• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • iṣṭi

    See also iṣṭiḥ.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 134.
    iṣṭi f. (-ṣṭiḥ)

    1 Wish, desire.

    2 A sacrifice, any sacrificial rite.

    3 A compendious verse easily committed to memory.

    E. iṣa to wish, or iṣa substituted for yaja, to sacrifice; affix ktin.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 109, col. 2.
    iṣṭi (ṣṭiḥ) 2. f. Wish; sacrifice.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 102, col. 2.
    iṣṭi iṣṭi, f. I. 2. iṣ + ti, Wish.

    II. yaj + ti, 1. Sacrificing, Chr. 296, 1 =

    Rigv. i. 112, 1. 2. Sacrifice. Man. 4,

    10. — Comp. Jāta- (vb. jan), f. a sacrifice

    on the birth of a child, Vedāntas. in

    Chr. 202, 16.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 142, col. 2.
    1. iṣṭi, is, f. impulse, acceleration, hurry; invita-

    tion, order, despatch.
    ☞ p. 142, col. 3.
    2. iṣṭi, is, f. seeking, endeavouring to obtain;

    wish, request, desire; any desired object, a desired

    rule, a desideratum (a term applied to Patañjali's ad-

    ditions to Pāṇini's rules); (is), m., Ved. seeking,

    going after, guarding.
    ☞ p. 143, col. 1.
    3. iṣṭi, is, f. sacrificing, sacrifice; oblation con-

    sisting of butter, fruits, &c., opposed to the sacrifice

    of an animal or of Soma. —Iṣṭi-paca, as, or iṣṭi-

    muṣ, ṭ, m. an Asura, a demon. —Iṣṭy-ayana, am,

    n. a series of oblations, a sacrifice lasting a long time.

    Lanman’s Sanskrit Reader Vocabulary

    ☞ p. 130, col. 2.
    íṣṭi, f. sacrifice (simple offering of butter, fruit, etc.), 1016. [√yaj, 252, 1157. 1a.]

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 76.
    1 iṣṭí f. impulse, furtherance, aid (abstr. & concr.).
    ☞ p. 76.
    2 iṣṭí f. seeking, request, wish, desire.
    ☞ p. 76.
    3 íṣṭi f. sacrifice (mostly of a simpler kind).

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 46, col. 3.
    iṣṭi iṣ-ṭí, f. incitement, furtherance;
    helper.
    ☞ p. 46, col. 3.
    iṣṭi iṣ-ṭí, f. seeking, search; wish, desire.
    ☞ p. 46, col. 3.
    iṣṭi íṣ-ṭi, f. (simple) sacrifice (of butter).

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 169, col. 1.
    1. iṣṭí f. impulse, acceleration, hurry
    ☞ p. 169, col. 1.
    invitation
    ☞ p. 169, col. 1.
    order
    ☞ p. 169, col. 1.
    despatch, RV.
    ☞ p. 169, col. 2.
    2. iṣṭí is, f. seeking, going after, RV.
    ☞ p. 169, col. 2.
    endeavouring to obtain
    ☞ p. 169, col. 2.
    wish, request, desire, RV.; VS. &c.
    ☞ p. 169, col. 2.
    any desired object
    ☞ p. 169, col. 2.
    a desired rule, a desideratum, a N. applied to the statement of grammarians who are considered as authoritative.
    ☞ p. 169, col. 3.
    3. íṣṭi f. sacrificing, sacrifice
    ☞ p. 169, col. 3.
    an oblation consisting of butter, fruits, &c., opposed to the sacrifice of an animal or Soma, RV. i, 166, 14; x, 169, 2; ŚBr.; ĀśvŚr.; Yājñ.; Mn.; Śak.; Ragh. &c.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 110, col. 2.
    iṣṭi

    f. (-ṣṭiḥ)

    1. Wish, desire.

    2. A sacrifice, any sacrificial rite.

    3. A
    compendious verse easily committed to memory.

    E. iṣ to wish, or
    iṣ substituted for yaj, to sacrifice; affix ktin.

    Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 91, col. 2.
    iṣṭi iṣṭi f. (iṣ 6) désir, souhait.
    ☞ p. 91, col. 2.
    iṣṭi iṣṭi f. (yaj) sacrifice; l'offrande solide, par opposition au soma.

    iṣṭipaca m. (pac) rākṣasa qui dévore l'offrande.

    iṣṭimuṣ m. (muṣ) rākṣasa ravisseur de l'offrande.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 133, col. 1.
    1 iṣṭi- f. désir, voeu.
    ☞ p. 133, col. 1.
    2 iṣṭi- f. offrande rituelle (fruits, beurre, etc.).

    iṣṭī-kṛta- nt. n. d'un rite.

    Renou Terminologie grammaticale du Sanskrit

    ☞ vol. 1, p. 94.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 832.
    1. iṣṭí (von I. iṣ) f. P. 3, 3, 96 (ved.; klass. íṣṭi Vārtt. 1 zu 3, 3, 95).

    1) Antrieb, Beschleunigung, Eile; Aufforderung, Befehl, Sendung: indràsyāṅgîrasāṃ cèṣṭau vìdatsàramā̀ tanâyāya dhā̀sim ṚV. 1, 62, 3. 57, 2. tasmînsanti pràśiṣàstasmînnìṣṭayâḥ 145, 1. sa (rathaḥ) ìṣṭibhîrmàtibhī̀ raṃhyô bhūt 2, 18, 1. 28, 7. yāmânnìṣṭayê 1, 112, 1. 5, 44, 4. 1, 148, 3. tathā̂ kṛṇu . yathā̂ ta ùśmasī̀ṣṭayê 30, 12. 115, 4.

    — 2) das Suchen, Aufsuchen, Nachgehen; häufig construirt nach Art eines infin.: ā̀bhògayâ ìṣṭayê rā̀ya û tvam ṚV. 1, 113, 5. ìṣṭayê tvàmarthâmiva tvamìtyai 6. matsî vā̀yumìṣṭayè rādhâse ca 9, 97, 42. jùṣethā̂ṃ yàjñamìṣṭayê 5, 78, 3. sùmnamìṣṭayê 6, 70, 4. 10, 36, 6. madhû cchàndo bhanâti rabha ìṣṭau 6, 11, 3. 10, 49, 2. 92, 13. āgnê vahà varûṇamìṣṭayê naḥ 70, 11. yadiṣṭibhiḥ praiṣamaicchan tadiṣṭīnāmiṣṭitvam (wo die Etymologie falsch ist, da es sich um 2. iṣṭi handelt) AIT. BR. 1, 2. In folgenden zwei Stellen ist das Wort vielleicht concret: der Suchende, Nachgehende d. h. Behütende zu verstehen; von Agni: (pāyubhiḥ) adâbdhebhìradṛ̂pitebhirìṣṭe 'nîmiṣadbhìḥ parî pāhi nò jāḥ ṚV. 1, 143, 8. adâbdhebhìstavâ gòpābhîriṣṭè 'smākâṃ pāhi triṣadhastha sū̀rīn 6, 8, 7.

