udita
See also
uddita,
udditaḥ,
uditaḥ.
Wilson Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 147.
udita mfn. (
-taḥ-tā-taṃ)
1 Said, spoken.
2 Bound, tied.
3 Risen, ascended.
4 Grown, augmented.
5 Born, produced.
6 Incurred, experienced.
7 High, tall, lofty.
E. vada to speak, and kta affix; or ud up, and ita gone, past part. of iṇa to go.
Yates Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 120, col. 2.
udita (taḥ-tā-taṃ) a. Said; risen.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)
☞
p. 155, col. 1.
1.
ud-ita, as, ā, am, risen, ascended, being above;
high, tall, lofty; grown, augmented, born, produced;
incurred, experienced.
—Udita-homin, ī, inī, i, Ved.
sacrificing after sunrise.
☞
p. 155, col. 1.
udita 2 .
udita, as, ā, am (fr. rt.
vad), said,
spoken.
—Uditodita, as, ā, am (fr. 2.
udita with
1.
ud-ita), well-grounded in the Śāstras.
☞
p. 155, col. 1.
udita 3 .
udita, as, ā, am (incorrectly spelt
for
ud-dita, see 4.
dā), bound, tied.
Lanman’s Sanskrit Reader Vocabulary
☞
p. 133, col. 1.
uditá, see √vad; úd-ita, see √i.
Apte Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 304, col. 3.
udita p. p. 1 Risen, ascended;
uditabhūyiṣṭhaḥ Māl. 1 mostly risen;
Bv. 2. 85;
nityoditaḥ Bh. 3. 80 ever-existing.
2 High, tall, lofty.
3 Grown, augmented.
4 Born, produced.
5 Spoken, uttered (
fr. vad).
— taṃ 1 A kind of perfume.
2 A kind of accent.
Comp. — udita a. well grounded in the Śāstras.
— homin a. sacrificing after sunrise.
Cappeller Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 85.
1 údita a. risen, high, elevated, haughty; begun, occurred, appeared, manifest, clear.
☞
p. 85.
2 uditá a. said, spoken, proclaimed, taught; spoken to, addressed.
Macdonell Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 51, col. 1.
udita ud-i-tá, pp. √ vad and ud + √ i.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 186, col. 1.
1. úd-ita mfn. (for
2. See
s.v.) risen, ascended
☞
p. 186, col. 1.
being above, high, tall, lofty,
RV.;
ChUp.;
Mn. &c.
☞
p. 186, col. 1.
conceited, proud, boasting,
MBh.
☞
p. 186, col. 1.
elevated risen
☞
p. 186, col. 1.
increased, grown, augmented,
R.;
Kir. &c.
☞
p. 186, col. 1.
☞
p. 186, col. 1.
apparent, visible,
RV. viii, 103, 11
☞
p. 186, col. 1.
incurred, experienced.
☞
p. 186, col. 2.
2. udita mfn. (
p.p. of √
vad,
q.v.; for
1. See
col. 1) said, spoken,
AitBr.;
Kathās.;
Ragh.;
Śiś. &c.
☞
p. 186, col. 2.
spoken to, addressed,
BhP.;
Śiś. ix, 61;
Kathās.
☞
p. 186, col. 2.
communicated, proclaimed, declared,
Mn.;
Kathās.;
BhP.;
Rājat. &c.
☞
p. 186, col. 2.
(especially) proclaimed by law, taught, handed down
☞
p. 186, col. 2.
authoritative, right,
ŚāṅkhBr.;
Mn.;
Yājñ. i, 154
☞
p. 186, col. 2.
indicated, signified,
VarBṛS.
☞
p. 186, col. 2.
☞
p. 916, col. 2.
udita a See
2. udita,
p. 186.
Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 121, col. 1.
udita mfn. (-taḥ-tā-taṃ)
1. Said, spoken.
2. Bound, tied.
3. Risen, ascended.
4. Grown, augmented.
5. Born, produced.
6. Incurred, experienced.
7. High, tall, lofty.
E. vad to speak, and kta affix; or ud up, and ita
gone, past part. of iṇ to go.
Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
vol. 1,
p. 423.
udita p. p. 1 Risen, ascended; uditabhūyiṣṭaḥ Māl.1 mostly risen; Bv.2.85; nityoditaḥ Bh.3.80; ever-existing. -2 High, tall, lofty. -3 Grown, augmented; saṃmānaṃ menire sarvāḥ praharṣoditacetasaḥ Rām.1.16.30. -4 Born, produced. -5 Spoken, uttered (fr. vad). -6 Renowned, reputed; citrayodhī samākhyāto babhūvātirathoditaḥ Mb.1.139.19. -7 Begun, started; prabhubhiruditakṣatyai kṣityai budhaḥ spṛhayeta kaḥ Viś. Gunā.26. -8 Awaken, got up; tāṃ rātrimuṣitaṃ rāmaṃ sukhoditamarindamam Rām.6.121.1. -9 Ready; ayamanagha tavo- ditaḥ priyārtham Rām.6.83.44. -tam A kind of perfume. -2 A kind of accent. -Comp. -udita a. Well grounded in the Śāstras, highly spoken of; purohitamuditoditakulaśīlam Kau. A.1.9. -homin a. Sacrificing after sunrise.
Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français
☞
p. 100, col. 2.
udita udita pp. de
udemi (i) qui s'est élevé, qui se lève, [
ex. le soleil.]
Lié, attaché.
