• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • ugrāyudha


    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 172, col. 3.
    ugrā́yudha mfn. having powerful weapons, AV. iii, 19, 7
    ☞ p. 172, col. 3.
    ugrā́yudha m. N. of a prince.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 869.
    ugrā́yudha (u° + ā°)

    1) adj. gewaltige Waffen führend AV. 3, 19, 7.

    — 2) m. N. pr. eines Fürsten MBH. 1, 2734. 4546. 6982. HARIV. 1074. fgg. VP. 453. LIA. I, 727. fg.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 216, col. 2.
    ugrā́yudha

    — 1) Adj. gewaltige Waffen führend.

    — 2) m. N.pr. eines Fürsten.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 1057, col. 2.
    ugrāyudha pu0 ugrāṇi āyudhānyasya . 1 paurave rājabhede tasyot-
    pattibhīṣmahananakathādi harivaṃ0 20 a0 . “ajamīḍhasya
    dāyādaḥ” ityupakramya tadvaṃśaparamparā uktvā
    “tasya vai sannateḥ putraḥ kṛto nāma mahābalaḥ” iti kṛto
    tpattimuktvā . “kārttirugrāyudhaḥ so'tha vīraḥ paurava
    nandanaḥ . babhūva yena vikramya pṛṣatasya pitāmahaḥ . nīpo-
    nāma mahātejāḥ pañcālādhipatirhataḥ . ugrāyudhasya
    dāyādaḥ kṣemyo nāma mahāyaśāḥ . kṣemyāt suvīro nṛpatiḥ
    suvīrāttunṛpañjayaḥ . nṛpañjayādbahuratha ityete pauravāḥ
    smṛtāḥ . sacāpyugrāyudhastāta . durbuddhirabhavattadā . pravṛddha
    cakro balavānnīpāntakaraṇo mahān . sa darpapūrṇohatvājau
    nīpānanyāṃśca pārthivān . pitaryuparate mahyaṃ śrāvayā
    māsa kilviṣam . mahāmātyaiḥ parivṛtaṃ śayānaṃ dharaṇītale .
    ugrāyudhasya rājendra! dūto'bhyetya vaco'bravīt . adya tvaṃ
    jananīṃ bhīṣma! gandhakālīṃ yaśasvinīm . strīratnaṃ
    mama bhāryyārthe payaccha kurunandana! . evaṃ rājyañca
    te sphītaṃ dhanāni ca na saṃśayaḥ . pradāsyābhi yathākāma
    mahaṃ vai ratnabhāg bhuvi . mama prajralitaṃ cakraṃ niśa-
    myedaṃ sudurjjayam . śatravo vidravantyājau darśanādeva bhārata!
    rāṣṭrasyecchasi cet svasti prāṇānāṃ vā kulasya vā . śāsage
    mama tiṣṭhasva na hi te śāntiranyathā . adhaḥprastāraśayane
    śayānastena noditaḥ . dūto'ntarhitametadvai vākyamagni
    śikhopamam . tato'haṃ tasya durbuddhervijñāya matamacyuta! .
    ājñāpayaṃ vai saṃgrāme senādhyakṣāṃśca sarvaśaḥ . vicitra-
    vīryyaṃ bālañca madupāśrayameva ca . dṛṣṭvā krodhaparītātmā yu-
    ddhāyaiva manodadhe . nigṛhītastadā'haṃ taiḥ sacivairmantra-
    kovidaiḥ . ṛtvigbhirddevakalpaiśca suhṛdbhiścārthadarśibhiḥ .
    snigdhaiśca śāstravidbhiśca saṃyugasya nivarttane kāraṇaṃ śrāvita-
    ścāsmi yuktarūpaṃ tadā'nagha!” . “pravṛttantasya taccakramadharma
    niratasya vai . paradārābhilāṣeṇa sadyastāta nivarttitaḥ .
    natvahaṃ tasya jāne tannivṛttaṃ cakramuttamam . hataṃ svakarmmaṇā
    tantu pūrvvaṃ sadbhiśca ninditam . kṛtaśaucaḥ śarī cāpī
    rathī niṣkramya vai purāt . kṛtasvastyayano vipraiḥ prāyodha
    yamahaṃ ripum . tataḥ saṃsargamāgamya balenāstrabalena ca .
    tryahamunmattavadyuddhaṃ devāsuramivā'bhavat . sa mayā'strapratāpena
    nirddagdhoraṇamūrddhani . papātābhimukhaḥ śūrastyaktvā prāṇā-
    narindama! . etasminnantare tāta! kāmpilyāt pṛṣato'bhya-
    gāt . hate nīpeśvare caiva hate cogrāyudhe nṛpe . ahi-
    cchatraṃ svakaṃ rājyaṃ pitryaṃ prāpa mahādyutiḥ . drupa-
    dasya pitā rājanmamaivānumate tadā” bhā0 hariva0 20 a0
    2 dhṛtarāṣṭraputrabhede . tannāmakīrttane bhā0 ā0 67 a0 .
    “ugrāyudhobhīmaśaraḥ kanakāyurdṛḍhāyudhaḥ” .

