Blog
Sanskrit
About
uddīpana
See also
uddīpanam ,
uddīpanaṃ .
Sanskrit-English
Sanskrit-French
Sanskrit-German
Sanskrit-Sanskrit
Specialized Dictionaries
Wilson Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 148 .
uddīpana n. (
-naṃ )
1 Exciting, inflaming a passion.
2 Illuminating.
3 Burning of a body, &c.
4 Any aggravating thing or circumstance, calculated to give poignancy to feeling or passion.
E. ud much, dīpa to inflame, lyuṭ aff.
Yates Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 122, col. 1 .
uddī_pana (naṃ) 1. m. Illuminating; ex- citing passion.
Benfey Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 118, col. 1 .
uddīpana ud-dīp + ana, n. Inflaming,
Ṛt. 6, 27.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)
☞
p. 156, col. 3 .
Ud-dīpana, am, n. inflaming (as passion), exciting,
animating; illuminating; burning of a body &c.;
any aggravating thing or circumstance, giving poig-
nancy to feeling or passion.
Macdonell Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 51, col. 2 .
uddīpana ud-dīpana, n. inflaming; -tā, f. virulence (of a poison ).
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 188, col. 2 .
ud-dīpana mfn. inflaming, exciting,
VarBṛS.
☞
p. 188, col. 2 .
affecting violently (as poison),
Daś. 12, 10
☞
p. 188, col. 2 .
ud-dīpana n. the act of inflaming, illuminating
☞
p. 188, col. 2 .
☞
p. 188, col. 2 .
inflaming (a passion), exciting, animating, stimulating,
R. ;
Ṛtus. ;
Sāh. &c.
☞
p. 188, col. 2 .
an incentive, stimulus
☞
p. 188, col. 2 .
any aggravating thing or circumstance (giving poignancy to feeling or passion),
Sāh.
☞
p. 188, col. 2 .
Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 122, col. 1 .
uddīpana n. (-naṃ )
1. Exciting, inflaming as passion.
2. Illuminating.
3. Burning of a body, &c.
4. Any aggravating thing or circumstance, calculated to give poignancy to feeling or passion.
E. ud much, dīp to inflame, lyuṭ aff.
Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français
☞
p. 144, col. 1 .
ud-dīpana- nt. fait d'enflammer ; de stimuler ;
-tā- f. id. ; de brûler (dit d'un poison).
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 925 .
uddīpana (von
dīp im caus. mit
ud ) n.
das Anfeuern, Aufwiegeln, Anregen :
kharoddīpana des Khara
R. 3, 27 und 37 in den Unterschrr.
uddīpanavibhāvāste rasamuddīpayanti ye SĀH. D. 61, 16. 32, 7.
Anregungsmittel :
candracandanarolambarutādyuddīpanaṃ matam 77, 1.
☞
vol. 5,
p. 1176 .
uddīpana PRATĀPAR. 48,b,2.
analoddīpanadāru das Anfachen VARĀH. BṚH. S. 74, 17.
manmathoddīpana ṚT. 6, 27. adj.
anfachend, erregend :
gandhaḥ smaroddīpanaḥ VARĀH. BṚH. S. 77, 7.
☞
vol. 7,
p. 1716 .
uddīpana adj.
anfeuernd, anregend ; davon
°tā f. nom. abstr.
DAŚAK. 16, 3.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 232, col. 2 .
uddīpana — 1) Adj.
— a) anfachend , erregend.
— b) stark wirkend. Nom.abstr. °tā f. Schärfe (eines Giftes) DAŚAK. 12,10.
— 2) n.
— a) das Anfachen , Erregen.
— b) das Anfeuern , Aufwiegeln.
— c) Anregungsmittel.
Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch
☞
p. 115, col. 1 .
uddīpana n. °t. t. aus der hastiśikṣā, S I, 495, 6.
Vācaspatyam
☞
p. 1175, col. 1 .
uddīpana na0 ud + dīpa —ṇic —lyuṭ . 1 prakāśane, 2 utte- jane ca . lyu . alaṅkārokte rasādyuddīpake “uddīpana- vibhāvāste rasamuddīpayanti ye ” “ratyādyudbodhakāloke vibhāvāḥ kāvyanāṭyayoḥ . ālambanoddīpanākhyau tasya bhedā bubhau smṛtau ” ālambanasya ceṣṭādyā deśakālāda- yastathā ” sā0 da0 ukte ālambanasya 3 ceṣṭādau vibhāve yathā śṛṅgāre rase “candracandanarolambarutādyuddīpanaṃ matam ” hāse “vikṛtākāravākceṣṭaṃ yadālokya hasejjanaḥ . tada- trālambanaṃ prāhustacceṣṭoddīpanaṃ matam ” . karuṇe “śo'- ko'tra sthāyibhāvaḥ syācchocyamālambanaṃ matam . tasya dāhā- dikāvasthā bhaveduddīpanaṃ punaḥ ” . vīre “ālambanavibhā- vāstu vijetavyādayomatāḥ . vijetavyādiceṣṭādyāstasyo- ddīpanarūpiṇaḥ ” . bhayānake “yasmādutpadyate bhītista- datrālambanaṃ matam . ceṣṭā ghoratarāstasya bhaveduddīpanaṃ punaḥ ” . jugupsāyām “durgandhamāṃsapiśitamedāṃsyālambanaṃ matam . tatraiva kṛmipātādyamuddīpanamudāhutamu ” . adbhute “pīta- varṇo, vastu lokātigamālambanaṃ matam . guṇānāṃ tasya mahisā bhaveduddīpanaṃ punaḥ ” . śānte “paramātmasvarūpa vā tasyālambanamiṣyate . puṇyāśramaharikṣetratīrtharamyavanādayaḥ . mahāpuruṣasaṅgādyāstasyoddīpanarūpiṇaḥ ” sā0 da0 .
Tāntrikābhidhānakośa
☞
vol. 1,
p. 230 .