Blog
Sanskrit
About
ayājya
Sanskrit-English
Sanskrit-French
Sanskrit-German
Sanskrit-Sanskrit
Wilson Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 65 .
ayājya mfn. (
-jyaḥ-jyā-jyaṃ ) Outcaste, degraded, not competent to offer sacrifice.
E. a neg. yājya to be sacrificed; by whom.
Yates Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 50, col. 2 .
a-yājya (jyaḥ-jyā-jyaṃ) a. Unfit to sa- crifice, outcast, degraded.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)
☞
p. 79, col. 2 .
ayājya a-yājya, as, ā, am (rt.
yaj ), a person
or thing for whom or for which one must not offer
sacrifices; outcast, degraded; not competent to offer
sacrifice; incapable of or inadmissible to religious
ceremonies.
—Ayājya-tva, am, n. the state of an
outcast.
—Ayājya-yājana or
ayājya-saṃyājya, am,
n. sacrificing for an outcast.
Apte Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 157, col. 1 .
ayājya a.
1 (A person) for whom one must not perform sacrifices, not competent to offer sacrifices (as a Śūdra &c.).
2 (Hence), Out-cast; (
pb ) degraded, not admissible to or incapable of religious ceremonies.
3 Not fit for sacrificial offerings.
Comp.
— yājanaṃ, saṃyājyaṃ sacrificing for a person for whom one must not perform sacrifices;
Ms. 3. 65; 11. 60.
Cappeller Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 39 .
ayājyá a. what or for whom it is not permitted to sacrifice.
Macdonell Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 26, col. 2 .
ayājya a-yājyá, fp. who may not be sacrificed for; that may not be sacrificed.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 85, col. 2 .
a-yājyá mfn. (√
yaj ), a person for whom one must not offer sacrifices, outcast, degraded,
ŚBr. xiv;
KātyŚr. ;
Mn. &c., not to be offered in a sacrifice.
Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 53, col. 2 .
ayājya mfn. (-jyaḥ-jyā-jyaṃ ) Outcaste, degraded, not competent to offer sa- crifice.
E. a neg. yājya to be sacrificed; by whom.
Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
vol. 1,
p. 211 .
ayājya a. 1 (A person) for whom one must not perform sacrifices, not competent to offer sacrifices (as a Śūdra &c.). -2 (Hence), Out-cast; degraded, not admissible to or incapable of religious ceremonies. -3 Not fit for sacrificial offerings. -Comp. yājanam , -saṃyājyam sacrificing for a person for whom one must not perform sacrifices; ayājyayājanaiścaiva nāstikyena ca karmaṇām Ms.3.65; govadho'yājyasaṃyājyapāradāryātmavikrayāḥ Ms.11.59.
Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français
☞
p. 77, col. 2 .
a-yājya- a. v. pour qui l'on ne doit pas sacrifier, hors-caste.
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 395 .
ayājyá (3.
a + yā° ) adj.
für den nicht geopfert werden darf ŚAT. BR. 14, 6, 10, 3 (=
BṚH. ĀR. UP. 4, 1, 3).
KĀTY. ŚR. 25, 8, 16.
M. 3, 65. 11, 59.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 102, col. 3 .
ayājyá Adj.
— 1) für den nicht geopfert werden darf 22,3. LĀṬY. 2,10,9.
— 2) was nicht geopfert werden darf. .Davon Nom.abstr. °tva n. JAIM. bei GOLD.
Cappeller Sanskrit Wörterbuch
☞
p. 26, col. 2 .
ayājyá dem o. was nicht geopfert werden darf.
Vācaspatyam
☞
p. 342, col. 2 .
