• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • uttaraphalgunī


    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 178, col. 2.
    uttara—proṣṭhapadā, uttara—phalgunī or uttara—phālgunī, f. N. of lunar mansions (cf. proṣṭhapadā, phalgunī.)

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 892.
    uttaraphalgunī , °phālgunī, °barhis, °bhādrapad, °bhādrapadā s. u. phalgunī u. s. w.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 222, col. 2.
    uttaraphalgunī und °phālgunī f. desgl.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 1096, col. 2.
    uttaraphalgunī strī phalati phala—niṣpattau “phalerguk
    ca” uṇā0 unan guk ca gaurā0 ṅīṣ karmma0 .
    aśvinyādiṣu dvādaśe nakṣatre tasyāḥ svarūpam uḍucakraśabde
    1071 pṛ0 aśleṣāśabde 497 pṛṣṭhe ca tadadhide-
    vādi uktam . phalgunaśabdāt svārthe aṇ ṅīp .
    phālgunī karmma0 . tatraivārthe . iyaṃ dhruvagaṇāntargatā “dhruva-
    gaṇastrīṇyuttarāṇi svabhūḥ” ityukteḥ yathā cāsya phālgunatvaṃ
    tathā samarthitam” śata0 brā0 . “phalgunīṣvagnī ādadhīta
    etā vā indranakṣatram yat phalgunyo'pyasya pratināmnyo-
    'rjunohavai nāmendro yadasya guhyaṃ nāmārjunyovaināmaitāstā
    etatparokṣamācakṣate phālgunya iti kohyetasyārhati guhyaṃ
    nāma grahītum” 2, 1, 2, 11 asyāḥ prathamapādaḥ siṃharāśiḥ
    uttarapādatrayaṃ kanyārāśiḥ pramāṇaṃ uḍucakraśabde dṛśyam .

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 225.
    uttaraphalgunī , strī, (uttarā phalgunī .) aśvinyādi-
    saptaviṃśatinakṣatrāntargatadvādaśanakṣatram . asyā
    rūpam . dakṣiṇottaramilitatārakādvayam . iti
    kālidāsaḥ .. paryyaṅkarūpaṃ tārakādvayaṃ . iti dīpi-
    kāṭīkā .. asyā adhiṣṭhātrī devatā aryyamā .
    asyā miśraguṇaḥ . asyāṃ jātaphalam .
    “dātā dayāluḥ svajane suśīlo
    viśālakīrttiḥ sumatiḥ pradhānaḥ .
    dhīro naro'tyantamṛdusvabhāva-
    ścaduttarāphalgunikāprasūtiḥ” ..
    iti koṣṭhīpradīpaḥ ..