Dit, prononcé.
Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français
☞
p. 143, col. 1.
2 udita- (
VAD-)
a. v. dit, parlé, interpelle ; déclaré ; qui fait autorité, juste.
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 920.
1. uditá s. u. vad; 2. údita s. u. 3. i mit ud; 3. údita gebunden nachlässige Schreibart für uddita .
Grassmann Wörterbuch zum Rig Veda
☞
p. 253.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 230, col. 3.
udita Partic. — 1) von i mit ud.
— 2) von vad.
— 3) nachlässige Schreibart für uddita.
Cappeller Sanskrit Wörterbuch
☞
p. 56, col. 2.
udita s. 2. i u. vad.
Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch
☞
p. 114, col. 1.
udita n. das Gesprochene, Rede, Wort.
Bopp Glossarium Sanscritum
☞
p. 47, col. 2.
udita v. i praef. ut.
Vācaspatyam
☞
p. 1165, col. 1.
udita tri0 vada—kta . 1 kathite . “śrutismṛtyuditaṃ dharmam” manuḥ
bhāve kta . 2 kathane na0 “piyaḥ kiyaddūramiti tvayodite”
naṣa0 ud—iṇ—kta . 3 utthite, “taduditaḥ sa hi yo yada-
nantaraḥ” naiṣa0 . 4 udayaṃ prāpte “udite juhoti anudite
juhoti” śrutiḥ “udite'nudite caiva samayādhyuṣite tathā”
manuḥ . “udite jagatīnāthe yaḥ kuryyāddantadhāvanam”
smṛtiḥ . “uditaṃ somanakṣatraṃ dṛṣṭā sadyaḥ śucirbhavet” .
pāraska0 udayaprāptiśca grahādau bhūvṛttapādāntaritadeśo-
paristhe eva bhavati sā ca divā na bhavati sahasnāṃśukarā-
bhibhūtatvena darśanayogyacābhāvāt . tathā ca darśanayogye
grahādau tacchabdasya vṛttiḥ . “udite mṛtisadmeśe” nīla0 ka0
“catuthyomuditaścandronekṣitavyaḥ kadācana” iti vyākhyāne
“uditaḥ kathitaḥ” iti arddhoditavyāvṛttiparaṃ veti ti0 ta0
ukte 5 mampūrṇodite ca tri0 bhāve ktaḥ . 6 rāśīnāmudaye
ugne . karttarikta . udayaṃ prāpte 7 rāśī ca . “lakṣa-
mekantu doṣāṇāṃ hanyāccaivodite guruḥ” jyoti0 8 narapati-
jayacaryyokte svarabhede sa ca bhuktāvaśiṣṭaḥsvaraḥ yathā . “dvāda-
śābdādināḍyantāḥ svasthānāccaiva kālataḥ . udayante
punastatrāntare ekādaśodayaiḥ . varṣamāsadivānāḍīpalāni
ca kramādikam . kālamānaṃ mayā proktaṃ pañcadhā ca
svarodaye . yat bhuktaṃ svasvabhogena labdhaṃ śeṣoditaṃ
bhavet . labdhe bhuktāḥ svarā jñeyāḥ śeṣāṅke tūditasvarāḥ .
asmin ṣaṣṭhyā vibhakte tu bhuktaṃ syāduditasvare . uditasya
svarasya syurnāmasvaravaśena tat” . adhikaṃ cakraśabde bālā-
dicakre bakṣyate . pañcasvarokte 9 svarabhede ca . tallekhana
prakāraśca bālādicakravata jñeyaḥ . tadapyuktaṃ tatraiva . “tithiḥ
pratipadādiśca kujādirvāranirṇayaḥ . nandā bhadā jayā-
riktā pūrṇṇā cāpi yathākramam . krameṇāṅkāḥ pradātavyā
grāhyaścāṅkasamuccayaḥ . candrāṣṭau 81 prathame deyā naganāgaṃ
87 dvitīyake . tṛtīye cāgninavakaṃ 93 caturthe tu graha-
grahāḥ 99 . pañcottaraśataṃ 105 deyam krameṇa pañcakoṣṭhataḥ .
aṅkagrahaṇantu “vayorāśiṃ svarāṅkañca ekīkṛtya tridhārpayet” .
ityādi saptādiśūnyagaṇanārthaṃ, saptaśūnyaśabde vivṛtiḥ .
eteṣāṃ pañcakoṣṭhasthavarṇṇādīnāṃ saṃjñā tatraivoktā yathā
“uditaṃ bhramitaṃ bhrāntaṃ sandhyāstaṃ tadanantaram” saṃ
jñāntaramapi tatraiva “janma karmma ca ādhānaṃ piṇḍaṃ chidraṃ
tathaiva ceti “udite vijayonityaṃ bhramite lābha eva ca .
bhrānte tu siddhimāpnoti sandhyāste maraṇaṃ smṛtam . yatra
nāmākṣaraṃ prāptaṃ tatraiva uditasvaraḥ . 10 samṛddhe . “puro-
hitañca kurvvīta daivajñamuditoditam” yā0 smṛ0 . vidyā-
bhijanānuṣṭhānādibhiruditaiḥ śāstroktairuditaṃ samṛddham”
mitā0 . 11 vālanāmagandhadravye hrīvere (bālā) na0 amaraḥ .
The Purāṇa Index
☞
vol. 1,
p. 224.
Udita — one of the ten Supāra devas.
Vā. 100. 94.