• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • indha

    See also iṃdha.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 133.
    indha r. 7th cl. (ī and ñi) ñiindhī (indhe)

    1 To shine.

    2 To kindle.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 141, col. 2.
    Indha, as, ā, am, lighting, kindling.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 75.
    índha a. kindling.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 46, col. 1.
    indha índh-a, a. kindling.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 167, col. 3.
    índha mfn. lighting, kindling, ŚBr.
    ☞ p. 167, col. 3.
    índha m. N. of a Ṛṣi, (g. naḍādi, Pāṇ. iv, 1, 99.)

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 109, col. 1.
    indha

    r. 7th cl. (ī and ñi) ñiindhī (indhe)

    1. To shine.

    2. To kindle.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 387.
    indha a. [indh-ac] Kindling, lighting. -dhaḥ [indh-ghañ] 1 Fuel. -2 The Supreme Being; indho ha vai nāmaiṣa yo'yaṃ dakṣiṇe'kṣanpuruṣaḥ Bri. Up.4.2.2.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 812.
    índha (von indh) adj. entflammend ŚAT. BR. 6, 1, 1, 2. 14, 6, 11, 2. Davon aindhāyana nach gaṇa naḍādi zu P. 4, 1, 99.

    — Vgl. agnimindha .

    ☞ vol. 5, p. 1144.
    indha vgl. bhrāṣṭramindha .

    Grassmann Wörterbuch zum Rig Veda

    ☞ p. 217.
    (indha) , a., anzündend [von idh, indh], enthalten in agnim-indhá.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 207, col. 2.
    índha

    — 1) Adj. entflammend.

    — 2) *m. N.pr. eines Mannes.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 50, col. 1.
    índha entflammend.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 959, col. 1.
    indha doptau rudhā0 ā0 aka0 seṭ niṣṭhāyāmaniḍh . vartta-
    mānecā'toniṣṭhā . indhe, indhāte, indhate, “yaṃ tvāṃ janāsa
    indhate ṛ0 8, 4, 3 indhīta, indhām . int sya indhvam .
    aindha aindhiṣṭa indhām—babhūva . āsa cakre indhiṣyate aindhi-
    ṣyata . indhitavyam . indhitā indhanam . iddhovarttate .
    kvip samit indhānaḥ “agnimindhāno manasā viyam saceta
    martyaḥ” ṛ0 . bhāve idhyate aindhi . “paro yadidhyate divi
    chā0 u0 tu padagaṇavyatyāsaḥ .
    ☞ p. 959, col. 1.
    indha pu0 ingha + karaṇe—ghañ . 1 kāṣṭhe indha—ac . 2 dīptiyukte .
    3 tannāmake ṛṣibhede pu0 tataḥ gotre naḍā0 phak . aindhā-
    yanastadgotrāpatye puṃstrī . dīptiyukte dakṣiṇanetre viśeṣeṇa
    sthite 4 paramātmani pu0 . tasya tadarthatvañca samarthitam
    vṛ0 u0 bhā0 . “indhoha vai nāmaiṣa yo'yaṃ dakṣiṇe'kṣan
    puruṣasta vā etamindhaṃ santamindra ityācakṣate parokṣaiṇeva,
    parokṣapriyā iva hi devāḥ pratyakṣadviṣaḥ” “indhoha vai nāma
    indha ityevaṃ nāmāyaṃ “cakṣurvai brahmeti” ādi-
    tyāntargataḥ puruṣa eṣaḥ, yo'yaṃ dakṣiṇe'kṣan akṣiṇi viśe-
    ṣeṇa vyavasthitaḥ . sa ca satyanāmā taṃ vā etaṃ puruṣaṃ
    dīptiguṇatvāt pratyakṣaṃ nāmāsya indha iti tamindhaṃ
    santamindra ityācakṣate parokṣeṇa, yasmāt parokṣapriyā
    iva hi devāḥ pratyakṣadviṣaḥ pratyakṣanāmagrahaṇaṃ dviṣanti” bhā0
    “indhayati dīpayati indha—ṇic—ac . 5 dīpake tri0 .
    etasmāt pūrvasthayo! mrāṣṭrāgneyoḥ samāse mum . bhrā-
    ṣṭramindhaḥ agnimindhaḥ . “hotrādhvaryurāvayā agnimindho
    grāvagrābhaḥ” yaju0 25, 28, agnimindhaśca agnīt
    nāma ṛtvik .

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 212.
    indha ī dha ṅa ñi dyutau . iti kavikalpadrumaḥ ..
    (rudhāṃ-ātmaṃ-akaṃ-seṭ .) hrasvādiḥ . ī ñi indho-
    'sti . ṅa dha indhe . iti durgādāsaḥ ..