ayogaḥ
See also
ayoga.
Śabdakalpadruma
☞
vol. 1,
p. 92.
ayogaḥ , puṃ, (yuj + ghañ, nañsamāsaḥ .) viśleṣaḥ .
vidhuraḥ . kūṭaḥ . kaṭhinodyamaḥ . iti medinī ..
vamanavirecanādīnāṃ pratilomapravṛttiralpapravṛ-
ttirvvā . yathā, —
“yogaḥ samyakpravṛttiḥ syādatiyogo'tivarttanaṃ .
ayogaḥ prātilomyena na cālpaṃ vā pravarttanaṃ” ..
iti vaidyakaṃ .. (“tatrāsātmyendriyārthasaṃyogo-
'yogātiyogamithyāyogādiyuktā rūparasādayaḥ” ..
iti mādhavakarakṛtarogaviniścayagranthe vijaya-
rakṣitaḥ ..
“trīṇyāyatanānīti arthānāṃ karmmaṇaḥ kālasya
cātiyogāyogamithyāyogāḥ tatrātiprabhāvatāṃ
dṛśyānāmatimātraṃ darśanamatiyogaḥ .. sarvvaśo-
'darśanamayogaḥ atisūkṣmātiśliṣṭātiviprakṛṣṭa-
raudrabhairavādbhutadviṣṭabībhatsavikṛtādirūpadarśanaṃ .
mithyāyogaḥ” .. iti carakaḥ ..) yogo dhyānaṃ
tadabhāvaḥ . yogo bheṣajaṃ tadabhāvaśca .. (vicchedaḥ .
mithaḥ saṃrūḍhagāḍhānurāgayornāyakanāyikayorguru-
janaparādhīnatayā daivagatyā vā viprakarṣādanyonyāda-
rśanarūpadaśāviśeṣaḥ, yaduktaṃ daśarūpādarśe .
“tatrāyogo'nurāge'pi navayorekacittayoḥ .
pāratantryeṇa daivādvā viprakarṣādasaṅgamaḥ” ..
ayañca pūrvvarāga ityucyate . yaduktaṃ darpaṇakāraiḥ .
“śravaṇāddarśanādvāpi mithaḥ saṃrūḍharāgayoḥ .
daśāviśeṣo yo'prāptau pūrvvarāgaḥ sa ucyate” ..)