    — 3) Wunsch, Bitte, Verlangen AK. 3, 4, 41. H. an. 2, 80. MED. ṭ. 3. pra vā̂mìṣṭayo 'râmaśnuvantu ṚV. 6, 74, 1. 2, 1, 9. viśvêdasmai sùdinā̀ sāsâdìṣṭiḥ 4, 4, 7. 6, 7. ètā âgna āśuṣā̀ṇāsâ ìṣṭīryùvoḥ sacā̀bhyâśyāmà vājā̂n 7, 93, 8. sùta ìṣṭau mâghavanbòdhyābhâgaḥ 10, 44, 9. VS. 27, 33.

    — 4) der Ausspruch einer Autorität: iti bhāṣyakāreṣṭyā gatārthatvāt P. 6, 3, 35, Vārtt. 4, Sch. KĀŚ. zu P. 1, 2, 6 in der ed. Calc. = saṃgrahaśloka H. an. 2, 81. MED. ṭ. 3. Vgl. iṣ, icchati 3. und 1. iṣṭa 1. c. — Am Ende eines comp. in aśvamiṣṭi, krandadiṣṭi, paśvaiṣṭi, bhandadiṣṭi, vasyaiṣṭi, sādhadiṣṭi, sviṣṭi .

    ☞ vol. 1, p. 832.
    2. íṣṭi (von yaj) f. Opferung, Opfer P. 3, 3, 95, Vārtt. 1. AK. 3, 4, 41. H. an. 2, 80. MED. ṭ. 3. viśvā̂sù havyā̀sviṣṭîṣu ṚV. 1, 147, 2. iṣṭêḥ pùtram 125, 3. èbhiryàjñebhìstadàbhīṣṭîmaśyām 166, 14. In der technischen Sprache ist iṣṭi oft die Darbringung eines einfachen, aus Butter, Früchten und dgl. bestehenden Opfers im Unterschied vom feierlicheren Thierund Soma-Opfer. AIT. BR. 1, 2. tasmā̂ ètāmiṣṭìṃ nirvâpet TS. 2, 3, 3, 2. tasmā̂dètāṃ sâṃvàrga itīṣṭîmāhuḥ 4, 2, 3. dīkṣaṇīyāyāmiṣṭau AIT. BR. 3, 45. upāṃśu devatāṃ yajati taddhīṣṭirūpam ŚAT. BR. 1, 6, 2, 12. 3, 5, 10. 5, 2, 3, 6. fgg. sā haiṣā paśavyeṣṭiḥ 11, 1, 5, 11. 7, 2, 2. 10. 4, 3, 5. 20. taṃ yadyekākī yajamāno bhakṣayediṣṭirvaiva syātpaśubandho vā 12, 8, 2, 11. paurṇamāseneṣṭipaśusomā upadiṣṭāḥ ĀŚV. ŚR. 2, 1. darśapūrṇamāsadharmā iṣṭipaśuṣu sāmarthyāt KĀTY. ŚR. 4, 3, 2. 15, 29. 15, 1, 3. 24, 6, 7. iṣṭiṃ kurvanti PRAŚNOP. 1, 12. iṣṭiyā́juka ŚAT. BR. 14, 4, 3, 3. iṣṭihautra Ind. St. 1, 73. iṣṭikārikā Verz. d. B. H. No. 243. fg. āyuṣkāmeṣṭi, putrakāmeṣṭi ĀŚV. ŚR. 2, 10. pavitreṣṭi 12. varṣakāmeṣṭi 13. 14. 18. 3, 1. 13. 41. 9, 8. 10, 6. — rakṣāṃsi na iṣṭivighnamutpādayanti ŚĀK. 28, 13. iṣṭīḥ pārvāyaṇāntīyāḥ kevalā nirvapetsadā M. 4, 10. prājāpatyāṃ niruṣyeṣṭim 6, 38. vaiśvānarīm 11, 27. YĀJÑ. 1, 126. navasasyeṣṭi M. 4, 26. 27. ṛkṣeṣṭi 6, 10. gīṣpatīṣṭi AK. 2, 7, 8. H. 818. putrīyāmiṣṭim RAGH. 10, 4. putrīyeṣṭyā KATHĀS. 13, 58.
    ☞ vol. 5, p. 1146.
    1. iṣṭi

    2) Z. 5 lies rèbha st. ràbha .

    ☞ vol. 5, p. 1146.
    2. iṣṭi , yajñeṣṭisaktāḥ VARĀH. BṚH. S. 15, 6. °kalpa Ind. St. 5, 14. fg.

    Grassmann Wörterbuch zum Rig Veda

    ☞ p. 228.
    iṣṭí, f. [von iṣ]. Der Begriff geht theils auf 1. iṣ (in Bewegung setzen, antreiben, fördern, laben), theils auf 2. iṣ (suchen, wünschen) zurück. Daher 1) Beschleunigung, Anregung; 2) Antrieb, Geheiss, mit dem Gen. des antreibenden; 3) Förderung, Hülfe; 4) Labung, Erquickung; einmal {870,9} suté iṣṭaú ā́bhagas (índras), wo sávane parallel geht, scheint es concret den Labetrunk zu bezeichnen; 5) persönlich: der Förderer, Helfer (von Agni); 6) das Aufsuchen, Erlangen; 7) Bitte, Gebet, Wunsch. — Siehe krandád-iṣṭi, bhandádiṣṭi u. s. w.

    -e [V.] 5) {143,8}; {449,7}.

    -ís 7) {300,7}.

