• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • utpalabhedyaka


    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 181, col. 1.
    ut-pala—bhedyaka m. a kind of bandage, Suśr.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 900.
    utpalabhedyaka (von utpala + bhedya) m. eine best. Form von Verband SUŚR. 1, 55, 14.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 224, col. 3.
    utpalabhedyaka m. eine Art von Verband.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 1122, col. 1.
    utpalabhedyaka pu0 suśrutokte karṇṇabandhākṛtibhede . sa ca pañcada-
    śavidhaḥ . tadvimāgalakṣaṇādi suśru0 darśitaṃ yathā .
    “tatra samāsena pañcadaśakarṇṇabandhanākṛtayaḥ . tadyathā nemi-
    sanghānaka utpalabhedyako vallūraka āsaṅgimogaṇḍakarṇa
    āhāryyo nirvvedhimo vyāyojimaḥ kapāṭasandhiko'rddhvaka-
    pāṭasandhikaḥ saṃkṣipto hīnakarṇṇo vallīkarṇṇo yaṣṭikarṇṇaḥ
    kākoṣṭhaka iti . teṣu pṛthulāyatasamobhayapālirnemisandhā-
    nakaḥ . vṛttāyatasamobhayapālirutpalabhedyakaḥ . hrasva
    vṛttasamobhayapāsirvallūrakaḥ . abhyantaradīrghaikapālirāsa-
    ṅgimaḥ . bāhyadīrghaikapālirgaṇḍakarṇṇaḥ . apālirubhayato'-
    pyāhāryyaḥ . pīṭhopamapālirubhayataḥ, kṣīṇaputrikāśrito
    nirvvedhimaḥ . sthūlāṇusamaviṣamapālirvyāyojimaḥ . abhya-
    ntaradīrghaikapāliritarālpapāliḥ kapāṭasandhikaḥ . bāhya-
    dīrghaikapāliritarālpapālirarddhakapāṭasandhikaḥ . tatra deśaite
    karṇṇabandhavikalpāḥ sādhyāsteṣāṃ svanāmabhirevākṛtayaḥ prāyeṇa
    vyākhyātāḥ . saṃkṣiptādayaḥ pañcāsādhyāstatra śuṣkaśaṣku-
    lirutsannapāliritarālpapāliḥ saṃkṣiptaḥ . anadhiṣṭhā-
    napāliḥ paryyantayoḥ kṣīṇamāṃso hīnakarṇṇaḥ . tanu
    viṣamālpapālirvallīkarṇṇaḥ . grathitamāṃsastabdhaśirāyata sū-
    kṣmapāliryaṣṭikarṇaḥ . nirmāṃsasaṃkṣiptāgrālpaśoṇitapāliḥ
    kākoṣṭhakapāliriti” . “bandheṣvapi tu śophadāharāgapāka-
    piḍakāsrāvayuktā na siddhimupayānti” .