• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • utsedha

    See also utsedhaḥ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 145.
    utsedha m. (-dhaḥ)

    1 Height, elevation.

    2 The body.

    3 Fatness, obesity.

    4 Intumescence.

    5 Thickness. n. (-dhaṃ) Killing, slaughter.

    E. ut up, ṣidha to go, affix ghañ.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 119, col. 1.
    utse_dha (dhaḥ) 1. m. Height; the body;
    fatness; killing. n. Slaughter.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 115, col. 1.
    utsedha utsedha, i. e. ud-sidh + a, m.

    Height, Rām. 6, 83, 23; figuratively, 6.

    82, 44. — Comp. Navotsedha, i. e. navan-,

    adj., f. dhā, having an elevation of nine

    (viz. fathoms), MBh. 3, 10207.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 152, col. 3.
    utsedha ut-sedha, as, m. (fr. rt. 1. sidh with

    ud), height, elevation; thickness, fatness, obesity;

    intumescence; excelling, sublimity; the body; (am),

    n. killing, slaughter.

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 300, col. 2.
    utsedha a. High, tall.

    — dhaḥ

    1 A height, elevation; (fig. also); payodharotsedhaviśīrṇasaṃhati (valkalaṃ) Ku. 5. 8, 24 high or projecting breasts; sotsedhaiḥ skaṃdhadeśaiḥ Mu. 4. 7 raised high up.

    2 Thickness, fatness.

    3 Intumescence, swelling.

    4 The body.

    5 Sublimity, greatness.

    — dhaṃ Killing, slaughter.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 83.
    utsedhá m. eminence, height (lit. & fig.).

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 50, col. 1.
    utsedha ut-sedha, m. elevation; prominence;
    height, thickness; superiority.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 182, col. 2.
    ut-sedhá a m. height, elevation, altitude, ŚBr.; Car.
    ☞ p. 182, col. 2.
    thickness, bigness, MBh.; Suśr.; Kum.; Śiś. &c.
    ☞ p. 182, col. 2.
    excelling
    ☞ p. 182, col. 2.
    sublimity, R.
    ☞ p. 182, col. 2.
    the body, R. vii, 116, 19 [Comm.], Kāś. on Pāṇ. v, 2, 21
    ☞ p. 182, col. 2.
    ut-sedhá n. killing, slaughter, L.
    ☞ p. 182, col. 2.
    N. of several Sāmans.
    ☞ p. 182, col. 3.
    ut-sedhá b See ut-sidh.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 119, col. 1.
    utsedha

    m. (-dhaḥ)

    1. Height, elevation.

    2. The body.

    3. Fatness, obesity.
    4. Intumescence

    5. Thickness.

    n. (-dhaṃ) Killing, slaughter.

    E. ut
    up, ṣidh to go, affix ghañ.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 417.
    utsedha a. High, tall. -dhaḥ 1 A height, elevation; (fig. also); payodharotsedhaviśīrṇasaṃhati (valkalam) Ku.5.8,24. cf. also Kau. A.1.3; Śukra.4.495; high or projecting breasts; sotsedhaiḥ skandhadeśaiḥ Mu.4.7. raised high up. -2 Thickness, fatness. -3 Intumescence, swelling. -4 The body. -5 Sublimity, greatness; prosperity; māmakasyāsya sainyasya hatotsedhasya sañjaya | avaśeṣaṃ na paśyāmi Mb.8.9.93. -dham 1 Killing, slaughter. -2 The height from the basement to the top; utsedhaṃ janmādistūpikāntam | Mānasāra 35.26. The different technical names of the heights of the idols are śāntika, pauṣṭika, jayada, sārvakāmika, dhanada and adbhuta. Their lengths are respectively 1¼th, l½, 1⅓rd of their breadths.

    Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 99, col. 1.
    utsedha utsedha m. (siḍh) élévation, hauteur.

    Corps.

    — S. n. meurtre; massacre.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 141, col. 1.
    ut-sedha- m. hauteur, épaisseur ; fait de dominer (fig. ; corps.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 906.
    utsedhá (von sidh mit ud) m.

    1) Erhebung, Anhöhe: utsedhaṃ prajā bhaye 'bhiśrayanti ŚAT. BR. 13, 2, 2, 9. utsedhajīvinaḥ PAT. zu P. 5, 2, 21.

