• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • udita

    See also uddita, udditaḥ, uditaḥ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 147.
    udita mfn. (-taḥ-tā-taṃ)

    1 Said, spoken.

    2 Bound, tied.

    3 Risen, ascended.

    4 Grown, augmented.

    5 Born, produced.

    6 Incurred, experienced.

    7 High, tall, lofty.

    E. vada to speak, and kta affix; or ud up, and ita gone, past part. of iṇa to go.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 120, col. 2.
    udita (taḥ-tā-taṃ) a. Said; risen.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 155, col. 1.
    1. ud-ita, as, ā, am, risen, ascended, being above;

    high, tall, lofty; grown, augmented, born, produced;

    incurred, experienced. —Udita-homin, ī, inī, i, Ved.

    sacrificing after sunrise.
    ☞ p. 155, col. 1.
    udita 2 . udita, as, ā, am (fr. rt. vad), said,

    spoken. —Uditodita, as, ā, am (fr. 2. udita with

    1. ud-ita), well-grounded in the Śāstras.
    ☞ p. 155, col. 1.
    udita 3 . udita, as, ā, am (incorrectly spelt

    for ud-dita, see 4. dā), bound, tied.

    Lanman’s Sanskrit Reader Vocabulary

    ☞ p. 133, col. 1.
    uditá, see √vad; úd-ita, see √i.

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 304, col. 3.
    udita p. p.

    1 Risen, ascended; uditabhūyiṣṭhaḥ Māl. 1 mostly risen; Bv. 2. 85; nityoditaḥ Bh. 3. 80 ever-existing.

    2 High, tall, lofty.

    3 Grown, augmented.

    4 Born, produced.

    5 Spoken, uttered (fr. vad).

    — taṃ

    1 A kind of perfume.

    2 A kind of accent.

    Comp.

    — udita a. well grounded in the Śāstras.

    — homin a. sacrificing after sunrise.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 85.
    1 údita a. risen, high, elevated, haughty; begun, occurred, appeared, manifest, clear.
    ☞ p. 85.
    2 uditá a. said, spoken, proclaimed, taught; spoken to, addressed.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 51, col. 1.
    udita ud-i-tá, pp. √ vad and ud + √ i.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 186, col. 1.
    1. úd-ita mfn. (for 2. See s.v.) risen, ascended
    ☞ p. 186, col. 1.
    being above, high, tall, lofty, RV.; ChUp.; Mn. &c.
    ☞ p. 186, col. 1.
    conceited, proud, boasting, MBh.
    ☞ p. 186, col. 1.
    elevated risen
    ☞ p. 186, col. 1.
    increased, grown, augmented, R.; Kir. &c.
    ☞ p. 186, col. 1.
    born, produced, Bhartṛ.
    ☞ p. 186, col. 1.
    apparent, visible, RV. viii, 103, 11
    ☞ p. 186, col. 1.
    incurred, experienced.
    ☞ p. 186, col. 2.
    2. udita mfn. (p.p. of √ vad, q.v.; for 1. See col. 1) said, spoken, AitBr.; Kathās.; Ragh.; Śiś. &c.
    ☞ p. 186, col. 2.
    spoken to, addressed, BhP.; Śiś. ix, 61; Kathās.
    ☞ p. 186, col. 2.
    communicated, proclaimed, declared, Mn.; Kathās.; BhP.; Rājat. &c.
    ☞ p. 186, col. 2.
    (especially) proclaimed by law, taught, handed down
    ☞ p. 186, col. 2.
    authoritative, right, ŚāṅkhBr.; Mn.; Yājñ. i, 154
    ☞ p. 186, col. 2.
    indicated, signified, VarBṛS.
    ☞ p. 186, col. 2.
    [a form udita occurs, incorrectly spelt for ud-dita, p. 188, col. 1.]
    ☞ p. 916, col. 2.
    udita a See 2. udita, p. 186.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 121, col. 1.
    udita

    mfn. (-taḥ-tā-taṃ)

    1. Said, spoken.

    2. Bound, tied.

    3. Risen, ascended.
    4. Grown, augmented.

    5. Born, produced.

    6. Incurred, experienced.
    7. High, tall, lofty.

    E. vad to speak, and kta affix; or ud up, and ita
    gone, past part. of iṇ to go.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 423.
    udita p. p. 1 Risen, ascended; uditabhūyiṣṭaḥ Māl.1 mostly risen; Bv.2.85; nityoditaḥ Bh.3.80; ever-existing. -2 High, tall, lofty. -3 Grown, augmented; saṃmānaṃ menire sarvāḥ praharṣoditacetasaḥ Rām.1.16.30. -4 Born, produced. -5 Spoken, uttered (fr. vad). -6 Renowned, reputed; citrayodhī samākhyāto babhūvātirathoditaḥ Mb.1.139.19. -7 Begun, started; prabhubhiruditakṣatyai kṣityai budhaḥ spṛhayeta kaḥ Viś. Gunā.26. -8 Awaken, got up; tāṃ rātrimuṣitaṃ rāmaṃ sukhoditamarindamam Rām.6.121.1. -9 Ready; ayamanagha tavo- ditaḥ priyārtham Rām.6.83.44. -tam A kind of perfume. -2 A kind of accent. -Comp. -udita a. Well grounded in the Śāstras, highly spoken of; purohitamuditoditakulaśīlam Kau. A.1.9. -homin a. Sacrificing after sunrise.

    Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 100, col. 2.
    udita udita pp. de udemi (i) qui s'est élevé, qui se lève, [ex. le soleil.]

