Blog
Sanskrit
About
avayava
See also
avayavaḥ .
Sanskrit-English
Sanskrit-French
Sanskrit-German
Sanskrit-Latin
Sanskrit-Sanskrit
Specialized Dictionaries
Wilson Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 80 .
avayava m. (
-vaḥ )
1 A limb, a member.
2 A part, a portion.
3 Division of a logical argument or syllogism.
E. ava, yu to join, ac aff.
Yates Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 62, col. 1 .
avayava (baḥ) 1. m. A limb or member; a part or portion; a syllogism.
Benfey Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 58, col. 1 .
avayava avayava, i. e. ava-yu + a, m. 1. A limb, Daśak. in Chr. 190, 16. 2.
A part, Man. 1, 16.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)
☞
p. 92, col. 2 .
avayava ava-yava, as, m. (fr. rt. 1.
yu with
ava ), a limb, a member; a part, a portion; a mem-
ber or component part of a logical argument or
syllogism.
—Avayava-śas, ind. part by part, seve-
rally.
—Avayavārtha (°va-ar°), as, m. the meaning
of the component parts of a word.
Cappeller Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 46 .
avayava m. limb, member;
p. °vin .
Macdonell Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 30, col. 1 .
avayava ava-yava, m. member, limb; part: -dharma, m. use of part of for whole (rh. ), -rū- paka, n. kind of simile; -yav-in, a. consisting of parts; N. whole: (-i ) -rūpaka, n. kind of simile ; ī-bhū, become a part.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 102, col. 2 .
ava-yava a &c. See ava-√ yu .
☞
p. 102, col. 2 .
ava-yava b m. (
ifc. f(
ā ). ) a limb, member, part, portion,
Pāṇ. &c.
☞
p. 102, col. 2 .
a member or component part of a logical argument or syllogism,
Nyāyad. &c.
Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 66, col. 1 .
avayava m. (-vaḥ )
1. A limb, a member.
2. A part, a portion.
3. Division of a logical argument or syllogism.
E. ava, yu to join, ac aff.
Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français
☞
p. 54, col. 2 .
avayava avayava m. (yu) membre [articulé].
Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français
☞
p. 88, col. 2 .
ava-yava- m. membre; portion;
-śas membre à membre.
Renou Terminologie grammaticale du Sanskrit
☞
vol. 1,
p. 66 .
☞
vol. 3,
p. 380 .
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 483 .
avayava m.
Glied, Theil AK. 2, 6, 2, 21. 3, 4, 118.
H. 566.
ŚVETĀŚV. UP. 4, 10.
M. 1, 16-18.
SUŚR. 2, 132, 20.
HIT. III, 83.
RAGH. 12, 43.
AMAR. 40. 46.
P. 1, 1, 46,
Sch. 2, 2, 1,
Sch. SĀH. D. 13, 14.
śarīrāva° P. 5, 1, 6.
sālvāva° 4, 1, 173. Am Ende eines adj. comp. f.
ā PAÑCAT. 46, 2.
RAGH. 3, 7. Die
avayavāḥ Schlussglieder bilden den 7ten
padārtha in der Logik des Nyāya-Systems
NYĀYA-S. 1, 1. 32.
MADHUS. in
Ind. St. 1, 18, 24.
Z. d. d. m. G. 6, 4.
Verz. d. B. H. No. 663. 668. 671.
☞
vol. 7,
p. 1704 .
avayava von 3. yu mit ava .
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 124, col. 1 .
avayava m. (adj. Comp. f. ā ) Glied , Theil.
Cappeller Sanskrit Wörterbuch
☞
p. 31, col. 1 .
avayava m. Glied, Teil.
Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch
☞
p. 73, col. 1 .
Avayava m., °kroḍa, °grantha m., °ṭippaṇī f. und °śiromaṇi m. Titel von Werken, Opp. Cat. 1.
Bopp Glossarium Sanscritum
☞
p. 21, col. 1 .
avayava m. (r. yu ligare s. a ) membrum. HIT. 96. 4.
Abhidhānaratnamālā of Halāyudha
☞
p. 85 .
avayava; āhuḥ pratīkamavayavamapaghanamaṅgaṃ tathaikadeśaṃ ca . 4.1.1.744
Vācaspatyam
☞
p. 432, col. 1 .
