Blog
Sanskrit
About
udāsthita
See also
udāsthitaḥ .
Sanskrit-English
Sanskrit-French
Sanskrit-German
Sanskrit-Sanskrit
Wilson Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 147 .
udāsthita m. (
-taḥ )
1 A spy, an emissary.
2 A doorkeeper.
3 A superintendent. mfn. (-taḥ-tā-taṃ ) Set over.
E. ud over, āṅ before sthā to stay, affix kta .
Yates Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 120, col. 2 .
udā_sthita (taḥ) 1. m. A spy; door- keeper. a. Set over.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)
☞
p. 154, col. 3 .
udāsthita ud-āsthita, as, m. (fr. rt.
sthā
with
ā and
ud ), a superintendent, a doorkeeper; a
spy, an emissary; an ascetic who has given up his
vow; (
as, ā, am ), set over.
Apte Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 303, col. 3 .
udāsthita a. Set over, appointed to.
— taḥ
1 A superintendent.
2 A door-keeper.
3 A spy, an emissary.
4 An ascetic who has given up his vow.
Macdonell Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 50, col. 3 .
udāsthita ud-ā-sthita, (pp. ) m. monk who has broken his vow.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 185, col. 3 .
ud-āsthita mfn. set over,
L.
☞
p. 185, col. 3 .
ud-āsthita m. an ascetic who instead of fulfilling his vow is employed as a spy or emissary
Comm. on
Mn. vii, 154
☞
p. 185, col. 3 .
☞
p. 185, col. 3 .
Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 121, col. 1 .
udāsthita m. (-taḥ )
1. A spy, an emissary.
2. A door-keeper.
3. superin- tendent.
mfn. (-taḥ-tā-taṃ ) Set over.
E. ud over, āṅ before sthā to stay, affix kta .
Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
vol. 1,
p. 422 .
udāsthita a. Set over, appoined to. -taḥ 1 A superintendent. -2 A door-keeper. -3 A spy, an emissary; com. on Ms.7.154. -4 An ascetic who has given up his vow. Kau. A.1.11.
Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français
☞
p. 100, col. 2 .
udāsthita udāsthita m. (sthā) surintendant;
gardien;
huissier.
Espion.
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 919 .
udāsthita (von
sthā mit
ud + ā ) m.
1) Thürsteher.
— 2) Spion TRIK. 3, 3, 152. H. an. 4, 99. MED. t. 188.
— 3) Aufseher (adhyakṣa ) H. an.
— 4) ein Asket, der sein Gelübde aufgegeben hat , MED.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 230, col. 2 .
udāsthita m.
— 1) ein Mönch , der sein Gelübde gebrochen hat (als Späher verwandt) KULL. zu M. 7,154.
— 2) *Thürsteher.
— 3) *Aufseher.
Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch
☞
p. 114, col. 1 .
udāsthita 1. *Zach. Beitr.
Vācaspatyam
☞
p. 1164, col. 1 .
udāsthita pu0 ud + ā + sthā —
kta . 1 dvāraprāle 2 care 3 a- dhyakṣe ca hema0 pravrajyārūḍhapatite 4 pravrajyāvasite care ca sa ca pañcavidhacarāntargataḥ . pravrajyāvasitaḥ pravrajyārūḍha- patita eva . tallakṣmādi “
kṛtsnaṃ cāṣṭavidhaṃ karma pañcavargañca tattvataḥ ”
iti manuvacanasya kullū0 vyākhyāyām “kāpaṭikodāsthitagṛhapativaidehikatāpasavyañjanātmakaṃ pañcavidhaṃ cāravargaṃ pañcavargaśabdavācyaṃ tattvataścintayet ” iti saṃkṣepeṇoktvā . tatra paramarmmajñaḥ pragalabhacchātraḥ kapa- ṭavyavahāritvātkāpaṭikastaṃ vṛttyarthinamarthamānābhyāmupagṛhya rahasi rājā brūyāt “yasya durvṛttampaśyasi tattadānīmeva mayi vaktavyamitiṃ . pravrajyārūḍhapatita udāsthitaḥ taṃ lokeṣuviditadoṣaṃ prajñāśaucayuktaṃ vṛttyarthinaṃ jñātvā rahasi rājā pūrvavadbrūyāt bahūtpattikamaṭhe sthāpayet pracura śasyotpattikambhūmyantarañca tadvṛttyarthamupakalpayet sacānyeṣā- mapi pabrajitānāṃ rājacārakarmakāriṇāṃ grāsācchādanā- dikaṃ dadyāt . karṣakaḥ kṣīṇavṛttiḥ prajñāśaucayukto gṛhapativyañjanastamapi pūrvavaduktvā svabhūmau kṛṣikarmma kāra- yet . bāṇijakaḥ kṣīṇavṛttiḥ vaidehikavyañjanastampūrvavaduktvā dhanamānābhyāmātmīkṛtya bāṇijyaṃ kārayet . muṇḍojaṭhi- lovā vṛttikāmastāpasavyañjanaḥ so'pi kvacidgrāme vasan bahumuṇḍajaṭilāntarakapaṭaśiṣyagaṇavṛto guptarājopakalpi- tavṛttiḥ tapasyāṃ kuryyāt māsadvimāsāntaritaṃ prakāśaṃ vadarādimuṣṭimaśnīyāt rahasi ca rājopakalpitaṃ yatheṣṭa māhāraṃ kalpayet . śiṣyāścāsyātītānāgatajñāgādikaṃ khyāpayeyuḥ tena bahulokaveṣṭanamāsādya sarveṣāṃ viśvasanīya tvāt sarve kāryyamakāryyañca pṛcchanti . evaṃrūpaṃ pañcavargaṃ yathāvaccintayet ” viśeṣeṇoktam .