• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • indukalā


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 131.
    indukalā f. (-lā) A digit of the moon.

    E. indu and kalā a digit.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 106, col. 2.
    indu-kalā (lā) f. Digit of the moon.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 166, col. 1.
    indu—kalā f. a digit of the moon
    ☞ p. 166, col. 1.
    N. of several plants, Cocculus Cordifolius, Sarcostemma Viminale, Ligusticum Ajowan, L.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 107, col. 2.
    indukalā

    f. (-lā) A digit of the moon.

    E. indu and kalā a digit.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 801.
    indukalā (i° + ka°) f.

    1) Mondsichel H. an. 4, 43. MED. kh. 15. ad ŚĀK. 25, 7.

    — 2) N. versch. Pflanzen:

    a) Cocculus cordifolius DC. (amṛtā, guḍūcī) TRIK. 3, 3, 49. H. an. MED.

    — b) Sarcostemma viminale R. Br. (somalatā) H. an. MED.

    — c) Ligusticum Ajowan Roxb. ŚABDAM. im ŚKDR.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 204, col. 2.
    indukalā f.

    — 1) Mondsichel.

    — 2) *Cocculus cordifolius DC.

    — 3) *Sarcostemma viminale R. Br.

    — 4) *Ligusticum_Ajowan Roxb.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 934, col. 1.
    indukalā strī 6 ta0 . candrasya ṣoḍaśabhāgaikabhāge . kalāśca
    ṣoḍaśa . amāśabde 320 pṛṣṭhe darśitāstāśca kṛṣṇaprakṣe kra-
    meṇa vahnyādibhiḥ pīyante yathoktaṃ kālamā0 somot-
    pattivākyam “prathamāṃ pibate vahnirdvitīyāṃ pibate raviḥ .
    viśve devāstṛtīyāṃ tu caturthīṃ salilādhipaḥ . pañcamīṃ
    tu vaṣaṭkāraḥ ṣaṣṭhīṃ piṣati vāsavaḥ . saptamīmṛṣayo-
    divyā aṣṭamīmajaekapāt . navamīṃ kṛṣṇapakṣasya yamaḥ
    prāśnāti vai kalām . daśamīṃ pibate vāyuḥ pibatyekādaśī
    mumā . dvādaśīṃ pitaraḥsarve samaṃ prāśnanti bhāgaśaḥ .
    trayodaśīṃ dhanādhyakṣaḥ kuveraḥ pibate kalām . caturddaśīṃ
    paśupatiḥ pañcadaśīṃ prajāpatiḥ . niṣpītaḥ kalayā śeṣaśca-
    ndramā na prakāśate . kalā ṣoḍaśikā yā sā tvapaḥ praviśate
    sadā . amāyāṃ tu sadā somastvoṣadhīḥ pratipadyate .
    tamoṣadhigataṃ gāvaḥ pibantyanugataṃ ca yat . tatkṣīra-
    mamṛta bhūtvā mantrapūtaṃ dvijātibhiḥ . hutamagniṣu yajñeṣu
    punarāpyāyyate śaśī . dine dine kalāvṛddhiḥ paurṇṇa-
    māsyāntu pūryyate” iti . “punaśca tāḥ pītāḥ kalāstenaiva
    krameṇa vahnyādidevatābhyo nirgatya candramaṇḍalaṃ pūrayantīti”
    mādhavaḥ . yathā ca kalāpānasambhavastathā induśabde
    darśitena 933 pṛ0 kālamā0 vākyena samarthitam . tāsāṃka-
    lānāṃ yadyapi tithiviśeṣarūpatā tathāpi nāmāntarāṇi
    śāradā0 upāsanārthamuktāni yathā . “amṛtā mānadā
    pūṣā tuṣṭiḥ puṣṭīratirdhṛtiḥ . śaśinaścandrikā kāntiḥ
    jyotsnā śrīḥ prītiraṅgadā . pūrṇṇā pūrṇṇāmṛtāhvā ca kā-
    madā svarajāḥ kalāḥ” . tathā ca ṣoḍaśabhyaḥ svarebhya
    āsāmutpattirapi dhyeyāḥ” “śatamindukalākṣaye” smṛtiḥ .