• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • avyāpyavṛtti

    See also avyāpyavṛttiḥ.


    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 68, col. 1.
    a-vyāpya-vṛtti (tti) 2. f. Peculiar cate-
    gory. one not universal.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 112, col. 1.
    a-vyāpya—vṛtti mfn. being of limited application, of partial inherence (with reference to place and time, as pain, pleasure, love, hatred, virtue, vice, &c.)

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 72, col. 1.
    avyāpyavṛtti

    mfn. (-ttiḥ-ttiḥ-tti) (In logic) A category of individual appli-
    cation, and influenced by place and time, as pain, pleasure, love,
    hatred, virtue, vice, &c.

    E. a neg. vyāpya diffusive, general, and
    vṛtti being.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 134, col. 2.
    avyāpyavṛtti Adj. nicht stets sich vorfindend , an bestimmte Bedingungen geknüpft , nur relativ Geltung habend Z. d. d. m. G. 29,246. Dazu Nom.abstr. °tva n. Comm. zu NYĀYAS. 2,2,18.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 472, col. 1.
    avyāpyavṛtti tri0 avyāpya sarvvāvacchedamaprāpya vṛttiryasya .
    svādhikaraṇe aṃśaviśeṣe kālabhede vā asthite padārthe yathā
    saṃyogādirghaṭādiśca na sarvvadeśaṃ vyāpya svādhikaraṇe
    gṛhādau tiṣṭhati . tathā ātmani jñānādikaṃ na sarvvadā
    tiṣṭhati . ataḥ saṃyogādīnāṃ svādhikaraṇa eva aṃśa-
    bhede kālabhede ca asattvāttathātvam . avyāpyavṛttini-
    niyāmakaśca deśaḥ kālaśca tatra deśe sattve kvacit kālasya
    deśabhedasya vā niyāmakatvaṃ kvacit kālasattve deśasya iti
    avyāpyavṛttayaśca saṃyogavibhāgādayo daiśikāḥ kālikāśca
    tathā ātmani buddhisukhaduḥkhecchādveṣayatnadharmmādharmmabhāvanā-
    khyasaṃskārāḥ teṣāṃ dehāvacchedena sattve'pi ghaṭādyacacchede-
    nāsattvāt dehāvacchede'pi sarvvadā'sattvācca tathātvam
    evaṃ śabdasya daiśikakālikāvyāpyavṛttitvam gandhādayastu
    kālikāvyāpyavṛttayaste hi svādhikaraṇe eva utpattakiāle
    pralaye ca paramāṇau na tiṣṭhanti . saṃyogena ghaṭādayo'pi
    daiśikakālikāvyāpyavṛttayaḥ . “avyāpyavṛttiḥ kṣaṇiko
    viśaṣaguṇa iṣyate” bhāṣā0 “avyāpyavṛttisādhyakasaddhetā-
    viti” dīghitiḥ .