“ukhāyā bhasmodvapanamastamite pātre” 1 sū0 . “tacca
prāgvāgvisargāt” “bhasmodupya vācaṃ visṛjata” iti śruteḥ
(6, 7, 4, 14) ka0 . “bhasmodvapanaṃ bhasmoddharaṇam” saṃgra0 .
“vācaṃ visṛjya samidādhānaṃ rātrīṃ rātrīmaprayāvamiti”
(11, 75) 2 sū0 . “evamudite bhasmodvapanādi” 3 sū0 .
“kartavyam ayaṃ tu viśeṣaḥ” ka0 . “aharaharityādhānam”
(11, 35) 4 sū0 . “viṣṇukramavātsapre cāharvyatyāsamudite
sabhidhamādhāya” 5 sū0 . “aharvyatyāsena kartavye” ka0
“asmindine viṣṇukramāḥ uttarasminvātsapram evaṃ yāva-
ddīkṣaṃ kartavyam” saṃgra0 . “rukmapratimocanādi prāgvātsa-
prādviṣṇukramāḥ” 6 sū0 . “tayorvibhāgamāha . sāgnike
kratau saṃvatsaraṃ dīkṣā āmnātāḥ saṃvatsaramityupakramya
cinvīteti (10, 2, 6, 9) pavitre ttatasro dīkṣā āmnātāḥ
pavitraścaturdīkṣa iti (15, 1, 4) tatrāgnau sati cintya-
te kimagninimittā dīkṣā bhavantu uta saumikya iti
ubhayaṃ caitaccaritārtham pavitrādbahirāgnikyaścaritārthāḥ
anagnike ca pavitre saumikya iti tena sāgnimati pa-
vitraṃ kathaṃ bhavatviti niyamakāraṇābhāvādaniyame prāpta
āha” ka0 “somāvirodhena vā tatpradhānyāt” 7 sū0 .
“somasya pradhānabhūtatvāt tadīyā eva dīkṣā bhavanti” ka0
“somayāgenāvirodhaḥ somāviroghaḥ tenāvirodhenaiva dīkṣā
bhavati vāvaghāraṇe kutaḥ tatpradhānyāt somasya prādhānyāt
agneśca tadaṅgatvāt tena dvādaśāhe vājapeye dvādaśa sapta-
daśa vā bhavanti nāgniprayuktasaṃvatsaradīkṣāḥ” saṃgra0 .
“nyajya samidhaṃ vrate pratte—pratte'nnapataityādhānam . (11, 83)
8 sū0 “ukhye'gnau yajamānaḥ karoti” saṃgra0 . “saṃva-
tsarabhṛtino'saṃvatsarabhṛte'pi” 9 sū0 . pūrvaṃ kasmiṃ-
ścidyajñe sāgnike yenaikavāraṃ saṃvatsaramukhyo'gnirbhṛto bhavati
sa saṃvatsarabhṛtī tasyāsaṃbhṛte'pyukhye'gnau cayanaṃ bhavati
(9, 5, 1, 65) saṃgra0 “saṃvatsaraṃ soṣyataḥ” 10 sū0 .
“saṃvatsaramabhiṣavaṃ kariṣyataḥ asaṃvatsarabhṛte'pi carthanaṃ
bhavati (9, 5, 1 66) ka0 . “saṃvatsarāhitāgneḥ” 11 sū0 .
“asaṃvatsarabhṛte'pi cayanamiṣyate” (9, 6, 1, 67) ka0 .
“jātasya ca” 12 sū0 . “saṃvatsare jātasya ca asaṃvat-
sarabhṛte'pi cayanaṃ bhavati” (9, 5, 1, 68) ka0 .
“garbhādhānadinādārabhya saṃvatsare pūrṇe'tote vā yo jāta-
stasya bhavati” saṃgra0 . “ṣāṇmāsyamantyam” 13 sū0 .
