avapātaḥ
See also
avapāta.
Apte Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 183, col. 3.
avapātaḥ 1 Falling down;
jalaṃ kūlāvapātena prasannaṃ kaluṣāyate Mk. 9. 24;
adhaścaraṇāvapātaṃ Bh. 2. 31 falling down at the feet; (
fig.) cringing.
2 Descent, descending;
śastrāvapātaḥ Y. 2. 277;
kapota° H. 1;
śyena° cakitā Māl. 8. 8 sudden swoop or pouncing.
3 A hole, pit.
4 Particularly, a hole or pit for catching elephants; (
pb)
avapātastu hastyarthe garte channe tṛṇādinā Yādava;
rodhāṃsi nighnannavapātamagnaḥ karīva vanyaḥ paruṣaṃ rarāsa R. 16. 78.
Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
vol. 1,
p. 249.
avapātaḥ 1 Falling down; jalaṃ kūlāvapātena prasannaṃ kaluṣāyate Mk.9.24; adhaścaraṇāvapātam Bh.2.31 falling down at the feet; (fig.) cringing. -2 Descent, descending; śastrāvapātaḥ Y.2.277; kapota˚ H.1; śyena˚ cakitā Māl.8.8. sudden swoop or pouncing. -3 A hole, pit. -4 Particularly, a hole or pit for catching elephants; avapātastu hastyarthe garte channe tṛṇādinā Yādava; rodhāṃsi nighnannavapātamagnaḥ karīva vanyaḥ paruṣaṃ rarāsa R.16.78. The Mātaṅgalīlā 10.1 enumerates the methods of catching elephants as follows vārīkarma vaśāvilobhanavidhibhya cānugatyā tathaivāpātena tato'- vapātata itīhebhagrahaḥ pañcadhā |
Śabdakalpadruma
☞
vol. 1,
p. 126.
avapātaḥ , puṃ, (ava + pat + ghañ .) randhaṃ . garttaḥ .
iti hemacandraḥ .. adhaḥpatanaṃ .. (gajādīnāṃ graha-
ṇārthaṃ kṛtastṛṇādinā pracchanno garttaḥ . yathā, —
“avapātastu hastyarthe garttaśchannastṛṇādinā” .
iti yādavaḥ .
“rodhāṃsi nighnannavapātamagnaḥ
karīva vanyaḥ paruṣaṃ rarāsa” .
iti raghuvaṃśe . nāṭakādau bhayādijanitapalāyana-
sambhramādivarṇanena prastutasya parivarttaḥ . yathā, —
“avapātantu niṣkrāma-praveśa-trāsa-vidravaiḥ” .
iti daśarūpe .)