    Lié, attaché.

    Dit, prononcé.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 143, col. 1.
    2 udita- (VAD-) a. v. dit, parlé, interpelle ; déclaré ; qui fait autorité, juste.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 920.
    1. uditá s. u. vad; 2. údita s. u. 3. i mit ud; 3. údita gebunden nachlässige Schreibart für uddita .

    Grassmann Wörterbuch zum Rig Veda

    ☞ p. 253.
    uditá s. vad.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 230, col. 3.
    udita Partic.

    — 1) von i mit ud.

    — 2) von vad.

    — 3) nachlässige Schreibart für uddita.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 56, col. 2.
    udita s. 2. i u. vad.

    Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch

    ☞ p. 114, col. 1.
    udita n. das Gesprochene, Rede, Wort.

    Bopp Glossarium Sanscritum

    ☞ p. 47, col. 2.
    udita v. i praef. ut.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 1165, col. 1.
    udita tri0 vada—kta . 1 kathite . “śrutismṛtyuditaṃ dharmam” manuḥ
    bhāve kta . 2 kathane na0 “piyaḥ kiyaddūramiti tvayodite”
    naṣa0 ud—iṇ—kta . 3 utthite, “taduditaḥ sa hi yo yada-
    nantaraḥ” naiṣa0 . 4 udayaṃ prāpte “udite juhoti anudite
    juhoti” śrutiḥ “udite'nudite caiva samayādhyuṣite tathā”
    manuḥ . “udite jagatīnāthe yaḥ kuryyāddantadhāvanam”
    smṛtiḥ . “uditaṃ somanakṣatraṃ dṛṣṭā sadyaḥ śucirbhavet” .
    pāraska0 udayaprāptiśca grahādau bhūvṛttapādāntaritadeśo-
    paristhe eva bhavati sā ca divā na bhavati sahasnāṃśukarā-
    bhibhūtatvena darśanayogyacābhāvāt . tathā ca darśanayogye
    grahādau tacchabdasya vṛttiḥ . “udite mṛtisadmeśe” nīla0 ka0
    “catuthyomuditaścandronekṣitavyaḥ kadācana” iti vyākhyāne
    “uditaḥ kathitaḥ” iti arddhoditavyāvṛttiparaṃ veti ti0 ta0
    ukte 5 mampūrṇodite ca tri0 bhāve ktaḥ . 6 rāśīnāmudaye
    ugne . karttarikta . udayaṃ prāpte 7 rāśī ca . “lakṣa-
    mekantu doṣāṇāṃ hanyāccaivodite guruḥ” jyoti0 8 narapati-
    jayacaryyokte svarabhede sa ca bhuktāvaśiṣṭaḥsvaraḥ yathā . “dvāda-
    śābdādināḍyantāḥ svasthānāccaiva kālataḥ . udayante
    punastatrāntare ekādaśodayaiḥ . varṣamāsadivānāḍīpalāni
    ca kramādikam . kālamānaṃ mayā proktaṃ pañcadhā ca
    svarodaye . yat bhuktaṃ svasvabhogena labdhaṃ śeṣoditaṃ
    bhavet . labdhe bhuktāḥ svarā jñeyāḥ śeṣāṅke tūditasvarāḥ .
    asmin ṣaṣṭhyā vibhakte tu bhuktaṃ syāduditasvare . uditasya
    svarasya syurnāmasvaravaśena tat” . adhikaṃ cakraśabde bālā-
    dicakre bakṣyate . pañcasvarokte 9 svarabhede ca . tallekhana
    prakāraśca bālādicakravata jñeyaḥ . tadapyuktaṃ tatraiva . “tithiḥ
    pratipadādiśca kujādirvāranirṇayaḥ . nandā bhadā jayā-
    riktā pūrṇṇā cāpi yathākramam . krameṇāṅkāḥ pradātavyā
    grāhyaścāṅkasamuccayaḥ . candrāṣṭau 81 prathame deyā naganāgaṃ
    87 dvitīyake . tṛtīye cāgninavakaṃ 93 caturthe tu graha-
    grahāḥ 99 . pañcottaraśataṃ 105 deyam krameṇa pañcakoṣṭhataḥ .
    aṅkagrahaṇantu “vayorāśiṃ svarāṅkañca ekīkṛtya tridhārpayet” .
    ityādi saptādiśūnyagaṇanārthaṃ, saptaśūnyaśabde vivṛtiḥ .
    eteṣāṃ pañcakoṣṭhasthavarṇṇādīnāṃ saṃjñā tatraivoktā yathā
    “uditaṃ bhramitaṃ bhrāntaṃ sandhyāstaṃ tadanantaram” saṃ
    jñāntaramapi tatraiva “janma karmma ca ādhānaṃ piṇḍaṃ chidraṃ
    tathaiva ceti “udite vijayonityaṃ bhramite lābha eva ca .
    bhrānte tu siddhimāpnoti sandhyāste maraṇaṃ smṛtam . yatra
    nāmākṣaraṃ prāptaṃ tatraiva uditasvaraḥ . 10 samṛddhe . “puro-
    hitañca kurvvīta daivajñamuditoditam” yā0 smṛ0 . vidyā-
    bhijanānuṣṭhānādibhiruditaiḥ śāstroktairuditaṃ samṛddham”
    mitā0 . 11 vālanāmagandhadravye hrīvere (bālā) na0 amaraḥ .

    The Purāṇa Index

    ☞ vol. 1, p. 224.
    Udita — one of the ten Supāra devas.

    Vā. 100. 94.