    -áye oft im Sinne des Infinitivs: 1) (uśmási) {30,12}; {428,3}; (yā́man) {112,1}; {398,4}; (kárman) {112,2}. — 2) te (índrasya) {57,2}. — 3) {129,4}; {608,3}; {809,42}; {875,9}; {896,11}; {918,13}; {941,4}. — 4) juṣétām yajñám … {426,3}; {432,3}; {658,4}. — 6) infinitivisch {113,5. 6}; sumnám {511,4}; {862,6}.

    -és 7) … putrám (sukṛ́tam) {125,3} (BR. íṣṭes).

    -aú 2) índrasya {62,3}; te (váruṇasya) {219,7}. — 3) {148,3}. — 4) {870,9} (s. o.). — 7) {302,7}; {452,3}.

    -áyas 2) {145,1} (parallel praśíṣas). — 7) {515,1}.

    -ī́s [A. p.] 7) {609,8}.

    -íbhis 1) sá … matíbhis ráṃhias bhūt {209,1} (oder zu 7). — 7) {192,9}.

    -íṣu 3) mit háviāsu {973,2} (BR. lesen íṣṭiṣu).

    ☞ p. 229.
    íṣṭi, f., Opfer [von yaj].

    -im abhí‿íṣṭim aśyām {166,14}.

    -yā {995,2}, wo jedoch die Lesart verderbt zu sein scheint.

    -es, -iṣu s. iṣṭí.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 210, col. 2.
    1. iṣṭí f.

    — 1) Beschleunigung , Antrieb , Anregung

    — 2) Aufforderung , Geheiss.

    — 3) Stärkung , Förderung.

    — 4) Förderer , Helfer.

    ☞ vol. 1, p. 210, col. 2.
    2. iṣṭí f.

    — 1) das Suchen. Aufsuchen , Nachgehen. Häufig nach Art eines Infin. construirt.

    — 2) Wunsch , Bitte , Verlangen.

    — 3) Ausspruch einer Autorität.

    ☞ vol. 1, p. 210, col. 2.
    3. íṣṭi f. Opfer , insbes. die Darbringung eines einfachen , auf Butter , Früchten und dgl. bestehenden Opfers im Unterschied von feierlichen Thier- oder Soma-Opfer.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 51, col. 2.
    1. iṣṭí f. Antrieb, Förderung; Helfer.
    ☞ p. 51, col. 2.
    2. iṣṭí f. Suchen, Wunsch, Verlangen.
    ☞ p. 51, col. 2.
    3. íṣṭi f. (einfaches)) Opfer.

    Bopp Glossarium Sanscritum

    ☞ p. 41, col. 2.
    iṣṭi f. 1) (a r. iṣ desiderare s. ti) desiderium. 2) (a r.

