• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • ayājya


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 65.
    ayājya mfn. (-jyaḥ-jyā-jyaṃ) Outcaste, degraded, not competent to offer sacrifice.

    E. a neg. yājya to be sacrificed; by whom.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 50, col. 2.
    a-yājya (jyaḥ-jyā-jyaṃ) a. Unfit to sa-
    crifice, outcast, degraded.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 79, col. 2.
    ayājya a-yājya, as, ā, am (rt. yaj), a person

    or thing for whom or for which one must not offer

    sacrifices; outcast, degraded; not competent to offer

    sacrifice; incapable of or inadmissible to religious

    ceremonies. —Ayājya-tva, am, n. the state of an

    outcast. —Ayājya-yājana or ayājya-saṃyājya, am,

    n. sacrificing for an outcast.

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 157, col. 1.
    ayājya a.

    1 (A person) for whom one must not perform sacrifices, not competent to offer sacrifices (as a Śūdra &c.).

    2 (Hence), Out-cast; (pb) degraded, not admissible to or incapable of religious ceremonies.

    3 Not fit for sacrificial offerings.

    Comp.

    — yājanaṃ, saṃyājyaṃ sacrificing for a person for whom one must not perform sacrifices; Ms. 3. 65; 11. 60.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 39.
    ayājyá a. what or for whom it is not permitted to sacrifice.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 26, col. 2.
    ayājya a-yājyá, fp. who may not be sacrificed
    for; that may not be sacrificed.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 85, col. 2.
    a-yājyá mfn. (√ yaj), a person for whom one must not offer sacrifices, outcast, degraded, ŚBr. xiv; KātyŚr.; Mn. &c., not to be offered in a sacrifice.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 53, col. 2.
    ayājya

    mfn. (-jyaḥ-jyā-jyaṃ) Outcaste, degraded, not competent to offer sa-
    crifice.

    E. a neg. yājya to be sacrificed; by whom.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 211.
    ayājya a. 1 (A person) for whom one must not perform sacrifices, not competent to offer sacrifices (as a Śūdra &c.). -2 (Hence), Out-cast; degraded, not admissible to or incapable of religious ceremonies. -3 Not fit for sacrificial offerings. -Comp. yājanam, -saṃyājyam sacrificing for a person for whom one must not perform sacrifices; ayājyayājanaiścaiva nāstikyena ca karmaṇām Ms.3.65; govadho'yājyasaṃyājyapāradāryātmavikrayāḥ Ms.11.59.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 77, col. 2.
    a-yājya- a. v. pour qui l'on ne doit pas sacrifier, hors-caste.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 395.
    ayājyá (3. a + yā°) adj. für den nicht geopfert werden darf ŚAT. BR. 14, 6, 10, 3 (= BṚH. ĀR. UP. 4, 1, 3). KĀTY. ŚR. 25, 8, 16. M. 3, 65. 11, 59.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 102, col. 3.
    ayājyá Adj.

    — 1) für den nicht geopfert werden darf 22,3. LĀṬY. 2,10,9.

