• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • indriyasvāpa

    See also indriyasvāpaḥ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 133.
    indriyasvāpa m. (-paḥ)

    1 Unconsciousness, insensibility.

    2 The end of the world.

    E. indriya and svāpa sleep.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 108, col. 1.
    indriya-svāpa (paḥ) 1. m. Insensibility.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 167, col. 2.
    indriya—svāpa m. sleep of the senses, unconsciousness, insensibility
    ☞ p. 167, col. 2.
    the end of the world, L.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 109, col. 1.
    indriyasvāpa

    m. (-paḥ)

    1. Unconsciousness, insensibility.

    2. The end of the
    world.

    E. indriya and svāpa sleep.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 812.
    indriyasvāpa (i° + svāpa) m. das Ende der Welt (der Schlaf der Sinne) RĀJAN. im ŚKDR.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 207, col. 1.
    *indriyasvāpa m. Weltende.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 958, col. 1.
    indriyasvāpa pu0 indriyāṇāṃ khasvaviṣayeṣu syāpa iva apra
    vṛttiratra . 1 suṣuptyavasthāyām tatra hi manaḥsahitasarvve-
    ndriyāṇāmuparamaḥ śrutyādāvuktaḥ “suṣuptikāle sakale
    pralīne” iti smṛtyā “yatra suptona kañcana paśyatīti” śrutthā
    indriyamātralayaśravaṇāt . indriyaiḥsvasya svakāraṇabhāvasyāpaḥ
    prāptiryatra . indriyāṇāṃ svarūpataḥ svakāraṇalayakāle
    pralaye . maraṇe tu na svarūpatasteṣāṃ layaḥ . “tamutkrāmanta
    prāṇo'nutkrāmati prāṇamutkrāmantaṃ mano'nukrāmatītyādi”
    śruteḥ “pañcaprāṇamanobuddhidaśendriyasamanvitam . apañcī-
    kṛtabhūtotthaṃ sūkṣmāṅgaṃ bhogasādhana” miti smṛteśca prāṇā-
    nāmāpralayasthāyitvāvagateḥ . tatra golakābhāvena vṛttimātra
    na bhavati punardehāntare golakodaye vṛttilābha iti bhadaḥ
    “tadantarapratipattau raṃhati saṃpariṣvakta” iti śāṃ0 sū0
    bhāṣyayorvivṛtiḥ evaṃ sāṃkhyamate'pi kintu tanmate liṅgadehe
    prāṇapañcakaṃ vihāya pañcabhūtānāṃ praveśa ityetāvanmātrabhedaḥ .