    yaj s. ti) sacrificium. AM.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 1000, col. 2.
    iṣṭi strī yaja—ktin . 1 yāgabhede . sa ca kātyā0 śrau0 sū0
    darśitaḥ “karmaśabdo dravyadevatāyukto yajatiḥ” . 4, 3, 1, sū0
    “kriyāśabdaḥ ākhyātapratyayānto nirvapatyādiśabdo yaja-
    tiḥ pratyetavyaḥ yāgo jñeya ityarthaḥ na nirvāpālambhādirūpa-
    saṃskāramātravidhāyakaḥ yajatiśabdo'tra tadarthayāgaparaḥ .
    evaṃyāgatve siddhe'pi idaṃ saṃdihyate sauryaṃ caruṃ nirva-
    pedagniṣomīyamajamālabhetetyādau kiṃ yāgamātraṃ bhavati
    uta dharmā api bhavantīti yadā ca dharmā bhavantīti pakṣa-
    stadāpi saṃdehaḥ kiṃ pūrṇāhutisambandhinī dharmā bhavanti
    utāgnihotrasambandhinaḥ, āhosviddarśapūrṇāmāsayoḥ, athavā
    jyotiṣṭomasyeti, athavā darśapūrṇamāsayoreveti, . dharmā-
    ṇāmanāmnānādyathāśrutaṃ yāgamātraṃ kartavyamiti prāpte āha”
    ka0 “darśapūrṇamāsadharmā iṣṭipaśuṣu sāmarthyāt” 2 sū0 . sau-
    ryādau dharmā bhavanti na yāgamātram evametāni vidhivākyāni
    samarthānyarthavanti saprayojanāni bhavanti anyathā sākāṅkṣa-
    tvādarthapratipādanābhāvena nirarthakānyeva syuḥ . tathā hi
    sauryeṇa yāgena brahmavarcasaṃ bhāvayedityatrāṃśatrayavatī bhāvanā
    vidhīyate kim, kena, kathamiti, kimaṃśo brahmavarcasam,
    tatra kenāṃśaḥ sauryeṇeti, kathamaṃ śastu vākyamadhye nāsti tena
    kathaṃ bhāvayediti vākyaṃ kathamaṃśasāpekṣam . yacca sāpekṣaṃ
    bhavati tadadhyāhāreṇānuṣaṅgeṇa vā pūrayitvā nirākāṅkṣaṃ
    kartavyam . anyathā tasyānarthakyāpatteḥ na ca vede mātrā-
    mātrasya tadiṣyate tasmādatra nirākāṅkṣīkaraṇāya vidhyante-
    tikartavyatāparaparyāyaḥ kathamaṃśo'tra kaścidanuṣañjanīya iti
    siddhe āha “darśapūrṇamāsadharmmā iṣṭipaśuṣu sāmarthyāditi”
    sarvāsu iṣṭiṣu agnīṣomīye paśau ca darśapūrṇamāsayoreva dharmā
    bhavanti sāmarthyāt pūrvokta eva heturatrāpi yojyaḥ . durśapūrṇa-
    māsadharmā eva sauryādividhīnāṃ śeṣībhavituṃ samarthāḥ carupu-
    roḍāśādayo hyavaghātādibhireva sidhyanti nābhiṣavādibhiri-
    ti . iṣṭipaśuṣviti iṣṭiṣu sarvāsu agnīṣomīye paśau ca
    paśvantareṣu hyagnīṣomīyadharmā bhavanti” ka0 . ityārabhya
    pañcaviṃśatyā sūtraistadviśeṣa uktastatra vistareṇāvaseyaḥ .
    tadhā ca darśapaurṇamāsetikartavyatāko yāgabheda iṣṭiraga-
    ntavyā . tatkaraṇaprakāraḥ āśvalā0 śrau0 sūtre darśito
    “yathā paurṇa māseneṣṭisomā upadiṣṭāḥ” . 2, 1, 1, prathame'-
    dhyāye darśapūrṇa māsau vyākhyātau vidhyantarasahitau . utta-
    ratneṣṭayaḥ paśavaśca vakṣyante vidhyantaravihitāḥ . teṣāṃ vi-
    dhyantarāpekṣāsti” “ato'yamarthaḥ sūtrasya, yasmiñchāstre u-
    padiṣṭā iṣṭayaḥ paśavaścāpi aviśeṣitājyabhāgāste sarve vārtra-
    ṣnājyabhāgā iti” . “paurṇamāsenetyasyāyamarthaḥ, paurṇamāsena
    vyākhyātā iti vārtraghnājyabhāgā ityathaḥ . tena samā-
    mnātānāmiṣṭīnāṃ paśūnāñca anyadevatāgamamātraḥ siddho
    bhavati . tathā coktamiṣṭyayanaprakaraṇe “asamāmnātāsvarthāt
    tantravikāraḥ” nārā0 vṛttiḥ tasya kālastatreva darśitaḥ yathā
    “tairamāvāsyāyāṃ paurṇamāsyāṃ vā yajeta” sū0 2, 1, 2, “tairi
    ṣṭipaśusomairamāvāsyāyāṃ paurṇamāsyāṃ vā yāgaḥ kartavya iti
    iṣṭipaśūnāṃ prakṛtiprāpta evāyaṃ kālaḥ punarvidhīyate dvyaha-
    kālatāṃ nivartya sadyaskālatāprāptyartham . kiñca darśaprakṛtera-
    māvāsyā paurṇamāsaprakṛteḥ paurṇamāsītyevaṃ niyamaṃ nivartya
    aniyamena ubhayakālatāprāptyartham . prakṛtyavirodhāt parva-
    ṇastadvatyahorātre vikṛtiḥ kartavyā . yahāhnaḥ pūrvabhāge parva
    syāt tadā prakṛtiṃ kṛtvā vikṛtiḥ kāryā . yadā parabhāge
    rātrau vā tadā vikṛtiṃ kṛtvā prakṛtiḥ kāryeti somasyā-
    yamaprāptaḥ kālo vidhīyate . iṣṭyādiśabdasambandhādeva
    yajetetyapi siddhe yajetetivacanaṃ somasya yāga evānayoḥ
    kālayoḥ sampādanīyo nānyat dīkṣādīti” vṛttiḥ . “rājanya-
    ścāgnihotraṃ juhuyāt” 3 sū0 . “kṣatriyasyāgnihotrahomaḥ
    parvaṇoreva kartavyo nānyasmin kāla iti caśabdādvaiśyo'pya-
