• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • aḥ

    See also a, am, an, aṃ, ānayāmi.


    Renou Terminologie grammaticale du Sanskrit

    ☞ vol. 3, p. 357.

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 1.
    aḥ , puṃ, (atati sarvvaṃ vyāpnoti iti ataterḍaḥ)
    viṣṇuḥ . iti medinī .
    “akāro viṣṇuruddiṣṭa ukārastu maheśvaraḥ .
    makāra ucyate brahmā praṇavena trayo matāḥ” ..
    iti durgādāsadhṛtavacanaṃ . (klī . brahma . yathā, —
    a i u e o om kalāśca mūlaṃ brahma iti
    kīrttitam, iti agnipurāṇam .)
    ☞ vol. 1, p. 315.
    aḥ aḥkāraḥ sa ca visargaḥ . dvivindumātrakaṇṭhyavaṇā-
    'yaṃ akāra uccāraṇārthaḥ . tantramate sa ca ṣoḍaśa-
    svaravarṇaḥ . (pāṇinyādimate ayaṃ ayogavāhaeva .
    ayogavāhasya vyutpattistu anusvāraśabde draṣṭavyā .)
    vopadevenāsya viriti saṃjñā kṛtā . sa tu sakā-
    rarakārayoḥ sthāne'pi bhavati .. * ..
    “aḥkāraṃ parameśāni ! visargasahitaṃ sadā .
    aḥkāraṃ parameśāni ! raktavidyutprabhāmayam ..
    pañcadevamayo varṇaḥ pañcaprāṇamayaḥ sadā .
    sarvvajñānamayo varṇa ātmāditattvasaṃyutaḥ ..
    vindutrayamayo varṇaḥ śaktitrayamayaḥ sadā .
    kiśoravayasāḥ sarvve gītavādyāditatparāḥ ..
    śivasya yuvatī etāḥ svayaṃ kuṇḍalī mūrttimān” ..
    iti kāmadhenutantram .. (vaṅgīyabhāṣāyāṃ) tasya
    lekhanaprakāro yathā .
    “akārarūpadakṣe tu dvivinduradha ūrddhvataḥ .
    brahmeśaviṣṇavastāsu mātrā śaktiḥ samīritā ..
    vindudvayānvitā rekhā saivādyā śaktirīritā” ..
    iti varṇoddhāratantram .. * .. asya nāmāni yathā .
    “aḥ kaṇṭhako mahāsenaḥ kālāpūrṇāmṛtā hariḥ .
    icchā bhadrā gaṇeśaśca ratirvidyāmukhī sukham ..
    dvivindurasanā somo'niruddho duḥkhasūcakaḥ .
    dvijihvaḥ kuṇḍalaṃ vaktraṃ sargaḥ śaktirniśākaraḥ
    sundarī suyaśānantā gaṇanātho maheśvaraḥ” ..
    iti tantraśāstram ..
    ☞ vol. 1, p. 315.
    aḥ , puṃ, maheśvaraḥ . ityekākṣarakoṣaḥ .. (yaduktam, —
    mahābhārate 13 . 17 . 126 .
    “vindurvisargaḥ sumukhaḥ śaraḥ sarvvāyudhaḥ sahaḥ” ..)