• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • udgamaḥ

    See also udgama.


    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 305, col. 2.
    udgamaḥ

    1 Going up, rising (of stars); ascent; ājyadhūmodgamena Ś. 1. 15.

    2 Standing erect (of hair); romodgamaḥ prādurabhūdumāyāḥ Ku. 7. 77; vyaktaromodgamatvāt M. 4. 1; Amaru. 36.

    3 Going out, departure, expiry; as in prāṇa°.

    4 Birth, production, creation; pārijātasyodgamaḥ Māl. 2; appearance; phalena sahakārasya puṣpodgama iva prajāḥ R. 4. 9; V. 4. 38; Bh. 2. 70; katipayakusugodgamaḥ kadaṃbaḥ U. 3. 20; so māṃsa°, pakṣa°, graṃthi° &c.; Amaru. 81; origin, parentage; Māl. 2.

    5 Action, vision (of eyes); Māl. 1. 35.

    6 Projection, elevation; payodharodgamāṃ Māl. 7.

    7 A shoot (of a plant); haritatṛṇodgamaśaṃkayā mṛgībhiḥ Ki. 5. 38.

    8 Vomiting, casting up.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 424.
    udgamaḥ 1 Going up, rising (of stars); ascent; ājya- dhūmodgamena Ś.1.15. -2 Standing erect (of hair); romodgamaḥ prādurabhūdumāyāḥ Ku.7.77; vyaktaromodgamatvāt M.4.1; Amaru. 40. -3 Going out, departure, expiry; as in prāṇa˚. -4 Birth, production, creation; pārijātasyodgamaḥ Mā,.2; haritatṛṇodgamaśaṅkayā mṛgībhiḥ Ki. appearance; phalena sahakārasya puṣpodgama iva prajāḥ R.4.9; V.4.38; bhavanti namrāstaravaḥ phalodgamaiḥ Bh.2.70; katipayakusumodgamaḥ kadambaḥ U.3.20; so māṃsa˚, pakṣa˚, granthi˚ &c.; Amaru.81; origin, parentage; Māl.2. -5 Action, vision (of eyes); vāraṃvāraṃ tirayati dṛśorudgamaṃ bāṣpapūraḥ Māl.1.35. -6 Projection, elevation; payodharodgamām Māl.7. -7 A shoot (of a plant); haritatṛṇo- dgamaśaṅkayā mṛgībhiḥ Ki.5.38. -8 Vomiting, casting up.

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 239.
    udgamaḥ , puṃ, (ut + gama + ap .) ūrddhvagamanam .
    udayaḥ .. (āvirbhāvaḥ . yathā, kumāre . 7 . 77 ..
    “romodgamaḥ prādurabhūdumāyāḥ
    svinnāṅguliḥ puṅgavaketurāsīt” .
    “phalena sahakārasya puṣpodgama iva prajāḥ” ..
    iti raghuvaṃśe . 4 . 9 .. prasthānaṃ vahirgamanam .
    “tanayānāṃ kṣudhārttānāṃ paśyan prāṇodgamavyathām” .
    iti kathāsaritsāgare 4 taraṅge ..)