utpalabhedyaka
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 181, col. 1.
ut-pala—bhedyaka m. a kind of bandage,
Suśr.
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 900.
utpalabhedyaka (von
utpala + bhedya) m.
eine best. Form von Verband SUŚR. 1, 55, 14.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 224, col. 3.
utpalabhedyaka m. eine Art von Verband.
Vācaspatyam
☞
p. 1122, col. 1.
utpalabhedyaka pu0 suśrutokte karṇṇabandhākṛtibhede . sa ca pañcada-
śavidhaḥ . tadvimāgalakṣaṇādi suśru0 darśitaṃ yathā .
“tatra samāsena pañcadaśakarṇṇabandhanākṛtayaḥ . tadyathā nemi-
sanghānaka utpalabhedyako vallūraka āsaṅgimogaṇḍakarṇa
āhāryyo nirvvedhimo vyāyojimaḥ kapāṭasandhiko'rddhvaka-
pāṭasandhikaḥ saṃkṣipto hīnakarṇṇo vallīkarṇṇo yaṣṭikarṇṇaḥ
kākoṣṭhaka iti . teṣu pṛthulāyatasamobhayapālirnemisandhā-
nakaḥ . vṛttāyatasamobhayapālirutpalabhedyakaḥ . hrasva
vṛttasamobhayapāsirvallūrakaḥ . abhyantaradīrghaikapālirāsa-
ṅgimaḥ . bāhyadīrghaikapālirgaṇḍakarṇṇaḥ . apālirubhayato'-
pyāhāryyaḥ . pīṭhopamapālirubhayataḥ, kṣīṇaputrikāśrito
nirvvedhimaḥ . sthūlāṇusamaviṣamapālirvyāyojimaḥ . abhya-
ntaradīrghaikapāliritarālpapāliḥ kapāṭasandhikaḥ . bāhya-
dīrghaikapāliritarālpapālirarddhakapāṭasandhikaḥ . tatra deśaite
karṇṇabandhavikalpāḥ sādhyāsteṣāṃ svanāmabhirevākṛtayaḥ prāyeṇa
vyākhyātāḥ . saṃkṣiptādayaḥ pañcāsādhyāstatra śuṣkaśaṣku-
lirutsannapāliritarālpapāliḥ saṃkṣiptaḥ . anadhiṣṭhā-
napāliḥ paryyantayoḥ kṣīṇamāṃso hīnakarṇṇaḥ . tanu
viṣamālpapālirvallīkarṇṇaḥ . grathitamāṃsastabdhaśirāyata sū-
kṣmapāliryaṣṭikarṇaḥ . nirmāṃsasaṃkṣiptāgrālpaśoṇitapāliḥ
kākoṣṭhakapāliriti” . “bandheṣvapi tu śophadāharāgapāka-
piḍakāsrāvayuktā na siddhimupayānti” .