avayava pu0 avayūyate kāryyadravyeṇa saṃbadhyate ava + yu —karmaṇi apa . 1 dravyārambhakedravye “yathā paramāṇuḥ dvyaṇukaṃ dvyaṇu- kastrasareṇumārabhate ityādikrameṇa antyāvayaviparyyantāni sa- rvvāṇi dravyāṣṇi svāśritatayā avayavidravyāntaramārabhante “dravyāṇi dravyāntaramārabhante guṇāśca guṇāntaram ” vai0 sū0 ukteḥ . antyāvayavivibhudravyāṇi vihāya dravyāṇāṃ sajātī- yadravyāntarārambhakatvaṃ tadarthaḥ antyāvayavī nityadravya ca na kasyacidārambhakam . ārambhakadravye ca dravyāntarasya samavāye- nā'vasthityā'vayaratvam . ārambhakadravyañca upādā- nakāraṇatayā samavāyikāraṇatayā ca vyavahriyate adhikamavayaviśabde bakṣyate “anityā ca tadanyā syāt saivāvayavayoginī ” bhāṣā0 . avacchinnaparimāṇavattvam ava- yavatvamiti kecit pratipedire tanna samyaka, ghaṭādau avacchinna parimāṇavattvena tatrātivyāpteḥ kintu dravyārambhakadravyatva- mevāvayavatvam . yu amiśraṇe ap . 2 dehe tasyāntyāvayavi- tayā dravyāntarānārambhakatvena itaradravyasamavāyaśūnyatvāt tathātvam 3 hastādiṣu dehāvayavatvātteṣāntathātvam . te ca prādhānyena pañca suśrute darśitāḥ 72 pṛṣṭhe aṅgaśabde uktāḥ . aṅgapratyaṅgāni ca sūkṣmarūpeṇa garbhe eva utpadyante kramaśo vivarddhamānāni dṛśyante yathoktaṃ suśrute “sarvvāṅgapratya- ṅgāni yugavat sambhavantītyāha dhanvantariḥ garbhasya sūkṣma- tvānnopalabhyante vaśāṅkuravaccūtaphalavacca tadyathā cūtaphale paripakve keśaramāsāṃsthimajjānaḥ pratyak dṛśyante kālapraka- rṣāt, tānyeva taruṇe nopalabhyante sūkṣmatvāt . teṣāṃ sūkṣmāṇāṃ keśarādīnāṃ kālaḥ pravyaktatāṃ karoti etenaiva vaṃśāṅkuro'pi vyākhyātaḥ evaṃ garbhasya tāruṇye sarvveṣva- ṅgeṣu satsvapi saukṣmyāttadanupalabdhiḥ . tānyeva kāla prakarṣāt pravyaktāni bhavanti ” . adhikaṃ garbhaśabde vakṣyate . “tṛtīye tu māsyaṅgairindriyaiśca saṃyukto bhavatītyādduktistu vyaktāṅgatāparā . 4 samudāyasya ekadeśe “pade na varṇṇāvidyante varṇṇeṣvavayavā na ca ” bharttṛhariḥ “ktenāhorātrāvayavāḥ ” pā0 . “kriyāhi nāmeyamatyantāparidṛṣṭā pūrvvāparībhūtāvayavā na śakyate piṇḍībhūtā nidarśayitum ” pha0 bhā0 “guṇabhūtairava- yavaiḥ samūhaḥ kramajanmanām . buddhyā prakalpitābhedaḥ kriyeti vyavadiśyate ” vākyapa0 . ekadeśābhiprāyeṇaiva nāstikā- dīnāṃ mate paramāṇvādau avayavavyavahāraḥ taiḥ paramāṇu puñjasyaiva ghaṭādirūpatāsvīkārāt . nyāyādimatasiddhaparā rthānumānasādhaneṣu 5 vākyeṣu ca . te cāyavavāḥ pañca iti bahavaḥ traya ityanye . yathā pratijñāhetūdāharaṇopa- nayanigamarūpāḥ pañca, pratijñāhetūdāharaṇarūpāḥ hetūdāharaṇo panayarūpā vā matabhedena trayaḥ . yathā parvvato vahnimāt, dhūmāt, yoyodhūmavān sa vahnimān yathā mahānasam, vahnivyāpyodhūmo dhūmavāṃścāyam tasmādvahnimān . pratijñādīnāṃ lakṣaṇāni ca tattacchabdevakṣyante upacārāt tatpratipratipādake cintāmaṇi- kṛte anumānakhaṇḍāntargate 6 gragthe . 7 upakaraṇamātre ca .
Aufrecht’s Catalogus Catalogorum
☞
vol. 1,
p. 33, col. 2 .
avayava ny. by Bhavānanda. BP. 307.
☞
vol. 2,
p. 7, col. 1 .
avayava ny. by Goloka. Stein 144 (inc.).
☞
vol. 3,
p. 8, col. 1 .
avayava ny. Hz. 1351.
--Avayavaṭippanī on Gaṅgeśa's chapter Avayava (Bibl. Ind. p. 686) by Kaṇāda Tarkavāgīśabhaṭṭācārya. CS 3, 335 (inc.). 582. Hpr. 1, 14.
--C. by Gadādhara. CS 3, 243 (inc.). 246 (inc.). 260. 286 (inc.). 305 (fr.). 322 (inc.). 519 (inc.). Hz. 826. 928. 1248. 1372. IO. No. 1894.
CC. by Kṛṣṇambhaṭṭa. Hz. 996. 1238.
--C. by Jagadīśa. CS 3, 253. 259 (inc.). 323.