“antyaṃ jaghanyamidaṃ pakṣāntaram ṣaṇmāsānukhyabharaṇaṃ kṛtvā-
gniścīyata iti (9, 5, 1, 63) ka0 . “ṣāṇmāsyaṃ ṣaṇmāsā-
nukhyamagniṃ bhṛtvā cayanaṃ bhavati” saṃgra0 . “acayanaṃ
vā parasmai” 14 sū0 . cayanaṃ veti vikalpaḥ evaṃ hi
śrūyate (9, 5, 2, 12) trayo ha vai” ityupakramya parasmai
karotīti nindārthavādaḥ pratiṣedhārthaḥ tasmādapyevaṃvit kāmaṃ
parasmā agniṃ cinuyāditi 9, 5, 2, 3, pratiprasavaḥ ataḥ
pratiṣedhapratiprasavābhyāṃvikalpaḥ” saṃgra0 . “prāganaḥ kṛtvo-
khyasyottarataḥ samidādhānaṃ samidhāgnimiti (12, 60) 15
sū0 . “ukhyapurataḥ prāṅmukhamanaḥ kṛtvokhyaeva samidādhā-
nam” ka0 . “sāsandīkamudyamyodutveti (12, 61) dakṣiṇa-
to'nasi karoti” 16 sū0 . “sāsandīkamukhyamudu tvetyut-
kṣipyānaso dakṣiṇato'vasthito'nasi karoti” karkaḥ .
“sthālyāṃ gārhapatyaṃ paścāt” 17 sū0 . “anasi karoti
dakṣiṇāgniṃ ca vitṛtīye karoti” ka0 . “anaḍvāhau yuktvā
predagna iti (19, 39) prāṅ yātvā yathārtham” 18 sū0 .
“gacchet” ka0 . “ārohet pārśvato gacchet” 19 sū0 .
“yajamānaḥ saṃskārāt” ka0 . “akṣekharjatyakrandadagniriti
(11, 33) japati” 20 sū0 . “kharjanaṃ ca śabdakara-
ṇam” ka0 . “vāse'vaharatyuddhatāvokṣitauttarataḥ sa-
midādhānaṃ pra—prāyamiti (12, 34) 21 sū0 . “yatra vāsa-
statraivāvaharaṇam na prāgvasateḥ evaṃ hyāha (6, 8, 1, 12)
sa yadi purāvasatyai vimuñcetānasyevāgniḥ syāditi” vasatyāṃ
tu uttarato'gnīnavatārya samidādhānaṃ “pra—prāyamiti” .
uddhatāvokṣitagrahaṇaṃ ca parisamūhanādyupasaṃgrahārthamapi
smārtaṃ hyetadanūdyate (6, 4, 4, 18) udvate vā'avokṣite-
'gnimādadhātīti” evaṃ ca sati tadapacāre smārtaṃ prāya-
ścittam” ka0 . “vāsārthe rathe uttarasyāṃ diśi agnimava-
tārayati” saṃgra0 . “vanīvāhanametaddīkṣāsu yadecchet”
22 sū0 . “vanīvāhanamiti” saṃjñāsya karmaṇaḥ sā ca saṃ-
vyavahārārthā “ūrddhvaṃ vanīvāhanāditi” (25 sū0)
tacca dīkṣāsu kartavyam . yadecchopajāyate mahāvīrakaraṇa-
yūpacchedanavanīvāhanāni dīkṣāsu kriyante kramastu naiṣām
pāṭhābhāvāt” ka0 “apsūkhyabhasmāvapanaṃ krayaṇīyādau”
23 sū0 . ukhyabhasmāvapanamapsu kartavyam ādau krayaṇīya-
syāhnaḥ” ka0 . “anyatra cecchan” 24 sū0 . “karoti” ka0 .
