• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • uddīpana

    See also uddīpanam, uddīpanaṃ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 148.
    uddīpana n. (-naṃ)

    1 Exciting, inflaming a passion.

    2 Illuminating.

    3 Burning of a body, &c.

    4 Any aggravating thing or circumstance, calculated to give poignancy to feeling or passion.

    E. ud much, dīpa to inflame, lyuṭ aff.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 122, col. 1.
    uddī_pana (naṃ) 1. m. Illuminating; ex-
    citing passion.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 118, col. 1.
    uddīpana ud-dīp + ana, n. Inflaming,

    Ṛt. 6, 27.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 156, col. 3.
    Ud-dīpana, am, n. inflaming (as passion), exciting,

    animating; illuminating; burning of a body &c.;

    any aggravating thing or circumstance, giving poig-

    nancy to feeling or passion.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 51, col. 2.
    uddīpana ud-dīpana, n. inflaming; -tā, f.
    virulence (of a poison).

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 188, col. 2.
    ud-dīpana mfn. inflaming, exciting, VarBṛS.
    ☞ p. 188, col. 2.
    affecting violently (as poison), Daś. 12, 10
    ☞ p. 188, col. 2.
    ud-dīpana n. the act of inflaming, illuminating
    ☞ p. 188, col. 2.
    lighting up, VarBṛS.
    ☞ p. 188, col. 2.
    inflaming (a passion), exciting, animating, stimulating, R.; Ṛtus.; Sāh. &c.
    ☞ p. 188, col. 2.
    an incentive, stimulus
    ☞ p. 188, col. 2.
    any aggravating thing or circumstance (giving poignancy to feeling or passion), Sāh.
    ☞ p. 188, col. 2.
    burning (a body &c.), L.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 122, col. 1.
    uddīpana

    n. (-naṃ)

    1. Exciting, inflaming as passion.

    2. Illuminating.

    3.
    Burning of a body, &c.

    4. Any aggravating thing or circumstance,
    calculated to give poignancy to feeling or passion.

    E. ud much,
    dīp to inflame, lyuṭ aff.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 144, col. 1.
    ud-dīpana- nt. fait d'enflammer ; de stimuler ; -tā- f. id. ; de brûler (dit d'un poison).

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 925.
    uddīpana (von dīp im caus. mit ud) n. das Anfeuern, Aufwiegeln, Anregen: kharoddīpana des Khara R. 3, 27 und 37 in den Unterschrr. uddīpanavibhāvāste rasamuddīpayanti ye SĀH. D. 61, 16. 32, 7. Anregungsmittel: candracandanarolambarutādyuddīpanaṃ matam 77, 1.
    ☞ vol. 5, p. 1176.
    uddīpana PRATĀPAR. 48,b,2. analoddīpanadāru das Anfachen VARĀH. BṚH. S. 74, 17. manmathoddīpana ṚT. 6, 27. adj. anfachend, erregend: gandhaḥ smaroddīpanaḥ VARĀH. BṚH. S. 77, 7.
    ☞ vol. 7, p. 1716.
    uddīpana adj. anfeuernd, anregend; davon °tā f. nom. abstr. DAŚAK. 16, 3.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 232, col. 2.
    uddīpana

    — 1) Adj.

    — a) anfachend , erregend.

    — b) stark wirkend. Nom.abstr. °tā f. Schärfe (eines Giftes) DAŚAK. 12,10.

    — 2) n.

    — a) das Anfachen , Erregen.

    — b) das Anfeuern , Aufwiegeln.

    — c) Anregungsmittel.

    Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch

    ☞ p. 115, col. 1.
    uddīpana n. °t. t. aus der hastiśikṣā, S I, 495, 6.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 1175, col. 1.
    uddīpana na0 ud + dīpa—ṇic—lyuṭ . 1 prakāśane, 2 utte-
    jane ca . lyu . alaṅkārokte rasādyuddīpake “uddīpana-
    vibhāvāste rasamuddīpayanti ye” “ratyādyudbodhakāloke
    vibhāvāḥ kāvyanāṭyayoḥ . ālambanoddīpanākhyau tasya bhedā
    bubhau smṛtau” ālambanasya ceṣṭādyā deśakālāda-
    yastathā” sā0 da0 ukte ālambanasya 3 ceṣṭādau vibhāve
    yathā śṛṅgāre rase “candracandanarolambarutādyuddīpanaṃ matam”
    hāse “vikṛtākāravākceṣṭaṃ yadālokya hasejjanaḥ . tada-
    trālambanaṃ prāhustacceṣṭoddīpanaṃ matam” . karuṇe “śo'-
    ko'tra sthāyibhāvaḥ syācchocyamālambanaṃ matam . tasya dāhā-
    dikāvasthā bhaveduddīpanaṃ punaḥ” . vīre “ālambanavibhā-
    vāstu vijetavyādayomatāḥ . vijetavyādiceṣṭādyāstasyo-
    ddīpanarūpiṇaḥ” . bhayānake “yasmādutpadyate bhītista-
    datrālambanaṃ matam . ceṣṭā ghoratarāstasya bhaveduddīpanaṃ punaḥ” .
    jugupsāyām “durgandhamāṃsapiśitamedāṃsyālambanaṃ matam .
    tatraiva kṛmipātādyamuddīpanamudāhutamu” . adbhute “pīta-
    varṇo, vastu lokātigamālambanaṃ matam . guṇānāṃ tasya
    mahisā bhaveduddīpanaṃ punaḥ” . śānte “paramātmasvarūpa vā
    tasyālambanamiṣyate . puṇyāśramaharikṣetratīrtharamyavanādayaḥ .
    mahāpuruṣasaṅgādyāstasyoddīpanarūpiṇaḥ” sā0 da0 .

    Tāntrikābhidhānakośa

    ☞ vol. 1, p. 230.