    nayoreva kālayoragnihotraṃ juhuyāt nānyasminnitya-
    vagamyate . tatra viśeṣamāha” vṛttiḥ . “tapasvine brāhmaṇāyetaraṃ
    kālaṃ bhaktamupaharet” 4 sū0 . “tapasvī karmaniratastasmai brāhmaṇāya
    atapasvine'pi brāhmaṇāyaiva dadyāt na jātyantarāya tapasvi-
    ne'pīti . itaraṃ kālamiti, itareṣu sarveṣvagnihotrakāle-
    ṣvityarthaḥ . bhaktamupaharet, bhaktaṃ pakvodanaṃ pakvānnamupaharet,
    dadyāt . etaduktaṃ bhavati . rājanyavaiśyayoḥ parvaṇyagni-
    hotrakāladvayaṃ varjayitvā itareṣu kāleṣu brāhmaṇāyodano
    dātavyona homaḥ kartavya iti . agnidhāraṇantu kriyata eva”
    vṛttiḥ . tato'gnyādhānaṃ prasaṅgāduktaṃ taccādhānaśabde pūrvaṃ
    darśitam agnyādhānottaraṃ karttavyamāha “yadi tviṣṭaya-
    stanuyuḥ” 2, 1, 18, sū0 “agnīneveti vākyaśeṣaḥ . yadya-
    nadhikāratvādādhānavidherviniyojakasya prakaraṇasya vyāpārā-
    sambhavādādhānāṅgamiṣṭayo na syuḥ, iṣṭīnāñcānadhikāratvā-
    diṣṭyaṅgamādhānaṃ na syāt, tathāpi na kaściddoṣaḥ, agnyartha-
    tvenaivobhayorapyanuṣṭhānasiddheḥ” . “asminnarthe sūtrayojanā .
    yadyāsāmiṣṭonāmādhānāṅgatā syāt tathāpi āhavanīyā-
    dyagnisambandhāt tānevāgnīniṣṭayastanuyuḥ vistārayeyuḥ
    kuryuḥ sādhayeyurityarthaḥ . tuśabdastu sādhanādiṣu viśeṣaṃ
    darśayati . ādhāne'gnīnāṃ sādhyatvena sambaddhānāmeva
    sādhyatvam . iṣṭiṣu sādhanatvena sambaddhānāmapi kalpanā-
    gauravabhayāt sādhyatvamiti viśeṣaṃ gṛhṇīmaḥ evaṃ yadyā-
    dhāneneṣṭibhiścāgnaya evāṃśataḥ sādhyā ityanadhikārāṇāṃ
    kathamanuṣṭhānasiddhiriti nyāyāvidāmeṣa upālambho nāsmā-
    kam . asmākaṃ tu sādhyasādhanasambandhe'vagate tadarthināṃ
    kartṛtvenāvagatānāṃ brāhmaṇādīnāṃ kathañcidadhikārakalpana-
    yānuṣṭhānasiddhiḥ . athavā'nadhikārāṇāmananyaśeṣāṇāmapi
    tatsādhanasādhyarūpeṇopakārakatvena kāmaṃ śrutiprayuktyaivaṃvi-
    dhānāmanuṣṭhānasiddhirityalamativistareṇa” nārā0 vṛttiḥ .
    “prathamāyāmagniragniḥ pavamānaḥ” 19 sū0 . “prathamāyā-
    miṣṭau dve devate . agniḥ prathamaḥ kevalaḥ . dvitīyaḥ pava-
    mānaguṇako'gniḥ . kevalasyāgnernitye eva . “agna
    āyūṃṣi pavase'gne pavasva svapāḥ” 20 sū0 . “ete dvitīyasya
    pavamānaguṇakasya” vṛ0 . “sa havyavāḍamatyā'gnirhotā puro-
    hita iti sviṣṭakṛtaḥ saṃyājye ityukte sauviṣṭakṛtī pratī-
    yāt” 21 sū0 . “sauviṣṭakṛtyoryājyānuvākyayorṛcoranena
    saṃyājye iti saṃjñā vidhīyate” vṛ0 . “sarvatra devatāgame
    nityānābhapāyaḥ” 22 sū0 . “sarvatreti prakaraṇāntare-
    'pīti darśayati . devatāgama ityatra samāsanirdeśasya
    tulyatvāddevatāyāḥ devatayordevatānāṃ vā āgama ityevaṃ
    bhavati . nityānāṃ prākṛtīnāmityarthaḥ . apāya uddhāra
    ityarthaḥ . etaduktaṃ bhavati . vikṛtau devatāyāḥ ekasyā
    āgame dvayorbahvīnāṃ vā anāgame'pi prākṛtīnāṃ sarvā-
    sāmuddhāra iti syāṃ punarvikṛtau iṣṭinodanāṃ kṛtvā
    devatāṃ na vidadhāti, tatra noddhāraḥ prākṛtonām . tatra
    tā eva devatā bhavantītyarthaḥ . yathā gaditaḥ somena paśunā
    iṣṭyā vā ityādau” vṛ0 . “yāḥ sviṣṭakṛtamantarājyabhāgau ca
    tāstatsyāne” 23 sū0 . “nityānāmapāya uktaḥ . tatra kiṃ
    sarvā nityā uddhatevyāḥ uta kāciddevatetyetaṃ saṃśayaṃ nivarta-
    yati yā ājyabhāgau sviṣṭakṛtaṃ cāntarā devatā yaṣṭavyāstā
    udvartavyāḥ . yāḥ punarvikṛtau vihitāstāstatsthāne u-
    ddhṛtānāṃ prāṃkṛtīnāṃ sthāne bhavanti” iti vacanāt, taddha-
    rmikāśca bhatantīti gamyate” vṛ0 . “eṣa samānajātidharmaḥ”
    24 sū0 . “yo'yamatidiṣṭo vidhirdervatābhyo'nyatrāpi sa
    samānajātīyeṣu bhavati . samānajātīya ekakārya ityarthaḥ”
    vṛ0 . “dvītoyasyāṃ vṛdhanvantau agniḥ pāvako'gniḥ śuciḥ
    sa naḥ pāvakadīdivo'gne pāvakarociṣāgniḥ śucivratatana
    udagne śucayastava” 25 sū0 . “ekaḥ pāvakaguṇako'gniḥ,
    aparaḥśuciguṇakaḥ . “sāhvān viśvā abhiyujo'gnimīle
    purohitamiti saṃyājye tṛtīyasyāṃ sāmidhenyāvāvapate prāgu-
    pottamāyāḥ pṛthupājā amartya iti dve” 26 sū0 . “āvapate