    — 2) was nicht geopfert werden darf. .Davon Nom.abstr. °tva n. JAIM. bei GOLD.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 26, col. 2.
    ayājyá dem o. was nicht geopfert werden darf.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 342, col. 2.
    ayājya tri0 na yājayitumarhaḥ yaja—ṇic—karmmaṇi yat na0 ta0 .
    patitādau smṛtiniṣiddhayājane . te ca smṛtau darśitāḥ yathā
    devalaḥ “patitena sahoṣitvā jānan saṃvatsaraṃ naraḥ miśrita
    stena so'bdānte svayañca patito bhavet . yājanaṃ yonisambandhaṃ
    sādhyāyaṃ sahabhojanan . kṛtvā sadyaḥ patatyeṣa patitena
    na saṃśayaḥ . baudhā0 “saṃvatsareṇa patati patitena na
    saṃśayaḥ yājanādhyāṃpanādyaunāt sadyo na śayanāsanāt” .
    manuviṣṇū . “saṃvatsareṇa patati patitena sahācaran yāja-
    nādhyāpanādyaunāt na tu yānāsanāśanāt” paiṭhaunasiḥ
    “saṃvatsareṇa patati patitena sahācaran . yājanā-
    dhyāpanādyaunānna tvekaśayanāsanāt” . patitānabhi-
    dhāyāha sumantuḥ . “yaśca tairyaunamaukhasrauvāṇāṃ sambandhā-
    nāmanyatamena saha saṃvatsaraṃ samparkamiyāt tasyāpyaitadeva
    prāyaścittaṃ vidadhyāt” iyāt kuryyāt dbādaśavārṣikami-
    tyarthaḥ maukhaṃ mukhasādhyamadhyāpanaṃ strauvaṃ sruvasādhyaṃ yājana-
    mityarthaḥ atra yājanādīnāmanyatamena saṃvatsareṇa patatītya-
    vagamyate prā0 vi0 . hārītaḥ . “saṃvatsareṇa patati
    patitena sahācaran yājanādhyāpanādyaunādekaśayyaikabhoja-
    nāt” vṛhaspatiḥ . “ṣāṇmāsike tu saṃyoge yājanādhyāpa-
    nādinā . ekatrāsanaśayyābhiḥ prāyaścittārddhamācaret” .
    “yājanādikaṃ laghugurubhedena dvividhaṃ bhavati tatra guruṇā-
    jñānakṛtena yājanādinā ekaikena sadyaḥpātaḥ tenai-
    vājñānakṛtena vāradvayābhyāsāt . laghuni yājanādāvajñānakṛte
    saṃvatsareṇa patati tasminneva jñānakṛte vatsarārddheneti
    vyavasthā . tathāhi yājanaṃ yonisambandhamityatra devalavacane
    patitena sahoṣitvā jānanniti pūrvvavacanasthasya jānanniti
    padasya sambandhāt jñānakṛtatve gurutvaṃ darśitaṃ guruyājanādhyā-
    panādikamāha debalaḥ . “ācāryyādvrataniyamaśuśrūṣā-
    dibhistrayovidyopādānamadhyayanam . tasya cācārānvayaprakra-
    masāmaryya bhaktiśīlaśuśrūṣopanatāya śiṣyāya pradānamadhyā-
    panaṃ, paśukṣīrājyapuroḍāśasomauṣadhicaruprabhṛtibhiḥ khadira
    palāśāśvatthanyagrodhodumbaraprabhṛtibhiḥ samidbhiḥ sruksru-
    vodūkhalamuṣalakuṭhārakhanitrayūpadārucarmmadarbhagrāvapavitrabhāja-
    nādibhirdravyopakaraṇaiḥ protsāhihotradhvaryyubrahmādibhiḥ
    ṛtvigbhiḥ kāmyanaimittikāṇāṃ pakṣādipūrvvakāṇāṃ yathokta-
    dakṣiṇānāṃ yajñānāṃ samāpanaṃ yajanam etena yājanaṃ
    vyākhyātam” . tathā ca jyotiṣṭomādiyajñānāṃ yājanaṃ
    guru, pūrttādikarmaṇā yājanaṃ laghu . kaurmam
    “yājanaṃ yonisambandhaṃ tathaivādhyāpanaṃ dvijaḥ . kṛtvā sadyaḥ
    patejjānan sahabhojanameva ca” . yamaḥ . “asatprati-
    grahītārastathaivāyājyayājakāḥ . nakṣatrairjīvyate yaśca
    so'ndhakāraṃ prapadyate” . bamiṣṭhaḥ . śraddadhānasya-
    bhoktavyañcaurasya ca viśeṣataḥ . na tveva bahuyājyasya yaśco
    panayate bahūn” . baudhāyanaḥ . “bahupratigrāhyaṃ
    vā'pratiguhyayājya bā yājayitvā'pratigrāhyasya vā
    pratigṛhya anāśanasya vā'nnamaśitvā taratsamandīyaṃ japet” .
    vaśiṣṭhaḥ . “etenaiva garhitādhyāpakayājakāvyākhyātā” dakṣi-
    ṇātyāgācca pūtābhavantīti vijñāyate” “etacca śūdretarasyo-
    papātakādigarhitasya pañcamahāyajñayājanādiviṣayamiti
    dharmmapradīpaḥ” prā0 vi0 . tatraiva śūdrapurohitayājakādhyāpa-
    kādyanuvṛttau yamaḥ . “eteṣāmeva sarvveṣāṃ pratyāpattintu
    mārgatām . bhaikṣānnamupayuñjānodvijaścāndrāyaṇañcaret .
    phalaṃ nāgadrade toye plyavayedabhibhāvitam arthotsargeṇa
    yantrānte tasmāt pāpāt pramucyate . akṣāraṇalavaṇaṃ
    rukṣāṃ pibedvrahmasuvarccalām . tasyopanayanaṃ kṛtvā vyava-
    hāryyastadā bhavet” iti . phalaṃ labdhaṃ dhanaṃ nāgahrade gaja-
    majjanayogyahrade avibhāvitam abhuktam . yantrānte vratānte .