• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • uttaravedi


    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 82.
    uttaravedí f. the northern altar ((r.)).

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 178, col. 3.
    uttara—vedí f. the northern altar made for the sacred fire, VS.; ŚBr.; AitBr. &c.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 893.
    uttaravedí und °dī (1. u° + ve°) f. der nördliche Aufwurf zum Feuerheerd VS. 19, 16. TS. 5, 2, 5, 6. 6, 2, 7, 4. AIT. BR. 1, 28. ŚAT. BR. 2, 5, 1, 18. 2, 6. 4, 2, 1, 15. 4, 3, 12. KĀTY. ŚR. 5, 7, 11. 8, 9, 18. vediryajñasyāgneruttaravediḥ KAUŚ. 137. etatkurukṣetrasamantapañcakaṃ pitāmahasyottaravedirucyate MBH. 3, 7078.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 222, col. 3.
    uttaravedí und °dī f. der nördliche Aufwurf , — Feuerheerd. Nom.abstr. °veditvé n. MAITR. S. 3,8,3.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 1098, col. 2.
    uttaravedi strī karmma0 vā ṅīp . “tarantukārantukayoryadantaraṃ
    rāmahradānāñca macakrukasya ca . etat kurukṣetrasamanta-
    pañcakaṃ pitāmahasyottaravedirucyate” bhā0 va0 83 a0
    ukte kurukṣetrāntargate 1 samantapañcakarūpe tīrthe . kurukṣetrañca
    “uttareṇa dṛṣadvatyā dakṣiṇena sarasvatīm . ye vasanti kurukṣetre
    te vasanti tripiṣṭape” ityuktasthale tīrthabhedaḥ . iyameva
    brahvavedītyucyate “brahmavedī kurukṣetraṃ puṇyaṃ brahmarṣi-
    sevitam” tatraivokteḥ . yajñe'gnisthānapārthaṃ 2 vedibhede
    tatsvarūpādi dānapā0 darśitaṃ yathā . “tatra mahāvedi-
    paścimarekhāmadhyāt pūrvvataḥ samittrayamitāṃ, prācīrekhā
    madhyāt paścimataḥ saminmātrāṃ, dakṣiṇarekhāmadhyāt utta-
    rasyāmuttararekhāmadhyāt dakṣiṇasyāṃ tathaiva saminmātrāṃ bhūmiṃ
    tyaktvā kuṇḍādimadhye samiddvayamitadīrghavistārāṃ samacatura-
    srāmuttaravedimagnisthāpanāya vedimadhye kalpayet” .
    “uttaravedyagnipraṇayanamanthanapṛṣadājyaṃ varuṇapradhāsā-
    dadhaḥ” kātyā0 5, 7, 15 . “dakṣiṇena nirhṛtya dakṣiṇa-
    syāmuttaravediśreṇau nidadhāti 8, 9, 18 . 7 athāta
    āvṛdeva nopakirantyuttaravedim” śata0 brā0 2, 4, 1,
    18 . “tadvai dve vedī dvāvagnī bhavataḥ . tadyad dve vedī
    dvāvagnī bhavatastadubhayatastadubhayata evaitat varuṇapāśān
    prajāḥ pramuñcantītaścorddhvā itaścāvācīstasmād dve vedī dvā
    vagnī bhavataḥ . sa uttarasyāmeva vedau uttaravedim upa-
    kirati na dakṣiṇasyām” śata0 brā0 2, 5, 3, 5, 6 .

    Caland & Henry Termes techniques de l’Agniṣṭoma

    ☞ p. XXVII.

    Renou Vocabulaire du rituel védique

    ☞ p. 38.