• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • uca

    See also ucca.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 137.
    uca r. 4th cl. (ucyati) To be conglomerate, to be gathered or assembled together, to unite or associate with.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 112, col. 2.
    uca

    r. 4th cl. (ucyati) To be conglomerate, to be gathered or assembled
    together, to unite or associate with.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 1058, col. 2.
    uca samavāye di0 para0 saka0 seṭ . ucyati irit aucat,-
    aucīt uvoca ocitā ucyāt ociṣyati auciṣyat
    ucitaḥ ugraḥ . “uvocitha hi maghavan deṣṇam” ṛ0
    7, 37, 3 . ucatiḥ sebākarmeti mādhavaḥ “abhi vā eṣa
    etānucyati” taitti0 . “niyo gṛbhaṃ pauruṣeyī-
    muvoca” ṛ0 7, 4, 3 . “tatra sedinyucyatu sarvāśca yātu-
    dhānyaḥ” atha0 2, 14, 3 .

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 220.
    uca , i ra ya samavāyane . miśraṇe . iti kavi-
    kalpadrumaḥ .. (divāṃ -paraṃ -sakaṃ -seṭ .) hrasvādiḥ . i ra
    aucat aucit . asmāt puruṣāditvāt nityaṃ ṅa
    ityanye . ya ucyate keśaḥ snānāt . iti durgādāsaḥ ..

    Kṛdantarūpamālā

    ☞ p. 93.
    (95) “uca samavāye” (IV-divādiḥ-1223. saka. seṭ. para.)

    samavāyaḥ = aikyam—iti kṣīrasvāmī .

    ocakaḥ-cikā, ocakaḥ-cikā, ociciṣakaḥ-ṣikā;

    ocitā-trī, ocayitā-trī, ociciṣitā-trī; 1 ucyan-ntī, ocayan-ntī, ociciṣan-ntī;

    ociṣyan-ntī-tī, ocayiṣyan-ntī-tī, ociciṣiṣyan-ntī-tī;

    — ocayamānaḥ, ocayiṣyamāṇaḥ;

    uk-ucau-ucaḥ; — --

    ucitam-taḥ-tavān, ocitaḥ-taṃ, ociciṣitaḥ-tavān;

    oka 2ḥ-nyokaḥ 3, okaḥ, ociciṣuḥ, ocicayiṣuḥ;

    ocitavyam, ocayitavyam, ociciṣitavyam;

    ocanīyam, ocanīyam, ociciṣaṇīyam;

    ocyam, ocyam, ociciṣyam;

    īṣadocaḥ, durocaḥ, svocaḥ, — --

    ucyamānaḥ, ocyamānaḥ, ociciṣyamāṇaḥ;

    okaḥ-nyokaḥ, 4 okaḥ, ociciṣaḥ;

    ocitum, ocayitum, ociciṣitum;

    uktiḥ, ocanā, ociciṣā, ocicayiṣā;

    ocanam, ocanam, ociciṣaṇam; 1 ocitvā, ocayitvā, ociciṣitvā;

    samucya, samocya, samociciṣya;

    2 ocam 2, ocitvā 2, ocam 2, ocayitvā 2; ociciṣam 2; ociciṣitvā 2.

    okaḥ 3 -okasī. — --

    [Footnote]1. ‘divādibhyaḥ śyan’ (3-1-69) iti śyan . śyanaḥ śittvāt ‘sārvadhātukamapit’

    (1-2-4) iti ṅidvadbhāvāt ukārasya guṇo na .

    [Footnote]2. ‘oka ucaḥ ke’ (7-3-64) iti kapratyaye guṇaḥ kutvañca nipātanāt .

    [Footnote]3. niyamena ucyati = samavaitīti nyokaḥ = śakunto vṛṣalo vā . kartari kaḥ .

    [Footnote]4. niyamenocyanti = samavayantyatretyadhikaraṇakārake ‘ghañarthe kavidhānam—’ (vā.

    3-3-58) iti kaḥ . tipātanādeva kutvam . vṛkṣo'rthaḥ . okaḥ = gṛham .

    [Footnote]1. ‘na ktvā seṭ’ (1-2-18) iti kittvaniṣedhāt guṇaḥ .

    [Footnote]2. ‘ābhīkṣṇye ṇamul ca’ (3-4-22) ityatra cakārāt ktvā'pi . ‘nityavīpsayoḥ’

    (8-1-4) iti dvitvam .

    [Footnote]3. auṇādike asunpratyaye bāhulakāt kutvam . ‘mustāmoṣyamasaḥ kiṭistvamasamo

    luṭhyan khalānokaso bhṛśyadbhraṃśanavarśakākṛśadayastṛṣṇāharo hṛṣya me ..’ dhā. kā.

    2-66.