• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • ukha

    See also ukhaḥ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 137.
    ukha r. 1st cl. (okhati) (i) ukhi (uṃkhati)

    1 To go, to move or approach.

    2 To dry, to wither.

    3 To adorn. The first retains the diphthong with a prefix ending in a, as pra and okhati make prokhati.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 145, col. 1.
    ukha ukha, as, m. (fr. rt. khan with ud ?),

    Ved. a boiler, a pot, a vessel; N. of a pupil of Tittiri;

    (ā), f. a boiler, any saucepan, a pot or vessel which

    can be put on the fire; a part of the body. —Ukha-

    cchid, t, t, t, Ved. breaking the pot.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 79.
    ukhá m. pot, boiler (also ā́ f.); a cert. part of the upper portion of the thigh (v. seq.).

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 48, col. 1.
    ukha ukhá, m. [hollowed out: ud + √ khā]
    cooking pot, pan: ā́, f. id.; -cchid, a. fragile
    as a pot, rotten.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 172, col. 2.
    ukhá m. (fr. root khan with 1. ud?), a boiler, caldron, vessel, AV. xi, 3, 18
    ☞ p. 172, col. 2.
    N. of a pupil of Tittiri, Pāṇ.; TAnukr.
    ☞ p. 172, col. 2.
    a particular part of the upper leg, Lāṭy.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 112, col. 2.
    ukha

    r. 1st cl. (okhati) (i) ukhi (uṃkhati)

    1. To go, to move or approach.
    2. To dry, to wither.

    3. To adorn. The first retains the diphthong
    with a prefix ending in a, as pra and okhati make prokhati.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 867.
    ukhá

    1) m.

    a) Kochtopf, Schüssel AV. 11, 3, 18.

    — b) N. pr. ein Schüler Tittiri's TS. ANUKR. in Ind. St. 1, 71, N.

    — 2) ukhā́ f. ŚĀNT. 1, 6.

    a) Kochtopf; Feuerschüssel AK. 2, 9, 31. H. 1019. 411. mā̀ṃspacânī ṚV. 1, 162, 13. 15. 3, 53, 22. AV. 12, 3, 23. VS. 11, 56. 57 (MAHĪDH. zu d. St.). kṛ̀tvāyà sā màhīmùkhāṃ mṛ̀nmayī̀ṃ yonîmàgnayê 59. TS. 5, 1, 6, 3. ŚAT. BR. 1, 7, 1, 10. 11. 6, 2, 2, 2. 3. fgg. 3, 3, 15. 5, 2, 6. fgg. 7, 5, 1, 26. fgg. 10, 1, 5, 1. 4, 1, 1. KĀTY. ŚR. 16, 3, 23. 4, 8. fgg. 7, 8. fgg. saṃdīpanavatīḥ pratyagnimadhiśrayantyukhāḥ 25, 7, 12. NIR. 10, 45. SUŚR. 1, 53, 20. ukhāsaṃbharaṇa heisst das 6te Buch des ŚAT. BR. ukhāsras Sch. zu P. 3, 2, 76. 7, 1, 70. 8, 2, 72 und 4, 1, 6, Vārtt.

    — b) ein best. Theil des Körpers; am Ende eines adj. comp. f. ā gaṇa kroḍādi zu P. 4, 1, 56. — Vielleicht aus utkhā (von khan mit ud) verstümmelt; vgl. ŚAT. BR. 6, 7, 1, 23. Sch. zu P. 3, 2, 101, Vārtt.

    ☞ vol. 5, p. 1153.
    ukha

    1)

    b) Ind. St. 3, 396. P. 4, 3, 102.

    — c) ein best. Theil des Oberschenkels: dakṣiṇasyokhasya LĀṬY. 8, 8, 28; vgl. 2)b).

    — Vgl. ukhya, aukhīya .

    Grassmann Wörterbuch zum Rig Veda

    ☞ p. 245.
    (ukhá) = ukhā́, enthalten in ukhachíd.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 215, col. 3.
    ukhá

    — 1) m.

    — a) Kochtopf , Pfanne.

    — b) ein best. Theil des Oberschenkels.

    — c) N.pr. eines Lehrers.

    — 2) f. ukhā́

    — a) Kochtopf , Pfanne.

