indukalā
Wilson Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 131.
indukalā f. (
-lā) A digit of the moon.
E. indu and kalā a digit.
Yates Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 106, col. 2.
indu-kalā (lā) f. Digit of the moon.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 166, col. 1.
indu—kalā f. a digit of the moon
☞
p. 166, col. 1.
N. of several plants, Cocculus Cordifolius, Sarcostemma Viminale, Ligusticum Ajowan,
L.
Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 107, col. 2.
indukalā f. (-lā) A digit of the moon.
E. indu and kalā a digit.
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 801.
indukalā (
i° + ka°) f.
1) Mondsichel H. an. 4, 43. MED. kh. 15. ad ŚĀK. 25, 7.
— 2) N. versch. Pflanzen:
a) Cocculus cordifolius DC. (amṛtā, guḍūcī) TRIK. 3, 3, 49. H. an. MED.
— b) Sarcostemma viminale R. Br. (somalatā) H. an. MED.
— c) Ligusticum Ajowan Roxb. ŚABDAM. im ŚKDR.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 204, col. 2.
indukalā f.
— 1) Mondsichel.
— 2) *Cocculus cordifolius DC.
— 3) *Sarcostemma viminale R. Br.
— 4) *Ligusticum_Ajowan Roxb.
Vācaspatyam
☞
p. 934, col. 1.
indukalā strī 6 ta0 . candrasya ṣoḍaśabhāgaikabhāge . kalāśca
ṣoḍaśa . amāśabde 320 pṛṣṭhe darśitāstāśca kṛṣṇaprakṣe kra-
meṇa vahnyādibhiḥ pīyante yathoktaṃ kālamā0 somot-
pattivākyam “prathamāṃ pibate vahnirdvitīyāṃ pibate raviḥ .
viśve devāstṛtīyāṃ tu caturthīṃ salilādhipaḥ . pañcamīṃ
tu vaṣaṭkāraḥ ṣaṣṭhīṃ piṣati vāsavaḥ . saptamīmṛṣayo-
divyā aṣṭamīmajaekapāt . navamīṃ kṛṣṇapakṣasya yamaḥ
prāśnāti vai kalām . daśamīṃ pibate vāyuḥ pibatyekādaśī
mumā . dvādaśīṃ pitaraḥsarve samaṃ prāśnanti bhāgaśaḥ .
trayodaśīṃ dhanādhyakṣaḥ kuveraḥ pibate kalām . caturddaśīṃ
paśupatiḥ pañcadaśīṃ prajāpatiḥ . niṣpītaḥ kalayā śeṣaśca-
ndramā na prakāśate . kalā ṣoḍaśikā yā sā tvapaḥ praviśate
sadā . amāyāṃ tu sadā somastvoṣadhīḥ pratipadyate .
tamoṣadhigataṃ gāvaḥ pibantyanugataṃ ca yat . tatkṣīra-
mamṛta bhūtvā mantrapūtaṃ dvijātibhiḥ . hutamagniṣu yajñeṣu
punarāpyāyyate śaśī . dine dine kalāvṛddhiḥ paurṇṇa-
māsyāntu pūryyate” iti . “punaśca tāḥ pītāḥ kalāstenaiva
krameṇa vahnyādidevatābhyo nirgatya candramaṇḍalaṃ pūrayantīti”
mādhavaḥ . yathā ca kalāpānasambhavastathā induśabde
darśitena 933 pṛ0 kālamā0 vākyena samarthitam . tāsāṃka-
lānāṃ yadyapi tithiviśeṣarūpatā tathāpi nāmāntarāṇi
śāradā0 upāsanārthamuktāni yathā . “amṛtā mānadā
pūṣā tuṣṭiḥ puṣṭīratirdhṛtiḥ . śaśinaścandrikā kāntiḥ
jyotsnā śrīḥ prītiraṅgadā . pūrṇṇā pūrṇṇāmṛtāhvā ca kā-
madā svarajāḥ kalāḥ” . tathā ca ṣoḍaśabhyaḥ svarebhya
āsāmutpattirapi dhyeyāḥ” “śatamindukalākṣaye” smṛtiḥ .