See also ucchvāsaḥ.
m. 1. Breathing, Rām. 1, 65, 7. 2.
Growing a little more conspicuous (of
a colour), Śāk. d. 142. 3. Breath, Vikr.
d. 105. 4. Sighing, Megh. 100. 5. A
division of a book, Daśak. in Chr. 179,
4. — Comp. Nis-, adj., f. sā, without
breathing, Rām. 5, 25, 48.
m. (-saḥ)
1. Breath, breathing, inspiration.
2. A sigh.
3. Consola-
tion, encouragement.
4. Division of a book.
E. ut up, and śvas to
breathe, ghañ aff.
1) das Aufathmen, Einziehen der Luft H. 1368. an. 3, 745 (nirvṛti). MED. s. 16. 17 (prāṇana, āśvāsa). ucchvāsani[ḥ]śvāsau PRAŚNOP. 4, 4. tasyābhiśvāsaḥ prāṇamamṛte dadha ityucchvāso 'mṛtaṃ prāṇa ā dadha iti KĀTY. ŚR. 4, 8, 29. SUŚR. 1, 124, 11. ni[ḥ]śvāsocchvāsa 319, 21. praśvāsocchvāsa 363, 15. 2, 235, 13. tathaiva maunamakarodanucchvāsam VIŚV. 15, 7. ekocchvāsāttataḥ kuṇḍaṃ pibati sma MBH. 1, 5032. nirucchvāsa adj. 3, 1613. f. ā R. 5, 25, 48. socchvāsa SUŚR. 1, 66, 13. socchvāsam adv. aufathmend (nach geschwundener Unruhe) ŚĀK. CH. 163, 10. PRAB. 66, 5.
— 2) Seufzer: mahocchvāsaṃ bhṛśamucchvasya MBH. 14, 482. dīrghocchvāsa MEGH. 100. AMAR. 11.
— 3) Aushauch, Hauch SUŚR. 1, 115, 17. tāsāmucchvāsavātena mālyaṃ vastraṃ ca gātrataḥ . nātyarthaṃ spandate R. 5, 13, 63. mukhocchvāsagandha VIKR. 105. priyāmukhocchvāsavikampitaṃ madhu ṚT. 1, 3. sindhôrucchvā̀se (Gischt) pàtayântamùkṣaṇâm ṚV. 9, 86, 43. aśru ca kapolapatitaṃ dṛśyamidaṃ (auf einem Bilde) varttikocchvāsāt (indem die Farbe hervortritt) ŚĀK. 142. das Verhauchen, Sterben KĀTY. ŚR. 14, 5, 20. 17, 3, 7.
— 4) Abschnitt in einer Erzählung (zum Athemholen) TRIK. 3, 2, 24. H. 257, Sch. an. 3, 746. MED. s. 17. Verz. d. B. H. No. 539.
1) letzte Zeile, ŚĀK. CH. 163, 10 = ŚĀK. BÖHTL. 111, 7.
— 4) auch das Daśakumāracarita wird in ucchvāsa getheilt. — Die urspr. Bed. ist das Ausathmen, das Ausstossen der Luft aus den Lungen im Gegens. zu niśvāsa .
— Vgl. kākocchvāsa, nirucchvāsa .
-é 2) síndhos {798,43}.
— 1) das Ausstossen des Athems.
— 2) Athem , Hauch.
— 3) das Verhauchen , Sterben.
— 4) Seufzer.
— 5) Gischt.
— 6) das Aufschwellen , Sichheben.
— 7) Abschnitt , Kapitel.
UR. 68. 10.