ayaskāntaḥ
See also
ayaskānta.
Śabdakalpadruma
☞
vol. 1,
p. 91.
ayaskāntaḥ , puṃ, (ayassu kāntaḥ ramaṇīyaḥ .) lauha-
viśeṣaḥ . kāntaloha iti khyātaḥ . tatpa-
ryyāyaḥ . kāntalohaṃ 2 kāntaṃ 3 lauhakāntakaṃ
4 kāntāyasaṃ 5 kṛṣṇalohaṃ 6 mahālohaṃ 7 .
asya guṇāḥ . tīkṣṇatvaṃ . uṣṇatvaṃ . rūkṣatvaṃ .
pāṇḍuśothakaphapittaharatvaṃ . rasāyanatvaṃ . anu-
ttamatvañca . sa caturvvidhaḥ . bhrāmakaḥ 1 cumbakaḥ
2 romakaḥ 3 svedakaḥ 4 . ete rasāyane utta-
rottaraguṇinaḥ .
“krameṇa dārḍhyāṅgakāntikārtsnyenīrogadāyinaḥ” .
iti rājanirghaṇṭaḥ .. cumbakaprastaro'pyayaṃ . (cumbaka
iti khyātaḥ prastarabhedaḥ . cumbakapāthara iti
bhāṣā .
“umārūpeṇa te yūyaṃ saṃyamastimitaṃ manaḥ .
śambhoryatadhvamākraṣṭumayaskāntena lauhavat” ..
iti kumārasambhave .)
(“tataḥ koṭisahasrairvā kāntalauhaṃ mahāguṇaṃ” .
iti vaidyakarasendrasārasaṅgrahaḥ ..)