• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • udghātaḥ

    See also udghāta.


    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 306, col. 3.
    udghātaḥ

    1 Beginning, commencement; udghātaḥ praṇavo yāsāṃ Ku. 2. 12; ākumārakathodghātaṃ śāligopyo jaguryaśaḥ R. 4. 20.

    2 Allusion, reference; kathodghātāḥ U. 2.

    3 Striking, wounding, inflicting an injury.

    4 A stroke, blow, wound.

    5 Tripping, slipping, jolting, shaking (as of a carriage); yayāvanudghātasukhena so'dhvanā Śi. 12. 2; R. 2. 72; Ve. 2. 28; cakra° V. 1; U. 5. 1.

    6 Rising, elevation.

    7 A club, mallet.

    8 A weapon (in general).

    9 Breathing through the nostrils as a religious exercise (Wilson).

    10 A division of a book, chapter; section.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 426.
    udghātaḥ 1 P.VII.3.54. Beginning, commencement; udghātaḥ praṇavo yāsām Ku.2.12; ākumārakathodghātaṃ śāligopyo jaguryaśaḥ R.4.20. -2 Allusion, reference; kathodghātāḥ U.2. -3 Striking, wounding, inflicting an injury. -4 A stroke, blow, wound. -5 Tripping, slipping, jolting, shaking (as of a carriage); yayāvanudghātasukhena so'dhvanā Śi.12.2; R.2.72; Ve.2.28; cakra˚ V.1; U.5.1. v. l. -6 Rising, elevation. -7 A club, mallet. -8 A weapon (in general). -9 Breathing through the nostrils as a religious exercise (Wilson). -10 A division of a book, chapter; section.

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 240.
    udghātaḥ , puṃ, (ut + han + ghañ .) ārambhaḥ . itya-
    maraḥ .. (yathā, kumāre 2 . 12 .
    “udghātaḥ praṇavo yāsāṃ nyāyastribhirudīraṇam” .
    “ākumārakathodghātaṃ śāligopyo jaguryaśaḥ” .
    iti raghuvaṃśe . 4 . 20 ..) śastram . granthapari-
    cchedaḥ . iti trikāṇḍaśeṣaḥ .. pādaskhalanam .
    (“yayāvanudghātasukhenamārgam” . iti raghuḥ . 2 . 72 .
    “rathenānudghātastimitagatinā” . iti śākuntale .
    6 aṅke .. samupakramaḥ . pavanābhyāsayogāya kumbha-
    kāditrayam . uttuṅgaḥ . (yathā, rāmāyaṇe 4 kāṇḍe
    “pṛthuśṛṅgaśilodghātaḥ” . iti ..) mudgaram .
    iti medinī ..