• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • aviśuddhi

    See also aviśuddhiḥ.


    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 131, col. 3.
    aviśuddhi f. Unreinheit.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 462, col. 2.
    aviśuddhi strī virodhe na0 ta0 . śuddhiviparīte doṣe “sahya-
    viśuddhikṣayātiśayayaktaḥ” sāṃ0 kā0 . aviśuddhirhiṃsā-
    doṣasādhanatā yathoktam “aviśuddhiḥ somādiyāgasya paśuvī-
    jādibadhasādhanatā yathāha sma bhagavān pañcaśikhācāryyaḥ
    “svalpasaṅkaraḥ saparihāraḥ sapratyavamarṣa” iti . svalpasaṅkaraḥ
    jyotiṣṭomādijanmanaḥ prādhānāpūrvasya svalpena paśuhiṃsā-
    dijanmanānathehetunā apūrveṇa saṅkaraḥ . saparihāraḥ kiyatāpi
    prāyaścittena pariharttuṃ śakyaḥ . atha pramādataḥ prāyaścitta-
    mapi nācaritaṃ pradhānakarmmavipākasamaye ca pacyate tathāpi
    yāvadasāvanarthaṃ sūte tāvat sapratyavamarṣaḥ pratyavamarṣeṇa sahi-
    ṣṇutayā saha varttata iti . mṛṣyante hi puṇyasambhāropanītasva-
    rgasudhāmahāhradāvagāhinaḥ kuśalāḥ pāpamātropapāditāṃ
    duḥkhavahnikaṇikām . na ca “mā hiṃsyāt sarvvābhūtānīti
    sāmānyaśāstraṃ viśeṣaśāstreṇa “agnīṣomīyaṃ paśumālabhete-
    tyanena” bādhyata iti yuktaṃ virodhābhāvāt virodhe hi
    balīyasā durbalaṃ bādhyate . na cehāsti kaścit virodhaḥ
    bhinnavidhayatvāṃt . tathā hi “mā hiṃsyāditi” niṣedhena
    hiṃsāyā anarthahetubhāvo jñāpyate na tvakratvarthatvamapi “a-
    gnīṣomīyaṃ paśumālabheta” ityanena tu paśuhiṃsāyāḥ kratvarthatva-
    mucyate na tvanarthahetutvābhāvastathā sati vākyabhedaprasaṅgāt na
    cānarthahetutvakratūpakārakatvayoḥ kaścidasti virodhaḥ . hiṃsā
    hi puruṣasya doṣamāvakṣyati kratoścoparikariṣyati” sā0 kau0 .
    iti sāṃkhyā manyante mīmāṃsakā vedāntinaśca vaidhahiṃsāyā
    anarthahetutvaṃ nirācakruḥ tacca śā0 sūtre tadbhāṣye ca prapañce-
    noktam tattu 443 pṛṣṭhe udāhṛtam .