“ūrdhvaṃ vanīvāhanāt kramayogāt” 25 sū0 . anyatre-
cchayākurvan vanīvāhanādūrdhvaṃ karoti mantrāṇāṃ pāṭhakrama-
yogāt” ka0 . “vanīvāhanādūrdhvaṃ somakrayadine ādau
anyatra dīkṣā bhasmāvapanam . kutaḥ kramayogāt
pūrvaṃ vanīvāhanamantrāḥ paścādbhasmāpo'bhyaharaṇasya” saṃgra0
“palāśapuṭenāpo devīrityekayā (12, 35) 26 sū0 .
“palāśapuṭena bhasma gṛhītvāpsvāvapati” ka0 . “tatodvābhyā-
m” (12, 36—37) 27 sū0 . “punaścāvapati dvābhyā-
mṛgbhyām” ka0 . “ādyābhyāṃ (12, 65—36) vā pūrvam”
28 sū0 . “pūrvamāvapanaṃ dvābhyāmṛgbhyām tata ekayarcā”
vāśabdo vikalpārthaḥ tuṃlyaśrutitvāt” ka0 . “anāmikayā
prāstādādatte prasadyeti (12, 38—41) 29 sū0 . “prāstā-
dbhaṃsmanaḥ kiyadapyanābhikayādatte” (6, 8, 2, 7) . “prāsyo-
khāmupatiṣṭhate bodhā maiti” (12, 42) 30 sū0 . “yatta-
dāttaṃ bhasma tatprāsya” ka0 . “prāyaścittiṃ samidhopa-
hatya” 31 sū0 . 6 kaṇḍikā .
“ājyaṃ viśvakarbhakhaiti (12, 43) juhoti” 1 sū0 .
“prāyaścittirityasya homasya saṃjñā upapūrvaśca hantirgraha-
ṇārtho dṛṣṭo'nyatrāpi “athastrucopahatyājyamiti (3, 4,
1, 25)” ka0 . “samidhā karaṇabhūtayā sruksthānīyaṇā
upahatya gṛhītvā” saṃgra0 . “utthāya dadhāti samidhaṃ
punastveti (12, 44) 2 sū0 . utthānagrahaṇaṃ ca prati-
pattitvāt guṇārthaṃ ceti . naimittikānyatraiva prakaraṇe paṭhyante
tadarthamāha” ka0 “gārhapratye'nugate nirmathya” 3 sū0 .
“ādadhāti manthanaṃ prāptatvādavācyam ucyate prāyaścittā-
rtham” . “prājahite upaśānte mathitvā prāyaścittī karoti”
saṃgra0 . “sutyāvāhanīye sāṃkāśinena hṛtvāḥ”
4 sū0 . “sutyāsu vartamānāsu āhavanīye'nugate sāṃkāśinena
hṛtvā tamādadhāti” sāṃkāśinaśabdaḥ praguṇameva hṛtvetyarthakaḥ
etaccocyate pūrvavatpraṇayanaṃ mā bhūditi” ka0 . “āhavanīye
'tipraṇīte'nugate sāṃkāśinena hṛtvā ṛjunā sadohavi-
rdhānamadhyamārgeṇaiva hṛtvā” saṃgra0 . “āgnīdhrīyamuttareṇa
sadaḥ” 5 sū0 . “hṛtvā nidadhāti uttareṇa sado hṛtve-
tīdhmavyudāsārthaḥ” ka0 . āgnidhrīyamagnimanugataṃ sadasa
uttareṇaiva hṛtvā” saṃgra0 . “pravṛñjyādāvṛtokhye” 6 sū0 .
