• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • iṣṭāpūrta

    See also iṣṭāpūrtam, iṣṭāpūrtaṃ, iṣṭāpūrtta, iṣṭāpūrttaṃ.


    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 102, col. 2.
    iṣṭāpūrta iṣṭāpūrta, i. e. iṣṭa-ā-pūrta

    (vb. yaj and pṝ), n. Sacrifices and pious

    works, Rām. 1, 23, 8.

    Lanman’s Sanskrit Reader Vocabulary

    ☞ p. 130, col. 2.
    iṣṭā-pūrtá, n. what is offered (to the gods) and bestowed (upon them), i. e. what a man offers to the gods for his benefit after death, and so, by metonymy, such fruit of these offerings as can come to him, 8313N. [2iṣṭá, 247, 1253b.]

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 76.
    iṣṭāpūrtá n. sg. & du. & iṣṭāpūrti f. sacrifice and charity; poss. °rtín.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 46, col. 3.
    iṣṭāpūrta iṣṭā-pūrtá, n. sg. & du. wish (or sacrifice)
    and fulfilment = reward of pious works;
    C. sacrifice and pious works.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 169, col. 3.
    iṣṭāpūrtá n. ‘filled up or stored up sacrificial rites’, or the merit of sacred rites &c. stored up in heaven, RV.; AV.; VS.; ŚBr.; R. &c. (See Muir v, 293; according to Banerjea's translation of Brahma-sūtras, p. 19, iṣṭa means personal piety, pūrta works for the benefit of others).

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 831.
    iṣṭāpūrtá (1. iṣṭa + pūrta mit Dehnung des Auslauts) n. sg. und du. Wunsch und Erfüllung (Gabe) d. h. Genüge der Wünsche; diese gehört zum Zustand der Seligen im Himmel. Dem Todten wird zugerufen: saṃ gâcchasva pìtṛbhìḥ saṃ yàmenêṣṭāpū̀rtenâ paràme vyôman ṚV. 10, 14, 1. ebenso: ìṣṭā̀pū̀rtamânùsaṃkrā̂ma vìdvān AV. 18, 2, 57. VS. 15, 54. samàmuṣmîṃ lòka îṣṭāpū̀rtenâ gacchati TS. 3, 3, 8, 5. ìṣṭā̀pū̀rtamâvatu no pitṝṇām AV. 2, 12, 4. 3, 12, 8. 29, 1. in einem Fluche: iṣṭāpūrtaṃ te lokaṃ sukṛtamāyuḥ prajā vṛñjīya yadi me druhyeḥ solltest du mir Leid anthun, so nähme ich dir Seligkeit und Himmel, Leben und Nachkommenschaft AIT. BR. 8, 15. iṣṭāpūrtasyāparijyāniḥ 7, 21. ŚAT. BR. 13, 1, 5, 6. iṣṭāpūrtaṃ manyamānā variṣṭhaṃ nānyacchreyo vedayante pramūḍhāḥ . nākasya pṛṣṭhe te sukṛte 'nubhūtvemaṃ lokaṃ hīnataraṃ cāviśanti .. MUṆḌ. UP. 1, 2, 10. icchayā brūhi tatsatyaṃ satyaṃ rājasu śobhate . iṣṭāpūrtena (damit man der Seligkeit theilhaftig werde) ca tathā vaktavyamanṛtaṃ na tu .. MBH. 1, 7223. 3, 1231. vitathaṃ tu vadeyurye dharmaṃ prahlāda pṛcchate . iṣṭāpūrtaṃ ca te ghnanti sapta sapta parāvarān .. 2, 2329. 17, 82. R. 1, 23, 8. du.: yadā̀gacchā̂tpàthibhîrdevàyānaîriṣṭāpū̀rte kṛ̂ṇavāthā̀virâsmai VS. 18, 6. CHĀND. UP. 5, 10, 3. KAṬHOP. 1, 8. PRAŚNOP. 1, 9. Die Lexicographen ( TRIK. 2, 7, 9. H. 835) und Erklärer deuten iṣṭa durch Darbringung von Opfern und pūrta durch fromme Werke (Graben von Teichen u. s. w.). vāpīkūpataḍāgāni devatāyatanāni ca . annapradānamārāmāḥ pūrtamarthyāḥ pracakṣate .. ekāgnikarma havanaṃ tretāyāṃ yacca hūyate . antarvedyāṃ ca yaddānamiṣṭaṃ tadabhidhīyate .. H. 835, Sch.

    — Vgl. 1. iṣṭa 4.

    ☞ vol. 5, p. 1146.
    iṣṭāpūrta , die von den Erklärern und Lexicographen angegebene Bedeutung wird an den meisten nachvedischen Stellen anzunehmen sein. VARĀH. BṚH. S. 56, 2. °saṃpūrti NAIṢ. 17, 160; vgl. auch ŚAT. BR. 13, 1, 5, 6. TS. 1, 7, 3, 3.

    Grassmann Wörterbuch zum Rig Veda

    ☞ p. 228.
    iṣṭā-pūrtá, n., Erfüllung [pūrtá] der Wünsche [iṣṭá] = Seligkeit.

    -éna {840,8}.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 210, col. 2.
    iṣṭāpūrtá n. Sg. und Du. Erstrebtes (auch Eropfertes) und Lohn , d.h. erworbener Schatz (Verdienst) frommer Werke ; also Anspruch an den himmlischen Lohn. Später aufgefasst als Opfer und fromme Werke.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 51, col. 2.
    iṣṭāpūrta n. Erstrebtes o. Eropfertes) und Lohn, d. i. Seiligkeit; (später Opfer und fromme Werke).

    Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch

    ☞ p. 106, col. 3.
    iṣṭāpūrtá , vgl. Windisch in Festgr. 115 ff.