    iti vacanāt adhike ete sāmighenyau bhavataḥ . pratha-
    māyāṃ dvitīyasyāṃ tṛtīyasyāmiti vacanāt yasyāmiṣṭau
    yat tantraṃ vihitaṃ tasyāmekadevatāyāmapi tat tantraṃ bhavati
    na yathoktanānādevatāyāmeveti” vṛ0 . “dhyāyye ityukta ete
    pratīyāt puṣṭimantāvagninā rayimaśnavadgayasphāno amīvaheti .
    agnīṣomāvindrāgnī viṣṇuriti vaikalpikāni” 27 sū0 .
    “trayāṇāmeko gṛhyate” vṛ0 . “aditiḥ” 28 sū0 .
    aditiścānyā, asyāṃ dve devate” vṛ0 . “uta tvāmadite
    suvratānāmṛtasya patnīmavase huvema tuvikṣatrāmajarantīmurūcīṃ
    mahi mahīmūṣu mātaraṃ suśarmāṇamaditiṃ supraṇītim”
    29 sū0 . “eṣā kalpajā” vṛ0 . “preddho agna
    imo agna iti saṃyājye virājāvityukta ete pratīyā-
    diti tisraḥ” 30 sū0 . “ityetāstisra iṣṭayo'nu-
    krāntā ityarthaḥ . uktānukīrttanamuttarārtham . yadādyottame
    vaiva syātāmādyā veti pakṣastadāpi tisṝṇāmiṣṭīnāṃ yāva-
    tyo devatāstāḥ sarvā yaṣṭavyā ityevamathem . ādyottamapakṣe
    madhyamāyāṃ ye devate te ādyāyāmeva prakṣeptavye . yadā puna-
    rādyaiva tadā sarvā devatā ādyāyāmeva prakṣeptavyā ityeva-
    martham” vṛ0 . “ādyottame vaiva syātām” 31 sū0 .
    “iṣṭī iti śeṣaḥ . “ādyā vā” 32 sū0 . “ādyaiva-
    veṣṭirbhavatotyarthaḥ” vṛ0 . “tathā sati tasyāmeva dhāyye
    virājau” 33 sū0 . “yadyādyaiva bhavati tadā dvitīya-
    tṛtīyayīrapi devatāstatra bhavantītyuktam . atastasyāmeva
    dhāyye virājau bhavataḥ . dhāyyāvirājāmanupraveśasya
    nimittaṃ tṛtīyasyā iṣṭerdevatānupraveśa ityevamarthaṃ tathā
    satītyuktam” vṛ0 . “itimātre vikāre vairājatantreti pratī-
    yāt” 34 sū0 . “paurṇamāsatantrāyāmiṣṭau dhāyyāvirāṇ-
    mātre vikāre sati seṣṭirvairājatantreti veditavyā” vṛ0 .
    “ādhānād dvādaśarātramajasrāḥ” 35 sū0 . “atrā-
    dhānamiṣṭīścoktvā ādhānādūrddhvaṃ dvādaśarātramajasrā ityu-
    ktam . tasyāyamabhiprāyaḥ, yāvatā karmasamudāyenāgnīnāṃ
    siddhirbhavati tāvataḥ karmasamudāyasyādhānaśabdo vācaka iti
    jñāpayitum . tenāgnyādheyaṃ punarādheyaṃ vetyatra seṣṭikasyā-
    dhānasya grahaṇaṃ bhatatīti sidvam . ādhāneneṣṭibhiśca
    siṅgāgnayo dvādaśāhorātrāṇi sarve svarūpeṇaiva dhāryante .
    etadajasradhāraṇamagnihotrapūrva evādhāne bhavati, agni-
    hotrasyaivānantaramucyamānatvāt . anuṣṭhānakrameṇaiva karmaṇāṃ
    vyākhyānamityuktatvācca” vṛttiḥ . evamiṣṭisāmānyaṃ pradarśya
    viśeṣeṣṭayastatra darśitāḥ tatrādau navaśaśyeṣṭiḥ sācāgrāyaṇa-
    śabde darśitā tatra rājña evādhikāraḥ trayāṇāṃ varṇṇānāma-
    viśeṣeṇetikalpadvaye prāpte rājño viśeṣa ucyate “iṣṭistu
    rājñaḥ” “sarvveṣāṃ caike eke sarveṣāmiṣṭireveti manyante”
    2, 9, 6, 7, . “śyāmākeṣṭhyāsaumyacaruḥ sa ca varṣattau tatra
    yājyādikaṃ 2, 9, 8, 9, 10, sū0 uktam . anyanavānnabhoja-
    ne japyamantrādikamuktam 12, 13 . etānityā iṣṭayaḥ atha-
    kāmyāḥ iṣṭayaḥ 2, 10, 12, sūtrādau . tatra āyuṣkāme-
    ṣṭistatra agniguṇabhedajīvātumaddevatā 2, 10, 2, 3, 4, sū0 .
    svastyayaneṣṭiḥ rakṣitavaddevatākā tatra yājyādikam 5, 6, 7,
    putrakāmeṣṭiḥ putrayadguṇakāgnidevatākā tatra yājyādi 8, 1,
    10, vaimṛdheṣṭiḥ vimṛdguṇakendradevatākā tatra yājyādikaṃ
    13, 14, 15, sū0 . āśeṣṭirāśāpāladevatākā tatra yājyā-
    dikam 17, 18, sū0 . lokeṣṭiḥ pṛthivyantarihadevatākā
    tatra yājyādikam 20, 21, 22, sū0 mitraprāpti-
    kāmeṣṭiḥ agnisomavaruṇamitrendravṛhaspatisavitṛpūṣan
    svarasvatādevatākā tatra yājyādi 11, 2, 3, 4, 3 . iyamiṣṭiḥ
    mahāvairājīnāmā . abhicārakāmeṣṭiḥ snuṣāśvaśurīyanāmnī
    sūraguṇakendradevatākā tatra yājyādi 11, 7, 8, 9 . vimata-
    sammatikāmeṣṭiḥ saṃjñānī nāma vasurudrādiguṇakāgnisomādi
    catuṣṭayadevatākā tatra yājyādi 10, 11 . bhedakāmeṣṭiḥ .
    indrāmaruddevatākā tatra yājyādi 13, 14, 15, 16, sū0 .
    sampattikāmeṣṭiḥ aindrāmārutī saṃjñānovat yājyādikam .
    17, sū0 . śatrabhibhavanivṛttikāmeṣṭiḥ aindrāvāhespatyā
    tatra yājyādi 1819 sū0 . pavitreṣṭiḥ . agnyādideva-
    tākā tatra yājyādi 2, 12, 1 . “vaiśyānarīṃ vrātapatīṃ
    pavitreṣṭiṃ tathaiva ca . ṛtāvṛtau prayuñjānaḥ punāti daśapau-
    ruṣam” . vṛṣṭikāmeṣṭiḥ kārīrī nāma sā ca agnyādi-
    nānādevatākā agnidevatākā vā tatra yājyādi 2, 12, 1, 3,
    4, 5, 6, 7, 8, 9, sū0 . sarvāśca etā darśapaurṇamāsetikarta-
    vyatākāḥ . paśruguṇake karmmaṇi paśorubhayato'nyatarato vā
    paśukāmeṣṭiḥ sā ca āgneyī āgnāvaiṣṇavī vā āśva0
    śrau0 sū0 3, 1, 2, 3, 4 sū0 . tasyāmitikarttavyatāyājyādi
    taduttarasūtrajātairuktam . vidhyaparādhaprāyaścittīṣṭiḥ 3,
    10, 1, sū0 vidhyaparādhasvarūpakāraṇapradarśanapūrbakaṃ tatkaraṇa-
    prakārādi taduttarasūtrajaurdarśitam . vāruṇīṣṭiḥ tat-
    prakārādi 3, 12, 5, prātaḥkālātipattau prātariṣṭiḥ tatra
    devatādi 3, 12, 12, ārttyāśrupātre ca saiveṣṭiḥ 3, 12, 15
    nimittabhederyya prāyaścittīṣṭau devatābhedādi 3, 12, 16,
    āramya ādhyāyāt sūtrairuktam . ukhāsambharaṇīyeṣṭiḥ
    taddevatādi 4, 1, 21 26 sū0 . dīkṣāprayojaneṣṭiḥ dīkṣa-
    ṇīyā nāma tatradevatādi 4, 2, 1, 18, sū0 paryyantenoktam .
    prāyaṇīyeṣṭiḥ tatra devatādi 4, 3, 1 sūtrādau . ātithyeṣṭiḥ
    tatra devatādi 4, 5, 1 sūtrādau . udayanīyeṣṭiḥ taddevatādi
    6, 14, 1, sūtrādau udavasanīyeṣṭiḥ taddevatādi 6, 14, 1,
    23, sūtrādau . anyāḥ punarādheyeṣṭiprabhṛtayo'pi iṣṭayaḥ
    vistarabhayānnoktāḥ ākareṣu dṛśyāḥ .