    Index to the Names in the Mahābhārata

    ☞ p. 687, col. 2.
    Ugrāyudha1, a son of Dhṛtarāṣṭra. § 130 (Aṃśāvat.): I

    67, 2734 (enumeration).—§ 182 (Dhṛtarāṣṭraputranāmak.):

    I, 117, 4546 (do.).—§ 232 (Svayaṃvarap.): I, 186, 6982

    (came to the svayaṃvara of Draupadī).—§ 604 (Karṇap.):

    VIII, 7, †207 (Bhāratarājaputraḥ?).

    ☞ p. 688, col. 1.
    Ugrāyudha2, a Pāñcāla prince. § 608 (Karṇap.): VIII,

    56νν, 2735 (fought with Karṇa).

    ☞ p. 688, col. 1.
    Ugrāyudha3, a Kuru warrior. § 609 (Śalyap.): IX, 2ζ,

    93 (had been slain).

    ☞ p. 688, col. 1.
    Ugrāyudha4 = Śiva: VII, 9536; XII, 10676.

    The Purāṇa Index

    ☞ vol. 1, p. 211.
    Ugrāyudha (I) — the son of Nīpa, and father of Kṣema.

    Bhā. IX. 21. 29.
    ☞ vol. 1, p. 211.
    Ugrāyudha (II) — the son of Kṛta (Kārtā the Sāmaga-

    Vā. P.) of Paurava dynasty. Father of Kṣema; slew father

    of Pṛthuka, the Pāñcāla Nīla:

    Conqueror of Nīpas: was engaged in severe austerities

    for 18,000 years. Was served by Janamejaya, son of Bhallāṭa.

    They were both attacked by Nīpas who were unmoved by

    Ugrāyudha's appeals for peace and protection; then Ugrā-

    yudha asked Lord of Death to destroy them. Soon he took

    pity and asked Yama to save them; and this led to a scuffle

    between Yama and the king who got salvation.

    M. 49. 59-78; Vā. 99. 182, 191; Vi. IV. 19. 53-55.

    Puranic Encyclopedia

    ☞ p. 805, col. 2.
    UGRĀYUDHA I . A son of Dhṛtarāṣṭra. (M.B. Ādi

    Parva, Chapter 67, Verse 99). He was present at the

    wedding of Pāñcālī. (M.B. Ādi Parva, Chapter 185).
    ☞ p. 805, col. 2.
    UGRĀYUDHA II . A Pāñcāla king and partisan of the

    Pāṇḍavas. Karṇa wounded him in war. (Karṇa Parva,

    Chapter 56, Verse 44).
    ☞ p. 805, col. 2.
    UGRĀYUDHA III . A powerful person, who fought on

    the Kaurava side. (M.B. Śalya Parva, Chapter 2, Verse

    37).
    ☞ p. 805, col. 2.
    UGRĀYUDHA IV . An emperor killed by Bhīṣma. (M.B.

    Śānti Parva, Chapter 27, Verse 10).