Blog
Sanskrit
About
utsedha
See also
utsedhaḥ .
Sanskrit-English
Sanskrit-French
Sanskrit-German
Sanskrit-Latin
Sanskrit-Sanskrit
Wilson Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 145 .
utsedha m. (
-dhaḥ )
1 Height, elevation.
2 The body.
3 Fatness, obesity.
4 Intumescence.
5 Thickness. n. (-dhaṃ ) Killing, slaughter.
E. ut up, ṣidha to go, affix ghañ .
Yates Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 119, col. 1 .
utse_dha (dhaḥ) 1. m. Height; the body; fatness; killing. n. Slaughter.
Benfey Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 115, col. 1 .
utsedha utsedha, i. e. ud-sidh + a, m. Height, Rām. 6, 83, 23; figuratively, 6.
82, 44. — Comp. Navotsedha, i. e. navan-,
adj. , f. dhā, having an elevation of nine
(viz. fathoms), MBh. 3, 10207.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)
☞
p. 152, col. 3 .
utsedha ut-sedha, as, m. (fr. rt. 1.
sidh with
ud ), height, elevation; thickness, fatness, obesity;
intumescence; excelling, sublimity; the body; (
am ),
n. killing, slaughter.
Apte Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 300, col. 2 .
utsedha a. High, tall.
— dhaḥ
1 A height, elevation; (
fig. also);
payodharotsedhaviśīrṇasaṃhati (
valkalaṃ )
Ku. 5. 8, 24 high or projecting breasts;
sotsedhaiḥ skaṃdhadeśaiḥ Mu. 4. 7 raised high up.
2 Thickness, fatness.
3 Intumescence, swelling.
4 The body.
5 Sublimity, greatness.
— dhaṃ Killing, slaughter.
Cappeller Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 83 .
utsedhá m. eminence, height (
lit. &
fig. ).
Macdonell Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 50, col. 1 .
utsedha ut-sedha, m. elevation; prominence; height, thickness; superiority.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 182, col. 2 .
ut-sedhá a m. height, elevation, altitude,
ŚBr. ;
Car.
☞
p. 182, col. 2 .
thickness, bigness,
MBh. ;
Suśr. ;
Kum. ;
Śiś. &c.
☞
p. 182, col. 2 .
excelling
☞
p. 182, col. 2 .
☞
p. 182, col. 2 .
the body,
R. vii, 116, 19 [
Comm. ],
Kāś. on
Pāṇ. v, 2, 21
☞
p. 182, col. 2 .
ut-sedhá n. killing, slaughter,
L.
☞
p. 182, col. 2 .
☞
p. 182, col. 3 .
ut-sedhá b See ut-sidh .
Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 119, col. 1 .
utsedha m. (-dhaḥ )
1. Height, elevation.
2. The body.
3. Fatness, obesity. 4. Intumescence
5. Thickness.
n. (-dhaṃ ) Killing, slaughter.
E. ut up, ṣidh to go, affix ghañ .
Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
vol. 1,
p. 417 .
utsedha a. High, tall. -dhaḥ 1 A height, elevation; (fig. also); payodharotsedhaviśīrṇasaṃhati (valkalam ) Ku.5.8,24. cf. also Kau. A.1.3; Śukra.4.495; high or projecting breasts; sotsedhaiḥ skandhadeśaiḥ Mu.4.7. raised high up. -2 Thickness, fatness. -3 Intumescence, swelling. -4 The body. -5 Sublimity, greatness; prosperity; māmakasyāsya sainyasya hatotsedhasya sañjaya | avaśeṣaṃ na paśyāmi Mb.8.9.93. -dham 1 Killing, slaughter. -2 The height from the basement to the top; utsedhaṃ janmādistūpikāntam | Mānasāra 35.26. The different technical names of the heights of the idols are śāntika , pauṣṭika , jayada , sārvakāmika , dhanada and adbhuta . Their lengths are respectively 1¼th, l½, 1⅓rd of their breadths.
Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français
☞
p. 99, col. 1 .
utsedha utsedha m. (siḍh) élévation, hauteur.
Corps.
— S. n. meurtre; massacre.
Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français
☞
p. 141, col. 1 .
ut-sedha- m. hauteur, épaisseur ; fait de dominer (
fig. ; corps.
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 906 .
utsedhá (von
sidh mit
ud ) m.