“ukhye cānugate pūrvavatpravṛñjyāt ayaṃ tu viśeṣaḥ āvṛtā
āvṛdgrahaṇaṃ ca mantranivṛttyartham . “etayaivāvṛtānupaharan
yajuriti (6, 6, 4, 9) śruteḥ” ka0 . “ukhye'gnāvanugate
gārhapatyādāhavanīyamanvagnirityāhṛtya (11, 17) samitamityu-
pasthāya (12, 57) āvṛtā mantrarahitakiyāmātreṇa pūrva-
vadukhāṃ pravṛñjyāt ukhāmāhavanīye'dhiśrityokhyamagni-
mutpādayet” saṃgra0 . “adhvaraprāyaścittaṃ ca sarveṣu
yathākālaṃ pūrvāṃ—pūrvām” 7 sū0 . “adhvaraprāyaścittiṃ ca
karoti sarveṣu nimitteṣu tāṃ ca pūrvām pūrvāṃ caśabdā-
dāgnikīṃ ca . sarvagrahaṇaṃ ca bhasmāpo'bhyavaharaṇārtham .
(2 3) tatrāpi hi vidhīyete (6, 8, 2, 11) ubhe prāya-
ścittī “karotiye evāgnāvanugate iti” yathākālamiti
cādhvaraprāyaścittyarthamucyate āgnikī tu viśvakamaṇa-
ityeva” ka0 “sarveṣu pūrvokteṣvagnyanugameṣu yathākālaṃ
parameṣṭhyādikālāhutiṃ (26, 6, 1) pūvāṃ pūrvāṃ juhuyāt
ścādagniprāyaścittim cakārāt” saṃgra0 “ukhābhedane nava-
sthālyāṃ mahāmukhyāmukhākapālamavadhāyāvapati” 8 sū0 .
yadyeṣokhābhidyeteti” (6, 6, 4, 8) prakṛtya sarvamidamāmnā-
tam etaccekokhāpakṣe bhavati . tritvapakṣe tu dvayorevaikasyā-
māvapanam” (6, 5, 2, 22) ka0 . “ukhopaśaye piṣṭvā mṛdā sa-
hokhāṃ karotyāvṛtā” 9 sū0 . “ukhākhaṇḍamekamukhāyāṃ
prakṣiptam dvitīyamupaśayayā saha—piṣṭvā, āvṛtā mantramarjam,
āvṛcchabdena kriyāmātramucyate tathā coktam (6, 6, 4,
2) etayaivāvṛtānupaharan yajuriti” ka0 . “āvṛtā
mantrarahitetikarttavyatayā” saṃgra0 . “pakvāyāmāvapati kapālaṃ
ca 10 sū0 . “pakvāyāmukhāyām agniṃ kapālaṃ ca” ka0 .
“ukhopaśaye piṣṭvā saṃsṛjya nidadhāti” 11 sū0 . “ukhā-
kapālamupaśayāṃ ca piṣṭvā saṃsṛjya sthāpayati” ka0 .
idānīṃ cayanaprakāramāha . abhyātmaṃ cayanamupaviśya”
12 sū0 . “ātmanaābhimukhyena cayanaṃ kartavyam na parā-
giti, tathā ca nairṛtīṣu vacanātparākcayanamuktam (7,
2, 1, 13) . aparo viśeṣaḥ” “savyabāhumantaraṃ kṛtvottara-
lakṣaṇābhiriṣṭakābhiḥ” 13 sū0” . “cetavyaḥ” ka0 . “nitye
sādanasūdadohasāupadhānāduttare tayā devatayā tā a-
syeti (12, 53, 55,) 14 sū0 . “sarvāsviṣṭakāsu ete
nitye bhavataḥ tayā devatayeti sādanam tā asyeti sūda-
dohasādhivadanam” ka0 . “aviśeṣopadeśāt” 15 sū0 .
“aviśeṣeṇa hyanārabhya kañcidiṣṭakāviśeṣamete śrūyete” ka0 .
“viśeṣamanupādāya sāmānyena tayorupadeśāt vidhā-
nāt” saṃgra0 . “anāmnātapratiṣedhācca” 16 sū0 . “yatra
nairṛtyādiṣu nāmnāyete nitye saṃhitāyāṃ na paṭhyete tatrā-
pi pratiṣedhaḥ śrūyate (7, 1, 1, 14) sādanasūdadohasādhi-
vadatīti” “ataḥ pratiṣedhāt sarvatrāpyete bhavataḥ” saṃgra0 .
