• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • utkṣepaṇaṃ

    See also utkṣepaṇa, utkṣepaṇam.


    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 292, col. 2.
    utkṣepaṇaṃ

    1 Throwing upwards, lifting or tossing up; atimātralohitatalau bāhū ghaṭotkṣepaṇāt Ś. 1. 30.

    2 Throwing upwards, regarded by the Vaiśeṣikas as one of the five karmans q. v.

    3 Vomiting.

    4 Sending away, despatching.

    5 A kind of basket for cleaning corn; a kind of stick for threshing corn.

    6 A fan.

    7 A measure of sixteen Paṇas.

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 223.
    utkṣepaṇaṃ , klī, (ut + kṣip + lyuṭ .) vyajanam .
    dhānyamarddanavastu . iti medinī .. udañcanam . ūrddhva-
    kṣepaṇam .
    (“atimātralohitatalau bāhū ghaṭotkṣepaṇāt”
    iti śākuntale prathamāṅkte .) ṣoḍaśapaṇam . iti
    hemacandraḥ .. (nyāyamate pañcakarmmamadhyaparigaṇitam .
    yathā bhāṣāparicchede .
    “utkṣepaṇaṃ tato'vakṣepaṇamākuñcanaṃ tathā .
    prasāraṇañca gamanaṃ karmmāṇyetāni pañca ca” . 6 ..)