    — 2) Höhe (Dicke) AK. 2, 4, 1, 10. 3, 4, 98. H. 1431 (nach dem Sch. auch n.). an. 3, 342. m. n. MED. dh. 29. R. 6, 83, 28. daśavyāmāyatāṃ kṛtvā (vedīm) navotsedhām MBH. 3, 10207. kūrmastriyojanotsedhaḥ 1, 1369. ārdramahiṣacarmotsedha SUŚR. 1, 65, 3. payodharotsedha KUMĀRAS. 5, 8. 24. sotsedha hoch (dick) DAŚ. 1, 43.

    — 3) das Ueberragen, Erhabenheit (übertr.): mahīyasi mahotsedhānmitrāṇāṃ tu satāmiha R. 6, 82, 44.

    — 4) Körper AK. 3, 4, 98. H. an 3, 343. n. MED.

    ☞ vol. 5, p. 1168.
    utsedha

    2) aṅguṣṭhakasya VARĀH. BṚH. S. 58, 19.

    — 3) te tava prabalaṃ darpamutsedhaṃ ca pṛthagvidham . vyapaneṣyanti R. 7, 116, 19. darpaḥ āntaraḥ . utsedhaḥ śārīraḥ Schol.

    — 5) N. verschiedener Sāman PAÑCAV. BR. 15,9,10. 19,7,1. 4. Ind. St.3,209,a. aṅgirasāmutsedhaniṣedhau desgl. 201,b.

    ☞ vol. 7, p. 1716.
    utsedha

    1) Z. 2 füge Comm. zu LĀṬY. 8, 5, 1 nach 5, 2, 21 hinzu.

    — 2) °vistāratas nach Höhe und Breite CARAKA 1, 14.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 226, col. 3.
    utsedhá m. (adj. Comp. f. ā)

    — 1) Erhebung CARAKA. 1,18 (der Haut). Anhöhe.

    — 2) Höhe , Dicke. Auch *n.

    — 3) das Hervorragen über Andere , Ueberlegenheit.

    — 4) *Körper.

    — 5) Name verschiedener Sāman.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 56, col. 1.
    utsedhá m. Erhebung, Höhe.

    Bopp Glossarium Sanscritum

    ☞ p. 47, col. 1.
    utsedha m. (r. sidh ire s. a) 1) altitudo. AM. 2) corpus. AM.

    Abhidhānaratnamālā of Halāyudha

    ☞ p. 92.
    utsedha;
    atimātre'pyativelaṃ kāye'pyutsedha iṣyate sadbhiḥ .
    5.1.1.803

    Vācaspatyam

    ☞ p. 1131, col. 2.
    utsedha pu0 utsedhati kāraṇamatikramya varddhate ud + sidha-
    gatyām aca . 1 dehe tasya śukraśoṇitarūpasūkṣmakāra-
    ṇātikrameṇa varddhanāttathātvam . bhāve ghañ . 2 unnatau
    tasya kṛdabhihitabhāvatvāt “putravittārjjanāt pitetyādau,
    putrārjitavitta iva unnatyāśraye'pi vṛttiḥ tathātve'pi
    viśeṣaṇasamāse brāhmaṇaśramaṇādivat paranipātaḥ himani-
    ṣyandapāṇḍara ityādivaditi bhedaḥ . yathā “payodha-
    rotsedhanipātacūrṇṇitāḥ iti kumā0 “tasya pramāṇa-
    mārdramāhiṣacarmmot sedhamupadiśanti” suśru0 . “ut sedha-
    nirddhūtamahīruhāṃ dhvajaiḥ” māghaḥ “tacchākhācamasā dīrghāḥ
    prādeśāścaturaṅgulāḥ . tathaivotsedhatojñeyāścaturasrāstu
    ityapi” chandogapa0 “payodharot sedhaviśīrṇṇasaṃhati”
    kumā0 . karttari ac . 3 ucce tri0 . “vāyavyaṃ śvetaṃpucche
    utsedhameva taṃ kurute tasmādut sedhaṃ prajābhaye'bhi saṃśra-
    yanti” śata0 brā0 13, 2, 2, 9, “utsedhamuccaṃ parvvatādikaṃ
    prāsādaṃ vā” bhā0 .