• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • avaghātaḥ

    See also avaghāta.


    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 192, col. 2.
    avaghātaḥ [ava han-ghañ]

    1 Striking.

    2 Hurting, killing.

    3 A violent or sharp blow, stroke or blow in general; karṇāvaghātanipuṇena ca tāḍyamānā dūrīkṛtāḥ karivareṇa (bhṛṃgāḥ) Nītipr. 2; adhare dattadaṃtāvaghāte S. D.

    4 Threshing corn by bruising it with a wooden pestle in a mortar.

    5 Unnatural or accidental death.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 261.
    avaghātaḥ [ava han-ghañ] 1 Striking. -2 Hurting, killing. -3 A violent or sharp blow, stroke or blow in general; karṇāvaghātanipuṇena ca tāḍyamānā dūrīkṛtāḥ karivareṇa (bhṛṅgāḥ) Nītipr.2; adhare dattadantāvaghāte S. D. -4 Threshing corn by bruising it with a wooden pestle in a mortar. -5 Unnatural or accidental death.

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 123.
    avaghātaḥ , puṃ, (ava + han + ghañ .) āghāta-
    viśeṣaḥ . taṇḍulādikaṇḍanaṃ . iti hemacandraḥ ..
    kām̐ḍāna yasya prasiddhiḥ . yathā . caruvidhau vidyā-
    karavājapeyī . śāstrāvadhāraṇavelāyāṃ hi yatra
    prayojanābhāvādiniścayastatraiva tadupādānādilopaḥ
    śāstrārthaḥ . yathā kṛṣṇale'vaghātādilopaḥ . yatra
    tadanuṣṭhānavelāyāmeva puruṣadoṣeṇa prayojanābhāvo
    jñāyate tadā prāk tanniścayācchāstraprāpitaḥ padārtho
    niyamāpūrvvamātrārthamanuṣṭheyameva . ataeva prakṛtā-
    vapi ālasyādinā vrīhyādisthāne taṇḍulādiṣu
    gṛhīteṣvāghātādi samācaranti yājñikāḥ .
    “ghāte nyūne tathā chinne sānnāyye māntrike tathā .
    yajñe mantrāḥ prayoktavyā mantrā yajñārthasādhakāḥ” ..
    sānnāyye haviṣi māntrike mantrasādhye avaghātādau
    tatkāle mantrapāṭhābhāve'pi mantrāḥ prayoktavyāḥ .
    iti śuddhitattvaṃ .. (apamṛtyuḥ) ..