Blog
Sanskrit
About
uddāma
See also
uddāmaḥ .
Sanskrit-English
Sanskrit-French
Sanskrit-German
Sanskrit-Sanskrit
Wilson Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 148 .
uddāma mfn. (
-maḥ-mā-maṃ )
1 Set free, unbound.
2 Unconstrained, self-willed.
2 Large, great.
4 Proud, haughty. m. (-maḥ ) A name of VARUṆA.
E. uda priv. dama to tame, and ghañ aff.
Yates Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 121, col. 2 .
ud-dāma (maḥ-mā-maṃ) a. Set free; large; proud. m. Name of Varuna.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)
☞
p. 156, col. 2 .
Ud-dāma, as, ā, am (fr.
ud and
dāman, a bond),
unrestrained, unbound, set free; self-willed; unlimited,
extraordinary; proud, haughty; large, great; (
as ),
m. an epithet of Yama (‘whose noose is raised’); an
epithet of Varuṇa; (
am ), ind. in an unrestrained
manner, without any limits.
Apte Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 307, col. 1 .
uddāma a.
1 Unbound, unrestrained, unchecked, free, bold;
Śi. 4. 10.
2 (
a ) Strong, powerful, violent;
Pt. 3. 148;
Māl. 3. 7;
°dehaparidāhamahājvarāṇi 6. 13. (
b ) Furious, intoxicated;
srotasyuddāmadiggaje R. 1. 78;
Śi. 11. 19;
U. 3. 6.
3 Dreadful, formidable;
°śarīrasaṃniveśaḥ Māl. 3.
4 Self-willed.
5 Luxuriant, large, great, excessive;
Me. 25;
uddāmotkalikāṃ Ratn. 2. 4, 4. 22;
gaṃdhoddāmā dharā exhaling great smell
Mk. 5. 22.
6 Proud, haughty;
paulastyavijayoddāma Mv. 3. 45 elated.
7 Unlimited, extraordinary.
— maḥ
1 N. of Yama.
2 N. of Varuṇa.
— maṃ ind. Violently, fiercely, strongly;
adyoddāmaṃ jvaliṣyataḥ U. 3. 9.
Cappeller Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 85 .
uddāma a. unbound, unrestrained, unlimited, extraordinary, full of (—°). °— & n.
adv. beyond measure, wildly, exultingly.
Macdonell Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 51, col. 2 .
uddāma ud-dāma, a. unfettered, unloosed; unbridled; abounding in, full of (-°): °-and -m, ad. .
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 188, col. 1 .
ud-dāma mfn. (
fr. dāman with
1. ud ), unrestrained, unbound, set free
☞
p. 188, col. 1 .
self-willed
☞
p. 188, col. 1 .
unlimited, extraordinary
☞
p. 188, col. 1 .
violent, impetuous, fiery
☞
p. 188, col. 1 .
wanton
☞
p. 188, col. 1 .
proud, haughty
☞
p. 188, col. 1 .
large, great,
MBh. ;
Megh. ;
Rājat. &c.
☞
p. 188, col. 1 .
ud-dāma m. a particular metre
☞
p. 188, col. 1 .
‘one whose noose is raised’,
N. of Yama,
L.
☞
p. 188, col. 1 .
Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 122, col. 1 .
uddāma mfn. (-maḥ-mā-maṃ )
1. Set free, unbound.
2. Unconstrained, self- willed.
3. Large, great.
4. Proud, haughty.
m. (-maḥ ) A name of VARUNA.
E. ut priv. dam to tame, and ghañ aff.
Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
vol. 1,
p. 427 .
uddāma a. 1 Unbound, unrestrained, unchecked, free, bold; bhavanti noddāmagirāṃ kavīnām Śi.4.10. -2 (a. ) Strong, powerful, violent; karmaṇoddāmadaṇḍānāmeva syādvaśavartinī (lakṣmīḥ ) Pt.3.148; Māl.3,7; ˚dehaparidāhamahājvarāṇi 6.13. (b ) Furious, intoxicated; strotasyuddāmadiggaje R.1.78; Śi.11.19; U.3.6. -3 Dreadful, formidable; ˚śarīrasaṃniveśaḥ Māl.3. -4 Self-willed. -5 Luxuriant, large, great, excessive; uddāmāni prathayati śilāveśmabhiryauvanāni Me.25; uddāmotkalikām Ratn.2.4,4.22; gandhoddāmā dharā exhaling great smell; Mk.5.22. -6 Proud, haughty; paulastyavijayoddāma Mv.3.45 elated. -7 Unlimited, extra-ordinary. -maḥ 1 N. of Yama. -2 N. of Varuṇa. -mam ind. Violently, fiercely, strongly; adyoddāmaṃ jvaliṣyataḥ U.3.9.
Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français
☞
p. 102, col. 1 .
uddāma uddāma a. (dam) délié, dégagé.
Libre, sans contrainte.
— S. m. surnom de Varuṇa.
Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français
☞
p. 144, col. 1 .
ud-dāma- a. sans liens, libre ou libéré ; sans bornes ; furieux, violent ; qui abonde en, grand ;
-am sans freins, à l'état sauvage.
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 924 .
uddāma (
ud + dāman )
1) adj. f. ā entfesselt, ungebunden, frei, ungezügelt, ausgelassen, keine Schranken habend, ausserordentlich H. 1466. MED. m. 40. vyāviddharasanoddāmāḥ (fem.) R. 5, 13, 25. uddāmo vane matta iva dvipaḥ MBH. 3, 11087. R. 2, 23, 21. RAGH. 1, 78. meghatūryaravoddāmamadanākulitān (mayūrān) MBH. 3, 11583. yauvanāni MEGH. 26. RĀJA-TAR. 6, 213 (nach TROYER N. pr.). °prasara ŚĀNTIŚ. 1, 22. °mahāmarumarīcibhiḥ KATHĀS. 25, 9. PRAB. 81, 10. 13 (Sch. : = khyāta ). 116, 1. °mada KATHĀS. 13, 18. ārabdhoddāmakarman VID. 291. gandhoddāmā (dharā ) überaus wohlriechend MṚCCH. 84, 18. uddāmam adv. ausgelassen, ohne alle Grenzen : noddāmaṃ hasati SĀH. D. 40, 10.
— 2) m. ein Bein. Yama's (der den Strick erhoben hat ) H. ś. 38. MED.
— 3) m. n. SIDDH. K. 249,a, 14.
☞
vol. 5,
p. 1175 .
uddāma 1) kāle prāleyavātapracayavikasitoddāmamandāradāmni so v. a. üppig Spr. 1928. °cāpalā KATHĀS. 63, 28. 73, 380. 74, 253. 83, 5. 84, 68. 105, 10. 121, 230. °pranṛtyant 54, 58. yauvanoddāma strotzend von 89, 96. ketakoddāma 122, 66. vāraṇo raṇoddāmaḥ so v. a. kampfbegierig Spr. 8984.
— 4) ein best. Metrum Ind. St. 8, 409. fg.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 232, col. 1 .
uddāma — 1) Adj. (f. ā )
— a) entfesselt , ungebunden , zügellos , schrankenlos , maasslos.
— b) voll — , ganz erfüllt von (im Comp. vorangehend). raṇoddāma kampfbegierig Spr. 6045.
— 2) °m und uddhāma° Adv. ungezügelt , ausgelassen , ohne alle Grenzen , wild KĀD. II,91,8.
— 3) m.
— a) ein best. Metrum.
— b) Bein.
— α) *Yama's.
— β) *Varuna's GAL.
Cappeller Sanskrit Wörterbuch
☞
p. 57, col. 1 .
uddāma entfesselt, maßlos, reichlich; voll von (—°) . n. u. °— adv.
Abhidhānaratnamālā of Halāyudha
☞
p. 86 .
uddāma; ayantritaṃ syāduddāmamucchṛṅkhalamanargalam .. 751 .. 4.1.1.751
Vācaspatyam
☞
p. 1174, col. 1 .
uddāma tri0 udgataṃ dāmnaḥ acsamā0 . 1 bandhanarahite, “gandha- muddhatamuddāmo vane matta iva dvipaḥ ” bhā0 va0 146 a0 . apratiniyame 2 svatantre 3 atyugre ca . “uddāmāni prathayati śilāveśmabhiryauvanāni ” megha0 “nadatyākāśa gaṅgāyā srotasyuddāmadiggaje ” raghuḥ utkṛṣṭaṃ śreṣṭhaṃ dāma pāśākhya- mastraṃ yasya . 4 varuṇe pu0 4 gambhīre tri0 “uddāmabhāva- piśunāmalavadguhāsvityādi ” bhāga0 1 ska0 . 6 daṇḍakabhede cchandobhede pu0 “yadi na yugalaṃ tataḥ saptarephāstadā daṇḍavṛddhi prayāto bhaveddaṇḍakaḥ . praticaraṇavivṛddharephāḥsyurarṇṇārṇṇava vyālajīmūtalīlākarodadāmaśaṅkhādayaḥ ” iti vṛttara0 .