avagāhanaṃ
Śabdakalpadruma
☞
vol. 1,
p. 122.
avagāhanaṃ , klī, (ava + gāha + bhāve lyuṭ .) snāna-
karaṇaṃ . tatparyyāyaḥ . avagāhaḥ 2 vagāhaḥ 3
majjanaṃ 4 (“kandarpabāṇānalairdagdhānāmavagāhanāya
vidhinā ramyaṃ saro nirmmitam” . iti śṛṅgāra-
tilake .) nimajjanaṃ 5 . ḍuva diyā nāoyā
iti bhāṣā . śiraḥsnānaṃ . ambhasi majjanaṃ . yathā .
avagāhanantu cakṣuḥkarṇanāsikāmaṅgulīmirā-
cchādya kuryyāt .
“aṅgulībhiḥ pidhāyaivaṃ śrotradṛṅnāsimāmukhaṃ .
nimajjeta pratisrotastriḥ paṭhedaghamarṣaṇaṃ” ..
iti samudrakaradhṛtāta . atrānuddhṛte vāratraya-
mevāvagāhanaṃ .
“nābhimātrajale gatvā kṛtvā keśān dvidhā dvijaḥ .
nirudhya karṇau nāsāñca triḥkṛtvo majjanaṃ tataḥ” ..
iti vāmanapurāṇāt . ityāhnikācāratattvaṃ ..
anyat snānaśavde draṣṭavyaṃ .. * .. śrāddhīyabrāhmaṇasya
śrāddhakartturapi avagāhanasnānakarttavyatvaṃ . yathā go-
bhilaḥ . “snātān śucīn ācāntān” ityādi .
snātān avagāhitān na tu mantrādisnātān .
svayamapi sūtakādirahitaḥ snātaḥ . iti śrāddha-
tattvaṃ ..