indriyasvāpa
See also
indriyasvāpaḥ.
Wilson Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 133.
indriyasvāpa m. (
-paḥ)
1 Unconsciousness, insensibility.
2 The end of the world.
E. indriya and svāpa sleep.
Yates Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 108, col. 1.
indriya-svāpa (paḥ) 1. m. Insensibility.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 167, col. 2.
indriya—svāpa m. sleep of the senses, unconsciousness, insensibility
☞
p. 167, col. 2.
Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 109, col. 1.
indriyasvāpa m. (-paḥ)
1. Unconsciousness, insensibility.
2. The end of the
world.
E. indriya and svāpa sleep.
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 812.
indriyasvāpa (
i° + svāpa) m.
das Ende der Welt (der Schlaf der Sinne)
RĀJAN. im
ŚKDR.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 207, col. 1.
*indriyasvāpa m. Weltende.
Vācaspatyam
☞
p. 958, col. 1.
indriyasvāpa pu0 indriyāṇāṃ khasvaviṣayeṣu syāpa iva apra
vṛttiratra . 1 suṣuptyavasthāyām tatra hi manaḥsahitasarvve-
ndriyāṇāmuparamaḥ śrutyādāvuktaḥ “suṣuptikāle sakale
pralīne” iti smṛtyā “yatra suptona kañcana paśyatīti” śrutthā
indriyamātralayaśravaṇāt . indriyaiḥsvasya svakāraṇabhāvasyāpaḥ
prāptiryatra . indriyāṇāṃ svarūpataḥ svakāraṇalayakāle
pralaye . maraṇe tu na svarūpatasteṣāṃ layaḥ . “tamutkrāmanta
prāṇo'nutkrāmati prāṇamutkrāmantaṃ mano'nukrāmatītyādi”
śruteḥ “pañcaprāṇamanobuddhidaśendriyasamanvitam . apañcī-
kṛtabhūtotthaṃ sūkṣmāṅgaṃ bhogasādhana” miti smṛteśca prāṇā-
nāmāpralayasthāyitvāvagateḥ . tatra golakābhāvena vṛttimātra
na bhavati punardehāntare golakodaye vṛttilābha iti bhadaḥ
“tadantarapratipattau raṃhati saṃpariṣvakta” iti śāṃ0 sū0
bhāṣyayorvivṛtiḥ evaṃ sāṃkhyamate'pi kintu tanmate liṅgadehe
prāṇapañcakaṃ vihāya pañcabhūtānāṃ praveśa ityetāvanmātrabhedaḥ .