• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • uttamarṇa

    See also uttamarṇaḥ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 141.
    uttamarṇa mfn. (-rṇaḥ-rṇā-rṇaṃ) A creditor.

    E. uttama chief, and ṛṇa a debt.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 115, col. 1.
    uttama_rṇa (rṇaḥ) 1. m. A creditor.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 112, col. 1.
    uttamarṇa uttamarṇa, i. e. uttama +

    ṛṇa, m. A creditor, Man. 8, 47.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 150, col. 2.
    uttamarṇa uttamarṇa. See under ut-tama.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 81.
    uttamarṇa m. creditor.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 49, col. 1.
    uttamarṇa uttama_ṛṇa, m. creditor; i-ka, m. id..

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 177, col. 3.
    ut-tama—°rṇa a (uttama-ṛṇa), m. a creditor, Pāṇ. i, 4, 35; Mn. &c.
    ☞ p. 177, col. 3.
    ut-tama—°rṇa m. pl. N. of a people, VP.; MārkP.
    ☞ p. 179, col. 1.
    uttamarṇa b &c. See under uttama.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 116, col. 1.
    uttamarṇa

    mfn. (-rṇaḥ-rṇā-rṇaṃ) A creditor.

    E. uttama chief, and ṛṇa a debt.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 888.
    uttamarṇa (uttama + ṛṇa) m.

    1) Gläubiger (Gegens. adhamarṇa) P. 1, 4, 35. AK. 2, 9, 5. H. 882. KAUŚ. 46. M. 8, 47. 50.

    — 2) m. pl. N. pr. eines Volkes (= uttama) VP. 186, N. 16 (uttamārṇa; etwa uttama + arṇa?).

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 221, col. 1.
    uttamarṇa m.

    — 1) Gläubiger Spr. 7644.

    — 2) Pl. N.pr. eines Volkes MĀRK. P. 57,53.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 55, col. 1.
    uttamarṇa m. Gläubiger.

    Bopp Glossarium Sanscritum

    ☞ p. 46, col. 1.
    uttamarṇa m. (BAH. ex praec. et ṛṇa debitum) creditor. AM.:

    uttamādhamarṇau dvau prayoktṛgrāhakau kramāt.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 1088, col. 1.
    uttamarṇa pu0 uttamamṛṇamasya . ṛṇaprayojake (mahājana) .
    uttamarṇavṛddhyādigrahaṇadharmoviṣṇunā darśito yathā “athotta-
    marṇo'dhamarṇādyathādattamarthaṃ gṛhṇīyāt dvikaṃ trikaṃ catuṣkaṃ
    pañcakañca śataṃ varṇānukrameṇa pratimāsam . sarvevarṇā vā
    svapratipannāṃ vṛddhiṃ dadyuḥ . akṛtāmapi vatsarātikrameṇa
    yathāvihitām . ādhyupabhoge vṛddhyabhāvaḥ . daivarājopa-
    ghātādṛte vinaṣṭamādhimuttamarṇodadyāt . antavṛddhau pravi-
    ṣṭāyāmapi . na sthāvaramādhimṛte vacanāt . gṛhītadhanaprave-
    śārthameva yat sthāvaraṃ dattaṃ tadgṛhītadhanapraveśe dadyāt .
    dīyamānaṃ prayuktamarthamuttamarṇasyāgṛhṇatastataḥ paraṃ na varddhate .
    hiraṇyasya parā vṛddhirdviguṇā, dhānyasya triguṇā, va-
    strasya caturguṇā, santatiḥ strīpaśūnām . kiṇvakā-
    rpāsasūtracarmmāyudheṣṭakāṅgārāṇāmakṣayā, anuktānāṃ dvi-
    guṇā . prayuktamarthaṃ yathā kathañcit sādhayanna rājñovācyaḥ
    syāt . sādhyamānaścedrājānamabhigacchettatsamaṃ daṇḍyaḥ .
    uttamarṇaścedrājānamiyāttadvibhāvito'dhamarṇorājñe dhanada-
    śabhāgasammitaṃ daṇḍaṃ dadyāt . prāptārthaścottamarṇoviṃśati-
    titamamaṃśam . sarvvāpalāpyekadeśavibhāvito'pi sarvaṃ da-
    dyāt . tasya ca bhāvanāstisrobhavanti likhitaṃ sākṣiṇaḥ
    samayakriyā ca . sasākṣikamāptaṃ sasākṣikameva dadyāt .
    likhitārthapraviṣṭe likhitaṃ pāṭayet . asamagradāne lekhyā-
    sannidhāne cottamarṇolikhitaṃ dadyāt” . adhikamṛṇaśabde
    vakṣyate . uttamaṃ deyatvenāstyasya ṭhan . uttamarṇṇiko-
    'pyatra . “pañca pañcaśatam dāpyaḥ prāptārthohyuttamarṇṇikaḥ”
    yā0 smṛ0 . “yairyairupāpairarthaṃ svaṃ prāpnuyāduttamarṇṇikaḥ .
    staistairupāyaiḥ saṃgṛhya dāpayedadhamarṇikam” manuḥ “te ca upā-
    yā vṛhaspatinā darśitāḥ yathā . “chadmanā yācitañcārtha-
    mānīya ṛṇikādbalaiḥ . anyāhṛtādi vā''hṛtya dāpyate
    tatra sopadhiḥ . dāraputrapaśūn hṛtvā kṛtvā dvāropave-
    śanam . yatrārthī dāpyate'rthaṃ svaṃ tadācaritamucyate . baddhvā-
    svagṛhamānīya tāḍanādyairupakramaiḥ . ṛṇiko dāpyate
    yatra balātkāraḥ sa kīrttitaḥ” .