• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • ayāsya


    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 79, col. 2.
    A-yāsya, as, ā, am, Ved. not to be obtained by

    effort, indefatigable; valiant; enterprising; (as), m.,

    N. of an Aṅgiras; mystical name of the chief vital air.

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 157, col. 2.
    ayāsya a. Ved. Indefatigable, inexhaustible, valiant, invincible.

    — syaḥ

    1 A mystical name for the chief life-wind.

    2 N. of Aṅgirasa.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 39.
    ayā́sya a. the same; m. N. of a Ṛṣi.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 85, col. 3.
    ayā́sya mfn. (4) (= ἀϊζήϊος Windisch; cf. ayā́s and aïā́s before), agile, dexterous, valiant, RV.
    ☞ p. 85, col. 3.
    ayā́sya m. N. of an Aṅgiras (composer of the hymns, RV. ix, 44-66 and x, 67 and 68), RV. x, 67, 1 and 108, 8; ŚBr. xiv.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 211.
    ayāsya a. Ved. Indefatigable, inexhaustible. valiant, invincible. -syaḥ 1 A mystical name for the chief life-wind; so'yāsya āṅgiraso'ṅgānāँ hi rasaḥ Bṛi. Up. 1.3.8. -2 N. of Aṅgirasa.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 77, col. 2.
    ayāsya- m. n. d'un Aṅgiras.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 396.
    ayā́sya (3. a + yā°)

    1) adj. unermüdlich, wacker, unternehmend, von Indra: ekâḥ kṛ̀ṣṭīràyāsyâḥ . pū̀rvīratì pra vā̂vṛdhe ṚV. 8, 51, 2. nìdhīradêvām̐ amṛṇādàyāsyâḥ 10, 138, 4. 1, 62, 7. (indo arṣasi) àbhi dèvām̐ àyāsyâḥ 9, 44, 1.

    — 2) m. N. pr. eines Angiras: àyāsyâ ùkthamindrā̂yà śaṃsân ṚV. 10, 67, 1. eha gâmànnṛṣâyàḥ somâśitā àyāsyò aṅgîrasò navâgvāḥ 108, 8. (An beiden Stellen liesse sich aber das Wort auch appellat. fassen, in der zweiten namentlich auf Indra beziehen; in welchem Falle das N. pr. dem ṚV. ganz fehlen würde). Angeblicher Verfasser von ṚV. 9, 44-46. 10, 67. 68. (prāṇaḥ) ayamāsye 'ntariti so 'yāsya āṅgiraso 'ṅgānāṃ hi rasaḥ ŚAT. BR. 14, 4, 1, 9. 21. 26 (= BṚH. ĀR. UP. 1, 3, 8. 19. 24). 5, 5, 22. 7, 3, 28 (= BṚH. ĀR. UP. 2, 6, 3. 4, 6, 3). etamu evāyāsyaṃ manyanta āsyādyadayate CHĀND. UP. 1, 2, 12. Verz. d. B. H. 55.

    Grassmann Wörterbuch zum Rig Veda

    ☞ p. 97.
    (a-yā́sya) , a-yā́sia, a., unermüdlich [yāsia], wacker.

    -as pitā́ (?) {893,1}; von Indra: {62,7}; {671,2}; {934,8} (?); {964,4}. An den zwei mit ? bezeichneten Stellen könnte es auch Eigenname sein.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 103, col. 1.
    ayā́sya und ayā́sia

    — 1) Adj. unermüdlich.

    — 2) m. N.pr. eines Ṛṣi 24,9.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 26, col. 2.
    ayā́sya dass; m. Name eines Weisen.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 344, col. 1.
    ayāsya tri0 yasa—ṇic—śakyārthe yat na0 ta0 . 1 upakṣapa-
    yitumaśakye “ayujo asamonṛbhirekaḥ kṛṣṭīrayāsyaḥ” ṛ0
    8, 62, 2, “ayāsyaḥ upakṣapayitumaśakyaḥ” bhā0 . yāsaḥ
    prayatnastatsādhyaḥ yat na0 ta0 . 2 yuddharūpasādhanaiḥ sādha-
    yitumaśakye śatrau . āsyādayate nirgacchati ac pṛ0 padavya-
    tyayaḥ . 3 mukhena nirgamanavṛttike prāṇavāyau upacārāta
    4 tadupāsake aṅgirasi ṛṣibhede . “ayāsyaḥ stavamāne-
    bhirarkaiḥ” ṛ0 1, 62, 7, “ayāsyaḥ yāsaḥ prayatnaḥ
    tatsādhyo yāsyaḥ na yāsyo'yāsyaḥ . yuddharūpaiḥ prayatnaiḥ
    sādhayitumaśakya ityarthaḥ yadvā ayāsyaḥ pañcavṛtti-
    rmukhyaḥ prāṇaḥ . sa hyāsyānmukhādayate gacchati niṣ-
    krāmati . tadupāsako'pyaṅgigirā upacārādayāsya ucyate .
    tathā ca chandogairāmnātam “taṃ hāyāsya udgīthamupā-
    sāñcakre etamu evāyāsyaṃ manyante āsyādyadayate
    teneti” . athavā ayamāsye mukhe varttata ityayāsyaḥ tathā
    ca vājasaneyakam “te hocuḥ kva nu so'bhūdyona ittha-
    masaktetyayamāsyāntaritīti” . pūrvavadupāsako'pyayāsthaḥ” bhā0 .

    Bergaigne Études sur le lexique du Ṛgveda

    ☞ p. 141.

    The Purāṇa Index

    ☞ vol. 1, p. 94.
    Ayāsya (I) — the Sāmaga Brāhmaṇa who officiated as

    Udgātā in the Puruṣamedha:1 An Aṅgirasa and mantrakṛt.2 [Footnote] 1) Bhā. IX. 7. 23. [Footnote] 2) Br. II. 32. 110.
    ☞ vol. 1, p. 94.
    Ayāsya (II) — a son of Pathyā and Atharvan.

    Br. III. 1. 105.