“ekanodanāsvekadeśāsu tantreṇa” 17 sū0 . ekanodanā
apasyā vapasyā ityevamādi, ekanodanā api yadyekadeśā
bhavanti, yathā tāsāmeva deśabhedaḥ apasyāḥ pañcapañcānūkānte-
ṣviti (17, 6, 2) ataśca pratyanūkaṃ nitye, deśabhede tvasati
tantreṇeti” ka0 . “ekanodanā ekaṃ vidhivākyaṃ yāsāṃ
tāḥ . eko deśa ekamupadhānasthānaṃ yāsāṃ tāḥ tatra
tantreṇa nitye bhavataḥ” saṃgra0 . “ātmani yajuṣmatīḥ”
18 sū0 . “iṣṭakā upadadhāti na pakṣapucchayoḥ” ka0
(8, 7, 2, 3) . lokampṛṇāsu daśasu daśasu mantro lokaṃ
pṛṇeti (12, 54) . (9, 1, 212) 19 sū0 . “āsā-
danaṃ ca” 20 sū0 . lokaṃ pṛṇānām, sūdadohasāghivadanaṃ
tu bhavati apratiṣiddhatvāt” ka0 . “praticiti dve—dve upa-
dhāya” 21 sū0 . lokaṃ pṛṇāmantravacanam, punardaśasu—daśasu .
“prathamaṃ dve—dve upadhāya tatī daśa—daśopadadhyāt” saṃgra0 .
“ayugmagaṇamadhyamānūke” 22 sū0 . ayugmo ya iṣṭakāgaṇo
yathā vālakhilyāḥ sapta tāsāṃ madhyamānūke upadheye” ka0 .
“tripañcasaprādigaṇaḥ” saṃgra0 . “ekā ca” 23 sū0 .
“yā caikeṣṭakā sāpyanūka eva, yathā viśvajyotirdviyaju-
ścetyevamādi” ka0 . “abhitoyugmāḥ” 24 sū0 . “anūkamabhi-
to'rdhārdhikayā yugmā upadhīyante” ka0 . “udañco vargāḥ
pūrvāpare” 25 sū0 . “yatra pūrvāparaiti deśavyapadeśaḥ
tatrodaglakṣaṇā iṣṭakāvargā upadhīyante” ka0 . “ti-
ryagamūkamabhito'kṣṇayāvadhike pūrvāpare deśe iṣṭakānāṃ vargāḥ
samūhāḥ udaglakṣaṇā upadheyāḥ” saṃgra0 . “prāñco
dakṣiṇottare” 26 sū0 . “yatra tu dakṣiṇottaravyapadeśaḥ
tatra prāglakṣaṇā iti” ka0 . “prāganūkabhito'kṣṇāyā-
vadhike dakṣiṇottare prāñcaḥ prāglakṣaṇāḥ upadheyāḥ”
saṃgra0 . “bhinnakṛṣṇayoracayanam” (8, 7, 2, 16) 27
sū0 . “dīkṣāṇāmuttame'hani vedyagnimānam” 28 sū0 .
“karttavyam” ka0 . “ukhyasthāne'rdhavyāmena gārhapatyasya pari-
likhati” 29 sū0 . “maṇḍalamiti śeṣaḥ” ka0 . “maṇḍa-
lādvā prakramaṇamantaḥpātyasya” 30 sū0 . “pūrvārdhādvyāmasya
trīn prācaḥ prakramān prakrāmatīti vacanāt (10, 2, 3, 1) .
