Blog
Sanskrit
About
avarohin
Sanskrit-English
Sanskrit-German
Sanskrit-Sanskrit
Wilson Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 80 .
avarohin mfn. (
-hī-hinī-hi )
1 What descends.
2 What ascends. m. (-hī ) The Indian fig tree.
E. avaroha a branch, &c. and ini poss. aff.
Yates Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 62, col. 2 .
ava-rohin (hī) 1. m. The Indian fig-tree. a. Descending.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)
☞
p. 92, col. 3 .
Ava-rohin, ī, iṇī, i, descending, what descends,
what ascends; (
ī ), m. the Indian fig tree.
Apte Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 187, col. 1 .
avarohin a. Descending.
— m. (
hī )
N. of the Indian fig-tree (
vaṭa ).
— ṇī A particular condition (
daśā ) brought about by a particular position of the stars;
uccāṃgapaṃcabhasthasya daśā syādavarohiṇī .. tasyāmalpamavāpnoti phalaṃ kleśācchubhaṃ naraḥ .. .
Cappeller Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 46 .
avarohin a. descending (
lit. &
fig. ).
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 103, col. 1 .
ava-rohin mfn. descending,
VarBṛS.
☞
p. 103, col. 1 .
=
avaroha-vat ,
q.v. (
g. balā di ,
q.v. )
☞
p. 103, col. 1 .
ava-rohin m. the Indian fig-tree,
L.
Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 66, col. 2 .
avarohin mfn. (-hī-hiṇī-hi )
1. What descends.
2. What ascends.
m. (-hī ) The Indian fig tree.
E. avaroha a branch, &c. and ini poss. aff.
Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
vol. 1,
p. 254 .
avarohin a. Descending. m. (hī ) N. of the Indian fig-tree (vaṭa ). -ṇī A particular condition (daśā ) brought about by a particular position of the stars uccāṅgapañcamasthasya daśā syādavarohiṇī | tasyāmalpamavāpnoti phalaṃ kleśācchubhaṃ naraḥ || . Jyotiṣa
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 486 .
avarohin (von
avaroha 3.) gaṇa
balādi . m.
der indische Feigenbaum RĀJAN. im
ŚKDR.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 124, col. 3 .
avarohin — 1) niedersteigend VARĀH. BṚH. 8,6. absteigend (von Tönen) S. S. S. 34.
— 2) *m. indischer Feigenbaum.
Cappeller Sanskrit Wörterbuch
☞
p. 31, col. 2 .
avarohin herabsteigend (eig. u. übertr.).
Vācaspatyam
☞
p. 442, col. 2 .
avarohin tri0 ava + ruha —ṇini . 1 vaṭavṛkṣa . 2 avataraṇa- karttṛmātre tri0 striyāṃ ṅīp . sā ca jyotiṣokte 3 daśābhede tathā hi daśāśabdevakṣyamāṇasya “ācaṃ kurājīśabukeśupūrvā ” ityādikramasyānusāreṇa janmanakṣatrāvadhitattadaśādhipānāmanu- krameṇa yā daśā sā ārohiṇī teṣu candrādiparyyantānāṃ krameṇa yathāsambhavaṃ teṣāmeva bhogena punaravaroheṇa sūryyādīnāṃ yā daśā sāvarohiṇī . tathāhi “āgneyādi trirāvṛttyā tāni viṃśottarīyake ” ityuktadiśā janmanakṣatrānusāreṇa daśādhiṣe ānīte taduttaraṃ taduttarottarapaṭhitānāṃ grahāṇāṃ daśā . tatra yasya sūryyadaśāyāṃ janma tasya ārohiṇyeva daśā yasya tu candrādidaśāyāṃ janma tasya taduttarārohakraseṇa kujādi- daśā ārohiṇī evaṃ śukrāntadaśāḥ parisamāpya sūryyā- dīnāṃ yā daśā saiva avarohiṇīti vyapadiśyate iti sampradāyavidaḥ . anye tu svasvabhogya kālasyārddhe prathamamā rohiṇī daśā śeṣārddhe avarohiṇītyāhuḥ . sāca grahaviśeṣe viśeṣaphaladā . yathoktam “uccāṅgapañcabhasthasya daśā syāda- varohiṇī . tasyāmalpamavāpnoti phalaṃ kleśācchubhaṃ naraḥ . mitroccāṃśagatasyaiṣā nūnaṃ madhyaphalā bhavet . saivāniṣṭa- phalānarthā nīcāryyaṃśagatasya ca . nīcāṅgapañcabhasthasya daśāvarohiṇī matā . tasyāṃ śubhaphalaṃ śreṣṭhamakleśādeva jāyate . śatrunīcāṃśagasyaiṣā kiñcitkaṣṭaphalā'dhamā . mitroccāṃśagatasyāsya saiva sampūrṇadā matā ” . iti sāmā- nyato'bhidhāya ” “daśā'varohā dinanāyakasya kṛṣikriyā- vittagṛheṣṭanāśam . caurāgnipīḍāṃ kalahaṃ virodhaṃ nareśa- kopaṃ kurute videśam ” sū0 . “niśākarasyāpyavarohakāle strīputramitrāmbarasaukhyahānim . manovikāraṃ svajanairvirodhaṃ caurāgnibhūtairlayameti kaṣṭam ” . ca0 “dharāsutasyāvapyarīhakāle sthānārthanāśaṃ kalikopaduḥkham . videśavāsaṃ svajanairvirodhaṃ caurāgnibhūpaiḥ satataṃ karoti ” . ma0 . “śaśāṅkasūnostvavarohiṇī yā daśā mahat kaṣṭataraṃ tu datte . vijñānahīnaṃ padarārasaṅgaṃ nṛpāgnicaurerbhayamatra kaṣṭam ” . bu0 . “devendrapūjyasya daśā'- varohā karoti saukhyaṃ sakṛdeva nāśam . sakṛdyaśaḥkānti- viśeṣajālaṃ nareśvaratvaṃ sakṛdeva yāti ” . vṛ0 . “bhṛgoḥ suta- syāpyavarohakāle pracaṇḍaveśyāgamanaṃ dhanāptim . strīputtra- bandhvārttimanovikāram bhrūmūlarogaṃ madanārttimeti ” śu0 . “dineśasūnostvavarohakāle rājyacyutiṃ dārasutārthanāśam . bhāgyakṣayaṃ bhūpatikopayuktaṃ preṣyatvamāyāti gudākṣirogam ” sarvārthaci0 rāhuketvostvārohāvarohayorviśeṣo nāsti