• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • avarohin


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 80.
    avarohin mfn. (-hī-hinī-hi)

    1 What descends.

    2 What ascends. m. (-hī) The Indian fig tree.

    E. avaroha a branch, &c. and ini poss. aff.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 62, col. 2.
    ava-rohin (hī) 1. m. The Indian
    fig-tree. a. Descending.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 92, col. 3.
    Ava-rohin, ī, iṇī, i, descending, what descends,

    what ascends; (ī), m. the Indian fig tree.

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 187, col. 1.
    avarohin a. Descending.

    — m. (hī) N. of the Indian fig-tree (vaṭa).

    — ṇī A particular condition (daśā) brought about by a particular position of the stars; uccāṃgapaṃcabhasthasya daśā syādavarohiṇī .. tasyāmalpamavāpnoti phalaṃ kleśācchubhaṃ naraḥ ...

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 46.
    avarohin a. descending (lit. & fig.).

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 103, col. 1.
    ava-rohin mfn. descending, VarBṛS.
    ☞ p. 103, col. 1.
    = avaroha-vat, q.v. (g. balādi, q.v.)
    ☞ p. 103, col. 1.
    ava-rohin m. the Indian fig-tree, L.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 66, col. 2.
    avarohin

    mfn. (-hī-hiṇī-hi)

    1. What descends.

    2. What ascends.

    m. (-hī)
    The Indian fig tree.

    E. avaroha a branch, &c. and ini poss. aff.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 254.
    avarohin a. Descending. m. (hī) N. of the Indian fig-tree (vaṭa). -ṇī A particular condition (daśā) brought about by a particular position of the stars uccāṅgapañcamasthasya daśā syādavarohiṇī | tasyāmalpamavāpnoti phalaṃ kleśācchubhaṃ naraḥ ||. Jyotiṣa

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 486.
    avarohin (von avaroha 3.) gaṇa balādi . m. der indische Feigenbaum RĀJAN. im ŚKDR.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 124, col. 3.
    avarohin

    — 1) niedersteigend VARĀH. BṚH. 8,6. absteigend (von Tönen) S. S. S. 34.

    — 2) *m. indischer Feigenbaum.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 31, col. 2.
    avarohin herabsteigend (eig. u. übertr.).

    Vācaspatyam

    ☞ p. 442, col. 2.
    avarohin tri0 ava + ruha—ṇini . 1 vaṭavṛkṣa . 2 avataraṇa-
    karttṛmātre tri0 striyāṃ ṅīp . sā ca jyotiṣokte 3 daśābhede
    tathā hi daśāśabdevakṣyamāṇasya “ācaṃ kurājīśabukeśupūrvā”
    ityādikramasyānusāreṇa janmanakṣatrāvadhitattadaśādhipānāmanu-
    krameṇa yā daśā sā ārohiṇī teṣu candrādiparyyantānāṃ krameṇa
    yathāsambhavaṃ teṣāmeva bhogena punaravaroheṇa sūryyādīnāṃ yā
    daśā sāvarohiṇī . tathāhi “āgneyādi trirāvṛttyā tāni
    viṃśottarīyake” ityuktadiśā janmanakṣatrānusāreṇa daśādhiṣe
    ānīte taduttaraṃ taduttarottarapaṭhitānāṃ grahāṇāṃ daśā .
    tatra yasya sūryyadaśāyāṃ janma tasya ārohiṇyeva daśā yasya
    tu candrādidaśāyāṃ janma tasya taduttarārohakraseṇa kujādi-
    daśā ārohiṇī evaṃ śukrāntadaśāḥ parisamāpya sūryyā-
    dīnāṃ yā daśā saiva avarohiṇīti vyapadiśyate
    iti sampradāyavidaḥ . anye tu svasvabhogya kālasyārddhe prathamamā
    rohiṇī daśā śeṣārddhe avarohiṇītyāhuḥ . sāca grahaviśeṣe
    viśeṣaphaladā . yathoktam “uccāṅgapañcabhasthasya daśā syāda-
    varohiṇī . tasyāmalpamavāpnoti phalaṃ kleśācchubhaṃ naraḥ .
    mitroccāṃśagatasyaiṣā nūnaṃ madhyaphalā bhavet . saivāniṣṭa-
    phalānarthā nīcāryyaṃśagatasya ca . nīcāṅgapañcabhasthasya
    daśāvarohiṇī matā . tasyāṃ śubhaphalaṃ śreṣṭhamakleśādeva
    jāyate . śatrunīcāṃśagasyaiṣā kiñcitkaṣṭaphalā'dhamā .
    mitroccāṃśagatasyāsya saiva sampūrṇadā matā” . iti sāmā-
    nyato'bhidhāya” “daśā'varohā dinanāyakasya kṛṣikriyā-
    vittagṛheṣṭanāśam . caurāgnipīḍāṃ kalahaṃ virodhaṃ nareśa-
    kopaṃ kurute videśam” sū0 . “niśākarasyāpyavarohakāle
    strīputramitrāmbarasaukhyahānim . manovikāraṃ svajanairvirodhaṃ
    caurāgnibhūtairlayameti kaṣṭam” . ca0 “dharāsutasyāvapyarīhakāle
    sthānārthanāśaṃ kalikopaduḥkham . videśavāsaṃ svajanairvirodhaṃ
    caurāgnibhūpaiḥ satataṃ karoti” . ma0 . “śaśāṅkasūnostvavarohiṇī
    yā daśā mahat kaṣṭataraṃ tu datte . vijñānahīnaṃ padarārasaṅgaṃ
    nṛpāgnicaurerbhayamatra kaṣṭam” . bu0 . “devendrapūjyasya daśā'-
    varohā karoti saukhyaṃ sakṛdeva nāśam . sakṛdyaśaḥkānti-
    viśeṣajālaṃ nareśvaratvaṃ sakṛdeva yāti” . vṛ0 . “bhṛgoḥ suta-
    syāpyavarohakāle pracaṇḍaveśyāgamanaṃ dhanāptim . strīputtra-
    bandhvārttimanovikāram bhrūmūlarogaṃ madanārttimeti” śu0 .
    “dineśasūnostvavarohakāle rājyacyutiṃ dārasutārthanāśam .
    bhāgyakṣayaṃ bhūpatikopayuktaṃ preṣyatvamāyāti gudākṣirogam”
    sarvārthaci0 rāhuketvostvārohāvarohayorviśeṣo nāsti