• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • avalaṃb

    See also avalamb, avalambāmi.


    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 187, col. 2.
    avalaṃb 1 A.

    1 (a) To hang, slip or glide down, hang down, be suspended; kanakaśṛṃkhalāvalaṃbinī Mu. 2 suspended by a golden chain; stanavadavalaṃbateḥ yaḥ kaṃṭhe'jānāṃ maṇiḥ sa vijñeyaḥ Bṛ. S. 65. 3; śākhāyāṃ mṛtakamavalaṃbitamāste Vet. (b) To rest, recline, sink down, remain; yasya vacanāttatrāvalaṃbitāḥ H. 1.

    2 To catch hold of, hold, cling to, throw or support oneself on, lean on, rest on; yayau tadīyāmavalaṃbya cāṃguliṃ R. 3. 25; urvaśī rājānamavalaṃbate V. 1; daṃḍakāṣṭhamavalabyaṃ sthitaḥ Ś. 2; citralekhāhastāvalaṃbitā V. 1 leaning on, supported by; K. 17, 185.

    3 To hold up, bear up, support, sustain, take up; avalaṃbyatāṃ putraḥ Ś. 7; hastenāvalaṃbyorvaśīṃ V. 3; hṛdayamavalalaṃbe rātrisaṃbhogalakṣmīḥ Ki. 9. 78; adhīkārānavalaṃbya Ku. 2. 18; hṛdayaṃ na tvavalaṃbituṃ kṣamāḥ R. 8. 60; nātmanaivāvalaṃbe Me. 109; hastena tasthāvavalaṃbya vāsaḥ R. 7. 9; Ku. 3. 55, 6. 68; 7. 58; tadarhasyā jīvitamavalaṃbituṃ Ś. 3; Dk. 162; Ve. 4; M. 3; V. 2; Mu. 5; K. 163.

    4 To depend on or upon, hang or hinge on; sarvo'yaṃ janastvāmavalaṃbate Bk. 18. 41; vyavahāroyaṃ cārudattamavalaṃbate, vasaṃtasenāmātaramavalaṃbate Mk. 9; Bhāṣā P. 167.

    5 To have recourse to, resort to; nairāśyamavalaṃbitaṃ H. 1; vyathāṃ Bk. 7. 71; vaiklavyaṃ Māl. 8 to give way to despair; dhairyamavalaṃb to summon or pluck up courage, not to despair; mādhyasthyamiṣṭe' pyavalaṃbate'rthe Ku. 1. 52; dākṣiṇyamavalaṃbya M. 2 politely; K. 155; Ki. 2. 15; K. 220; āśāṃ to cherish hopes; kiṃ (pb) svātaṃtryamavalaṃbase Ś. 5 act wantonly, quite independently; avalaṃbyottarāṃ diśaṃ Ks. 37. 33 taking the northern direction.

    6 To be slow or tardy, be late.

    — Caus.

    1 To cause to hang down, suspend; taṃ kalaśaṃ nāgadaṃte'valaṃbya Pt. 4.

    2 To make one rest upon or catch hold of.