    śata0 brā0 1, 6, 2, 12, iṣṭikaraṇaprakāraviśeṣo
    darśitaḥyathā . “sa yadīṣṭiṃkuvvīṃta saptadaśa sāmidhenīranu-
    brūyādupāṃśu devatā yajati taddhīṣṭirūpaṃ, mūrddhanyatau yājyānu-
    vākye syātāṃ vārtaghnāvājyabhāgau, virājau saṃyājye” “agne-
    riṣṭimabhidhāya atha pṛthak prayoktavyāyā āgneyeṣṭervaiśe-
    ṣikamaṅgajātamāha . yadīṣṭiṃ darśapūrṇamāsābhyāṃ pṛthageva
    kurvvīta pradhānadevatā upāṃśu yajeta tadupāṃśutvaṃ kāmyeṣṭi
    rūpaṃ khalu . mūrddhvanvatyau “agnirmūrddhā” “bhuvoyajñasya” ityete .
    (yaju0 13, 14, 15,) mūrddhan śabdavatyau pradhānasya yājye sviṣṭa-
    kṛdyājyāpuro'nuvākye, virājau virāṭchandaske “preddho agne”
    “imo agna” ityete (yaju0 17, 76, 77) bhavataḥ” bhā0

    darśapaurṇamāsayāga kṛtvā prāyaścitteṣṭiḥ kāryyā tatprakāraḥ
    śata0 brā0 11, 1, 3, 1, darśito yathā . “paurṇasāseneṣṭvā indrāya
    vimṛdhe'nunirvapati tena yatheṣṭyaivaṃ yajataāmāvāsyeneṣṭvā-
    adityai carumanunirvapati tena yatheṣṭyaivaṃ yajate 1 . sa
    yatporṇamāseneṣṭvā indrāya vimṛdhe'nunirvapatīndro vai yajñasya
    devatāthaitadagnīṣomīyaṃ paurṇamāsaṃ havirbhavati tatra nendrāya
    tveti kiṃ cana kriyate etenī hāsyaitat sendraṃ havirbhavatye-
    tena sendro yajño'tha yadvimṛdhe tveti sarvā u hi mṛdho
    nāṣṭrāḥ paurṇamāsena hanti 2 . atha yadāmāvāsyeneṣṭvā
    adityai carumanunirvapatyeṣa vai somo rājā devānāmannaṃ
    yaccandramāḥ sa yatraiṣa etāṃ rātriṃ na parastānna paścāddadṛśe
    tenaitadanaddheva havirbhavati tenāpratiṣṭhitamiyaṃ vai pṛthivya-
    ditiḥ seyamaddhā seyaṃ pratiṣṭhitaitena hāsyaitadaddheva havirbhavatyetena
    nāpratiṣṭhitametannu tadyasmādanunirvapatyatha tasmādanunirva
    pet 4 . sa yatpaurṇamāseneṣṭvā indrāya vimṛdhe'nunirvapati
    sendro me yajño'saditi sarvo vai yajña indrasyaiva sa yatsarvo
    yajña indrasyaivaiteno hāsyaitat sendraṃ havirbhavatṛtena sendro
    yajñaḥ 4 . atha yadāmāvāsyeneṣṭvā adityai carumanunirvapa-
    tyāmāvāsya” vā anunirvāpyaṃ paurṇamāsena vā indro vṛtra-
    mahaṃstasmā etadvṛtraṃ jaghnuṣe devā etaddhaviranuniravapan yadā-
    māvāsyaṃ kimanunirvāpye'nunirvapediti tasmānnānunirva-
    pet 5 . sa yat paurṇṇamāseneṣṭvā athānyaddhaviranunirapatyā-
    māvāsyeneṣṭvāthānyaddhaviranunirvapati dviṣantaṃ ha sa bhrātṛvyaṃ
    pratyucchrayate'tha yaḥ paurṇamāsenaiva paurṇamāsīṃ yajataāmā-
    vāsyenāmāvāsyāmasapatnā haivāsyānupabādhā śrīrbhavati 6 .
    paurṇamāsena vai devāḥ paurṇamāsīṃ yajamānā āmāvā-
    syenāmāvāsyāṃ kṣipraeva pāpmānamapāghnata kṣipre prāyājanta
    sa yo haivaṃ vidvān paurṇamāsenaiva paurṇamāsīṃ yajataā-
    māvāsyenāmāvāsyāṃ kṣipraeva pāpmānamapahate kṣipre prajā-
    yate sa yadyanunirvapeddadyāddakṣiṇāṃ nādakṣiṇaṃ haviḥ syāditi
    hyāhurdarśapūrṇamāsayorhyevaiṣā dakṣiṇā yadanvāhārya iti
    nvanunirvāpyasyāthābhyuditasya 7” 3 kaṇḍikā . “adyāmāvāsyeti
    manyamāna upavasati . athaiṣa paścāddadṛśe sa haiṣa
    divyaḥ śvā, sa yajamānasya paśūnabhyavekṣate tadapaśavyaṃ
    syādaprāyaścittikṛta etasmādu haitadbhīṣāvacandramasāditi” 1 .
    chāyāmupasarpanti . eteno haitadupatapadācakṣate śvalacita-
    mityetamu haivaitadācakṣate 2 . śaśaścāndramasa iti . candramā
    vai somo devānāmannaṃ taṃ paurṇamāsyāmabhiṣuṇvanti so'para-
    pakṣe'pa oṣaghīḥ praviśati paśavo vā apa aupadhīradanti
    tadenametāṃ rātriṃ paśubhyaḥ saṃnayati 3 . so'dyābhāvāsyeti
    manyamāna upavasati . athaiṣa paścāddadṛśe tadyajamāno yajña-
    pathādeti tadāhuḥ kathaṃ kuryāditvā yajñapathādyajetā 3
    na yajetā 3 iti yajeta haiva na hyanyadapakramaṇaṃ bhavati śvaḥ—śvaḥ
    evaiṣa jyāyānudeti sa āmāvāsyavidhenaiveṣṭvātheṣṭimanunirvapati
    tadaharvaiva śvo vā 4 . tasya trīṇi harvīṃṣi mavanti . agnaye
    pathikṛte'ṣṭākapālaṃ puroḍāśam, indrāya vṛtraghnaekādaśakapā-
    lam, agnaye baiśvānarāya dvādaśakapālaṃ puroḍāśam 5 . sa yada-
    gnaye pathikṛte nirvapati . agnirvai pathaḥ kartā sa yasmādevādo
    yajamāno yajñapathādeti tamenamagniḥ panthānamāpādayati 6 .