“pūrvārdhādeva vyāmasya prakramaṇam na stambhāddhi prakramaṇamanagnau
caritārthama” ka0 . “vāvadhāraṇa, maṇḍalādevāntaḥpātyasya
kramaṇam na pūrvārddhāt stambhāt” saṃgra0 . “paścādyūpāvaṭyā-
tpādamātre cityasya” 31 sū0 . yūpāvaṭe bhavaḥ śaṅkuryū-
pānaṭyaḥ tasmātpaścāt padyālokamātre cityasyāgnikṣetrasya
sthānaṃ bhavati” saṃgra0 . “yajamānenordhvabāhuprapadocchri-
tena samasthitena vā” 32 sū0 . (10, 2, 2, 6) .
“prapadocchritaḥ pādāgre vyavasthitaḥ samasthitaḥ prasiddha
eva, tatkriyāyānoditatvātprakramaṇavadadhvaryurmā bhūditi
yajamānagrahaṇam” ka0 . 7 kaṇḍikā .
“dvipuruṣāṃ rajjvuṃmittvā” 1 sū0 . “dvipuruṣāṃrajjvuṃbhittveti
nigade vyākhyātam” . “ubhayataḥpāśām” 2 sū0 . “madhye
lakṣaṇam” 3 sū0 . “abhito'rdhapuruṣayośca” 4 sū0 . “madhya-
mātlakṣaṇāt puruṣapañcame” saṃgra0 “ardhe ca” 6 sū0 . “puruṣa-
pañcamasyārdhe” ka0 . “anupṛṣṭyāmāyamya pāśayoḥ śaṅkū madhye
'rdhapuruṣayośca” 7 sū0 . “pāśāunmucyārdhapuruṣīyayoḥ
pratimucya dakṣiṇāyāmya madhyame nitodaṃ karoti” 8 sū0 .
“gartam” saṃgra0 “unmucya pāśāvekaṃ madhyame pratimucya
dakṣiṇādhinitodamāyamya madhyame śaṅkuḥ” 9 sū0 . “tasmin
pāśaṃ pratimucya pūrvārdhe ca dakṣiṇāyamya madhyame śaṅkuḥ”
10 sū0 . “paścādardhapuruṣe ca” 11 sū0 . “unmucya
pūrvārddhāt paścārdhe pratimucya dakṣiṇāyamya madhyame śaṅkuḥ”
12 sū0 . “abhito'rdhapuruṣayośca” 13 sū0 . “eva-
muttaro'ntaḥ” 14 sū0 . “dakṣiṇe pārśve pūrvavadāthamya
pañcamabhāgīye śaṅkuḥ” 15 sū0 . “tasmin pāśaṃ pratimucya
pūrve cārdhapuruṣīye pañcamabhāgīyārdhapuruṣīyayoḥ sannipātya
tasmiñchaṅkuḥ” 16 sū0 . “evaṃ paścāt” 17 sū0 . “eva-
muttaraḥ pakṣaḥ” 18 sū0 . “tathā pucchaṃ vitastyā” 19 sū0 .