1) Erhebung, Anhöhe : utsedhaṃ prajā bhaye 'bhiśrayanti ŚAT. BR. 13, 2, 2, 9. utsedhajīvinaḥ PAT. zu P. 5, 2, 21.
— 2) Höhe (Dicke ) AK. 2, 4, 1, 10. 3, 4, 98. H. 1431 (nach dem Sch. auch n.). an. 3, 342. m. n. MED. dh. 29. R. 6, 83, 28. daśavyāmāyatāṃ kṛtvā (vedīm ) navotsedhām MBH. 3, 10207. kūrmastriyojanotsedhaḥ 1, 1369. ārdramahiṣacarmotsedha SUŚR. 1, 65, 3. payodharotsedha KUMĀRAS. 5, 8. 24. sotsedha hoch (dick ) DAŚ. 1, 43.
— 3) das Ueberragen, Erhabenheit (übertr.): mahīyasi mahotsedhānmitrāṇāṃ tu satāmiha R. 6, 82, 44.
— 4) Körper AK. 3, 4, 98. H. an 3, 343. n. MED.
☞
vol. 5,
p. 1168 .
utsedha 2) aṅguṣṭhakasya VARĀH. BṚH. S. 58, 19.
— 3) te tava prabalaṃ darpamutsedhaṃ ca pṛthagvidham . vyapaneṣyanti R. 7, 116, 19. darpaḥ āntaraḥ . utsedhaḥ śārīraḥ Schol.
— 5) N. verschiedener Sāman PAÑCAV. BR. 15,9,10. 19,7,1. 4. Ind. St. 3,209,a. aṅgirasāmutsedhaniṣedhau desgl. 201,b.
☞
vol. 7,
p. 1716 .
utsedha 1) Z. 2 füge Comm. zu LĀṬY. 8, 5, 1 nach 5, 2, 21 hinzu.
— 2) °vistāratas nach Höhe und Breite CARAKA 1, 14.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 226, col. 3 .
utsedhá m. (adj. Comp. f.
ā )
— 1) Erhebung CARAKA. 1,18 (der Haut). Anhöhe.
— 2) Höhe , Dicke. Auch *n.
— 3) das Hervorragen über Andere , Ueberlegenheit.
— 4) *Körper.
— 5) Name verschiedener Sāman.
Cappeller Sanskrit Wörterbuch
☞
p. 56, col. 1 .
utsedhá m. Erhebung, Höhe.
Bopp Glossarium Sanscritum
☞
p. 47, col. 1 .
utsedha m. (r. sidh ire s. a ) 1) altitudo. AM. 2) corpus. AM.
Abhidhānaratnamālā of Halāyudha
☞
p. 92 .
utsedha; atimātre'pyativelaṃ kāye'pyutsedha iṣyate sadbhiḥ . 5.1.1.803
Vācaspatyam
☞
p. 1131, col. 2 .
utsedha pu0 utsedhati kāraṇamatikramya varddhate ud + sidha- gatyām aca . 1 dehe tasya śukraśoṇitarūpasūkṣmakāra- ṇātikrameṇa varddhanāttathātvam . bhāve ghañ . 2 unnatau tasya kṛdabhihitabhāvatvāt “putravittārjjanāt pitetyādau, putrārjitavitta iva unnatyāśraye'pi vṛttiḥ tathātve'pi viśeṣaṇasamāse brāhmaṇaśramaṇādivat paranipātaḥ himani- ṣyandapāṇḍara ityādivaditi bhedaḥ . yathā “payodha- rotsedhanipātacūrṇṇitāḥ iti kumā0 “tasya pramāṇa- mārdramāhiṣacarmmot sedhamupadiśanti ” suśru0 . “ut sedha- nirddhūtamahīruhāṃ dhvajaiḥ ” māghaḥ “tacchākhācamasā dīrghāḥ prādeśāścaturaṅgulāḥ . tathaivotsedhatojñeyāścaturasrāstu ityapi ” chandogapa0 “payodharot sedhaviśīrṇṇasaṃhati ” kumā0 . karttari ac . 3 ucce tri0 . “vāyavyaṃ śvetaṃpucche utsedhameva taṃ kurute tasmādut sedhaṃ prajābhaye'bhi saṃśra- yanti ” śata0 brā0 13, 2, 2, 9, “utsedhamuccaṃ parvvatādikaṃ prāsādaṃ vā ” bhā0 .