    — b) = 1) b) CARAKA. 4,7.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 53, col. 1.
    ukhá m. Kochtopf; f. °ā́ dass

    Vācaspatyam

    ☞ p. 1054, col. 2.
    ukha gatau bhvādi0 para0 saka0 seṭ . okhati aukhīt uvokha
    ūkhatuḥ okhitā ukhyāt okhiṣyati aukhiṣyat ukhā .
    ☞ p. 1054, col. 2.
    ukha gatau idit bhvādi0 para0 saka0 seṭ . uṅkhati auṅkhīt .
    uṅkhām—babhūva āsa cakāra . uṅkhitā uṅkhyāt uṅkhi-
    ṣyati auṅkhiṣyat .

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 218.
    ukha , gatau . iti kavikalpadrumaḥ .. (bhvādi -paraṃ -sakaṃ-
    seṭ .) pañcamasvarī .. okhati . iti durgādāsaḥ ..
    ☞ vol. 1, p. 218.
    ukha , i, gatau . iti kavikalpadrumaḥ .. (idit -bhvādi
    paraṃ -sakaṃ -seṭ .) pañcamasvarī . i uṅkhati . iti
    durgādāsaḥ ..

    Kṛdantarūpamālā

    ☞ p. 91.
    (92) “ukha gatyarthaḥ” (I-bhvādiḥ-128-saka. seṭ. para.)

    okhakaḥ-khikā, okhakaḥ-khikā, 1 ocikhiṣakaḥ-ṣikā;

    okhitā-trī, okhayitā-trī, ocikhiṣitā-trī;

    okhan-ntī, okhayan-ntī, ocikhiṣan-ntī;

    okhiṣyan-ntī-tī, okhayiṣyan-ntī-tī, ocikhiṣiṣyan-ntī-tī;

    — okhayamānaḥ, okhayiṣyamāṇaḥ;

    uk-ukhau-ukhaḥ; — --

    2 okhitam A, taḥ-tavān, okhitaḥ-taṃ, ocikhiṣitam-taḥ-tavān;

    ukhitam, taḥ-tavān, okhitaḥ-taṃ, ocikhiṣitam-taḥ-tavān; 3 ukhaḥ, okhaḥ, ocikhiṣuḥ, ocikhayiṣuḥ;

    okhitavyam, okhayitavyam, ocikhiṣitavyam;

    okhanīyam, okhanīyam, ocikhiṣaṇīyam;

    okhyam, okhyam, ocikhiṣyam;

    īṣadokhaḥ, durokhaḥ, svokhaḥ; — --

    ukhyamānaḥ, okhyamānaḥ, ocikhiṣyamāṇaḥ;

    okhaḥ, okhaḥ, ocikhiṣaḥ;

    okhitum, okhayitum, ocikhiṣitum; 4 uktiḥ, okhanā, ocikhiṣā, ocikhayiṣā;

    okhanam, 5 prokhaṇam, okhanam, ocikhiṣaṇam; 6 okhitvā, okhayitvā, ocikhiṣitvā;

    samukhya, samokhya, samocikhiṣya;

    okham 2, okhitvā 2, okham 2, okhayitvā 2, ocikhiṣam 2; ocikhiṣitvā 2.

    [Footnote]1. oṇeḥ ṛditkaraṇāt dvitvāt upadhākāryaṃ prabalam . tena pūrvaṃ laghūpadhaguṇaḥ . paścāt

    dvitvam . tataḥ ‘kuhoścuḥ’ (7-4-62) iti abhyāse cutvam .

    [Footnote]2. ‘udupadhāt bhāvādikarmaṇoranyatarasyām’ (1-2-21) ityatra ‘śabdhikaraṇebhya eveṣyate’

    (vā. 1-2-21) iti vārtikāt kittvavikalpaḥ .

    [Footnote]A. ‘arākhitatvagbhiralākhitacchadaiḥ pradrākhitādhrākhiphalaiśca śākhibhiḥ . (dhā. kā. 1-18)

    praślākhitaṃ prokhitasattvamuṅkitaṃ khagairvakhan mārutavaṅkhisaurabham ..’

    [Footnote]3. ‘igupadha—’ (3-1-135) iti kartari kaḥ . ukho muniḥ .

    [Footnote]4. ‘titutra—’ (7-2-9) iti neṭ . ‘khari ca’ (8-4-55) iti cartvam .

    [Footnote]5. ‘eṅi pararūpam’ (6-1-94) iti pararūpam . ‘kṛtyacaḥ’ (8-4-29) iti ṇatvam .

    [Footnote]6. ‘na ktvā seṭ’ (1-2-18) iti kittvaniṣedhādguṇaḥ .