icchan pakṣapucchāpyayeṣu caturaṅgulaṃcaturaṅgulaṃ saṃkarṣati vikarṣa-
nyante” 20 sū0 . “yatra pakṣa ātmānamapyeti sa pakṣāpyayaḥ evaṃ
pucchāpyayaḥ . apyayeṣupakṣayoḥ pucchasya ca ātmasambandhisamīpe
caturaṅgulaṃ catvāri—catvāryaṅgulānyubhayoḥ pārśvayoḥ saṅkarṣati
saṅkocayati, tathā ante pakṣapucchaprānte ubhayoḥ pārśvayoḥ
caturaṅgulaṃ vikarṣati vistārayati” saṃgra0 . “pañcāratniḥ-
puruṣo daśapado dvādaśāṅgulaṃ padaṃ prakramastripadaḥ sama-
vibhaktasya” 21 sū0 . “pañcāratnayoḥ yasya saḥ pañcabhira-
ratnibhiḥ puruṣaḥ daśabhiḥ padaiḥ puruṣo dvādaśabhiraṅgulaiḥ
padam ityevamartho na bhabati itaḥ prāgaratnyādīnāṃ lakṣa-
ṇasyānuktatvenāsiddhatvāt, ataścaivam puruṣasya samavibhaktasya
yaḥ pañcamo bhāgaḥ so'ratniḥ tasya daśamo bhāgaḥ padam,
padasya dvādaśo bhāgo'ṅgulam tribhiḥ padairekaḥ prakramaḥ
iti tu bhavati padasya siddhatvāt” ka0 . “paritatya rajjvā
sahitaṃ bahīrajjvekaṣaṣṭe śate pariśrito minoti” 22
sū0 . “rajjvā paritatya sarvvatoveṣṭayitvā rajvābahirbhāge
sahitaṃ rajjusaṃlagnaṃ yathā bhavati tathā ekaṣaṣṭyadhike dve
śate pariminoti” “ka0 “caturṇavatāni vā trīṇi”
23 sū0 . caturṇṇavatyadhikāni trīṇi śatāni” ka0 .
“ūrdhvāḥ śarkarāḥ khāte” 24 sū0 . “uttareṣu puruṣīye-
ṇaikaśatavidhāt” 25 sū0 . “uttareṣu aṣṭavidhādiṣu
cayaneṣu ā ekaśatavidhāt ekaśatavidhacayanaṃ yāvat
ekādhikaśatapuruṣātmakapañcanavatitamacayanaparyyantam puruṣoyeṇa
ekaikapuruṣavṛddhyā agnimāna bhavati tasmādu saptavidhameva
prathamaṃ vidadhīteti” (10, 2, 3, 18) ka0 “yathāgnivedīṣṭa-
kāpramāṇam” 26 sū0 . vediśca iṣṭakāśca vedīṣṭakāḥ tāsāṃ
pramāṇaṃ vedīṣṭakāpramāṇam tadyathāgni bhavati, agnimānamana-
tikrampa yathāgni, yathāgnikṣetrasya pramāṇaṃ varddhate tathā vedi-
pramāṇaṃ vardhate iṣṭakāpramāṇaṃ ca varddhate, na hi vedivṛddhiṃ
vinā tanmadhye vardhitasyāgnermānaṃ sambhavati, nāpi iṣṭakā na
bardhitā vardhitamagnikṣetraṃ pūrayituṃ śakruvanti, atī
yuktamubhayorvṛddhiḥ” ka0 . “antaḥpātyagārhapatyayoricchan”
27 sū0 . “pūrvārdhādyāmasya trīn prācaḥ sa vedyantaḥ prakramaḥ
prakramati” (10, 2, 3, 1) yaḥ prakramatrayaparimito deśaḥ
so'ntaḥpātya ucyate, tasyāntaḥpātyasya gārhapatyasya gārha-
patyaciteśca icchan icchayā vṛddhiṃkuryyāt icchayā na
kuryyāt taddhaikauttarā” śruteḥ (102, 3, 6) ka0 . “uttara-
pakṣasyāparasyāṃ sraktyāṃ pariśrito minoti jaṅghāmātrīṃ
nābhimātrīṃ mukhamātrīmiti” 28 sū0 . “agneruttarapa-
kṣasyāparasraktyāṃ paścimakoṇe evampramāṇāstisraḥ pariśrito
minoti” ka0 . atrasarvvatra caturaṅkaiḥ śatapathabrāhmaṇā-
dhyāyādi bodhyam . tribhiḥ kātīyaśrautasūtrādhyāyādi
dvābhyāṃ śuklayajurvedādhyāyādi tena tattatsthāne atroktapratī-
kayuktamantramūlavākyādikaṃ dṛśyamiti saṅketajñāpanam . vista-
rastu śatapathabrāhmaṇe likhitāṅka sūcitādhyāyādau dṛśyaḥ .