• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • avyabhicarita


    Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch

    ☞ p. 78, col. 3.
    avyabhicarita Adj. wogegen nicht gefehlt worden ist, Ko. zu TS. Prāt. 2, 25. 3. avyaya 1. a) unveränderlich, unvergänglich, Nom. abstr. °tā f., Komm. zu Yogas. 1, 25.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 469, col. 2.
    avyabhicarita tri0 vi + abhi + cara—kta na0 ta0 . 1 vyabhicāra-
    śūnye hetau “kā vyāptiḥ? na tāvadabhicaritatvaṃ taddhi na
    sādhyābhāvavadavṛttitvam” anumānacintā0 vyabhicāraśca dvivi-
    dhaḥ anvayavyabhicārovyatirekavyabhicāraśceti bhedāt anvaya-
    vyabhicāro'pi dvidhā . sādhyābhāvadvṛttitvaṃ svasamānā-
    dhikaraṇābhāvapratiyogisāmānādhikaraṇyaṃ ceti bhedāt yathā
    dhūmavān vahnerityādau dhūmābhāvavati taptāyaḥ piṇḍevahnervṛtti-
    mattvāt, vahnyadhikaraṇe taptāyaḥ piṇḍe dhūmābhāvasya vidyamāna
    tayā tatpratiyoginā saha samanādhikaraṇatvāt vahnau ubha-
    yavighavyamicāraḥ . sādhyābhāvavyāpakībhūtābhāvāpratiyo-
    gitvaṃ vyatirekavyabhicāraḥ yathā dhūmavān vahnerityādau
    dhūmābhāvarūpasādhyābhāvasya taptāyaḥpiṇḍe sattvena vahnya-
    bhāvasya ca tatrāsattvāt vahnerna sādhyābhāvavyāpakībhūtābhāva
    pratiyogitvam . iti tatra ubhayavidhavyabhicāraḥ .
    2 abāṣitārthe ca “avyabhicaritebhyaḥ pramāṇebhyaḥ” śā0 bhā0 .