ayājya tri0 na yājayitumarhaḥ yaja —ṇic —karmmaṇi yat na0 ta0 . patitādau smṛtiniṣiddhayājane . te ca smṛtau darśitāḥ yathā devalaḥ “patitena sahoṣitvā jānan saṃvatsaraṃ naraḥ miśrita stena so'bdānte svayañca patito bhavet . yājanaṃ yonisambandhaṃ sādhyāyaṃ sahabhojanan . kṛtvā sadyaḥ patatyeṣa patitena na saṃśayaḥ . baudhā0 “saṃvatsareṇa patati patitena na saṃśayaḥ yājanādhyāṃpanādyaunāt sadyo na śayanāsanāt ” . manuviṣṇū . “saṃvatsareṇa patati patitena sahācaran yāja- nādhyāpanādyaunāt na tu yānāsanāśanāt ” paiṭhaunasiḥ “saṃvatsareṇa patati patitena sahācaran . yājanā- dhyāpanādyaunānna tvekaśayanāsanāt ” . patitānabhi- dhāyāha sumantuḥ . “yaśca tairyaunamaukhasrauvāṇāṃ sambandhā- nāmanyatamena saha saṃvatsaraṃ samparkamiyāt tasyāpyaitadeva prāyaścittaṃ vidadhyāt ” iyāt kuryyāt dbādaśavārṣikami- tyarthaḥ maukhaṃ mukhasādhyamadhyāpanaṃ strauvaṃ sruvasādhyaṃ yājana- mityarthaḥ atra yājanādīnāmanyatamena saṃvatsareṇa patatītya- vagamyate prā0 vi0 . hārītaḥ . “saṃvatsareṇa patati patitena sahācaran yājanādhyāpanādyaunādekaśayyaikabhoja- nāt ” vṛhaspatiḥ . “ṣāṇmāsike tu saṃyoge yājanādhyāpa- nādinā . ekatrāsanaśayyābhiḥ prāyaścittārddhamācaret ” . “yājanādikaṃ laghugurubhedena dvividhaṃ bhavati tatra guruṇā- jñānakṛtena yājanādinā ekaikena sadyaḥpātaḥ tenai- vājñānakṛtena vāradvayābhyāsāt . laghuni yājanādāvajñānakṛte saṃvatsareṇa patati tasminneva jñānakṛte vatsarārddheneti vyavasthā . tathāhi yājanaṃ yonisambandhamityatra devalavacane patitena sahoṣitvā jānanniti pūrvvavacanasthasya jānanniti padasya sambandhāt jñānakṛtatve gurutvaṃ darśitaṃ guruyājanādhyā- panādikamāha debalaḥ . “ācāryyādvrataniyamaśuśrūṣā- dibhistrayovidyopādānamadhyayanam . tasya cācārānvayaprakra- masāmaryya bhaktiśīlaśuśrūṣopanatāya śiṣyāya pradānamadhyā- panaṃ, paśukṣīrājyapuroḍāśasomauṣadhicaruprabhṛtibhiḥ khadira palāśāśvatthanyagrodhodumbaraprabhṛtibhiḥ samidbhiḥ sruksru- vodūkhalamuṣalakuṭhārakhanitrayūpadārucarmmadarbhagrāvapavitrabhāja- nādibhirdravyopakaraṇaiḥ protsāhihotradhvaryyubrahmādibhiḥ ṛtvigbhiḥ kāmyanaimittikāṇāṃ pakṣādipūrvvakāṇāṃ yathokta- dakṣiṇānāṃ yajñānāṃ samāpanaṃ yajanam etena yājanaṃ vyākhyātam ” . tathā ca jyotiṣṭomādiyajñānāṃ yājanaṃ guru, pūrttādikarmaṇā yājanaṃ laghu . kaurmam “yājanaṃ yonisambandhaṃ tathaivādhyāpanaṃ dvijaḥ . kṛtvā sadyaḥ patejjānan sahabhojanameva ca ” . yamaḥ . “asatprati- grahītārastathaivāyājyayājakāḥ . nakṣatrairjīvyate yaśca so'ndhakāraṃ prapadyate ” . bamiṣṭhaḥ . śraddadhānasya- bhoktavyañcaurasya ca viśeṣataḥ . na tveva bahuyājyasya yaśco panayate bahūn ” . baudhāyanaḥ . “bahupratigrāhyaṃ vā'pratiguhyayājya bā yājayitvā'pratigrāhyasya vā pratigṛhya anāśanasya vā'nnamaśitvā taratsamandīyaṃ japet ” . vaśiṣṭhaḥ . “etenaiva garhitādhyāpakayājakāvyākhyātā ” dakṣi- ṇātyāgācca pūtābhavantīti vijñāyate ” “etacca śūdretarasyo- papātakādigarhitasya pañcamahāyajñayājanādiviṣayamiti dharmmapradīpaḥ ” prā0 vi0 . tatraiva śūdrapurohitayājakādhyāpa- kādyanuvṛttau yamaḥ . “eteṣāmeva sarvveṣāṃ pratyāpattintu mārgatām . bhaikṣānnamupayuñjānodvijaścāndrāyaṇañcaret . phalaṃ nāgadrade toye plyavayedabhibhāvitam arthotsargeṇa yantrānte tasmāt pāpāt pramucyate . akṣāraṇalavaṇaṃ rukṣāṃ pibedvrahmasuvarccalām . tasyopanayanaṃ kṛtvā vyava- hāryyastadā bhavet ” iti . phalaṃ labdhaṃ dhanaṃ nāgahrade gaja- majjanayogyahrade avibhāvitam abhuktam . yantrānte vratānte .