    atha yadindrāya vṛtraghne . pāpmā vai vṛtro yo bhūtervārayitvā
    tiṣṭhati kalyāṇakarmaṇaḥ sādhostametadindreṇaiva vṛtraghnā pā-
    pmānaṃ vṛtraṃ hanti tasmādindrāya vṛtraghne 7 . atha yadagnaye
    vaiśvānarāya dvādaśakapālaṃ puroḍāśaṃ nirvapati yatra vā
    indro vṛtramahaṃstamagninā vaiśvānareṇa samadahattadasya sarvaṃ
    pāpmānaṃ samadahattathoevaiṣa etadindreṇaiva vṛtraghnā pāpmānaṃ
    vṛtraṃ hatvā tamagninā vaiśvānareṇa saṃdahati tadasya sarva
    pāpmānaṃ saṃdahati sa yo haivaṃ vidvānetayeṣṭyā yajate na
    hāsyālpaścana pāpmā pariśiṣyate 8 . tasyai saptadaśa sāmidhe-
    nyo bhavanti . upāṃśu devatā yajati yāḥ kāmayate tā yā-
    jyānuvākyāḥ karotyevamājyabhāgāvevaṃ saṃyājye 9 . tisṛ-
    dhanvaṃ dakṣiṇāṃ dadāti . dhanvanā vai śvānaṃ bādhante tadeta-
    mevaitadbādhate yattisṛdhanvaṃ dakṣiṇāṃ dadāti 10 . daṇḍaṃ da-
    kṣiṇāṃ dadāti . daṇḍenavaiśvānaṃ bādhante tadetamevaitadbādhate
    yaddaṇḍaṃ dakṣiṇāṃ dadātyeṣā 'nvādiṣṭā dakṣiṇā dadyāttvevā-
    syāmapyanyadyāitarā dakṣiṇāstāsāṃ yat samyadyeta sā
    sā haiṣā paśavyeṣṭistayāpyanabhyuddṛṣṭo yajetaiva” 4 ka0 .
    “darśayāge purastāccandradarśanaprāyaścitteṣṭiruktā atha paścā-
    ttaddarśane naimittikīmiṣṭiṃ vidhitsurāha . athānantaraṃ
    sāyaṃkāle eṣa candramāḥ paścāt pratīcyāṃ diśi dadṛśe
    dṛśyate . abhyavekṣate abhyavahartuṃ paśyati yathā śālāvṛko
    vane saṃcarato meṣādīn paśūnabhyavajihīrṣati . etasmādeva
    svalu candrasambandhisvarūpeṇa pūrvoktavat akāraḥ samā-
    sāntaḥ tasmāccandrāditi bhīṣā uktarūpayā bhītyā, chāyā-
    mupagacchanti gavādyāḥ paśavaḥ tirohitā yajamānasya bhava-
    ntītyarthaḥ paśūnāmupatāpakāri yadetaccandradarśanaṃ tat śvalu-
    citaṃ śunā rikrīkṛtamityācakṣate 2 . etameva candragataṃ doṣa-
    mevamācakṣate, candramasaḥ sambandhī tanmaṇḍalamadhyavarttī śaśa
    iti ata eya tasya śaśāṅka iti prasiddhiḥ . upavasathakāṣṭhāṃ
    gataṃ devānnarūpaṃ candramasaṃ paurṇamāsīkāle dravīkurvanti . paśava
    oṣaghīrjagdhvā apaśca pītvātmani taṃ cāndramasaṃ kṛtsnaṃ rasa-
    mamāvāsyāyāṃ dhārayanti tata enaṃ rasamamāvāsyāsambandhinyāṃ
    rātrau paśubhyaḥ sakāśāt saṃnayati samyakpāpayati . tat-
    sanayana pratipaccandradarśane sati nopapadyate . 6 darśayāga-
    syātikrāntakālatve doṣamupanyasya tantrānuṣṭhānaprakāramāha .
    prakṛto darśayāgaḥ śīghraṃ samāpanīyaḥ anantaramevaivetaddoṣapa-
    rihārāya prāyaścitteṣṭiḥ karttavyā . sa āmāvāsyavidhenai-
    veti yaścoditakāle'nuṣṭhito'māvāsyāyāgastatprakāreṇaiva
    pratipadi prakrāntāṃ darśeṣṭiṃ samāpya 4 . athāsyāmiṣṭau prakṛ-
    tivadvikṛtiḥ karttavyeti nodakaprāpteṣvaṅgeṣu viśeṣaṃ vidhatte .
    prakṛtī pañcadaśa atra nodakaprāptāstāḥ pṛthuvājavatyau
    dhāyye dveiti saptadaśa (sāmidhānyaḥ) bhavanti . prakṛtau pra-
    dhānayāge uccaiṣṭvagharmaḥ . prakṛtadevatāliṅgayuktāścatuḥṣaṣṭyāṃ
    dāśatayyāṃ samāmnātā yā ṛcatāḥ kāmayate . ājyabhāgayoḥ
    sviṣṭakṛdyāge ca yāthākāmyam 9 . tisṛbhiriṣubhiryuktaṃ dhanuḥ
    tisṛdhanvam pūrvavadakāraḥ samāsāntaḥ . etaṃ candrātmakaṃ
    divyaṃ śvānam 10 . adṛśyamānacandre','pi” 11 bhā0
    “iṣṭīḥ pārvāyaṇāntīyāḥ kevalānirvapet sadā” manuḥ “prājā-
    patyāṃ nirūpyeṣṭim” . “hemante navaśasyeṣṭyā” manuḥ “ā-
    rebhire jitātmānaḥ putrīyāmiṣṭimṛtvijaḥ” raghuḥ . 2 “yāga-
    mātre ca “kartumiṣṭimabhivāñchatā mayā” māghaḥ rājasūyayā-
    gābhiprāyamidam . iṣa—ktin . 3 icchāyām . iṣṭaprayoga-
    nirvāhāya pātañjalabhāṣyakṛtaḥ icchābodhake 4 ślokādyātmaka
    vākyabhede ca . yathā . “dviparyyantānāmeveṣṭiḥ” sarvanāmnovṛ-
    ttimātre puṃvadbhāva” ityādi . etayeṣṭyā “ṭhakchaśośca” vārtti0
    “ekataddhite ceti” sūtrañca gatārtham' si0 kau0 . “anut-
    sūtrapadanyāseti” māghavyākhyām anutsṛṣṭasūtrākṣarā
    iṣṭyupasaṃkhyānanairapekṣyeṇa sūtrākṣaraireva” iti malli0 .

    Caland & Henry Termes techniques de l’Agniṣṭoma

    ☞ p. XXVII.

    Renou Vocabulaire du rituel védique

    ☞ p. 35.

    Indian Epigraphical Glossary

    ☞ p. 131.
    iṣṭi, used in the sense of viṣṭi; cf. sarv-eṣṭi-parihāra-parihṛta.