• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • avacchinnavāda


    Vācaspatyam

    ☞ p. 420, col. 1.
    avacchinnavāda pu0 avacchinnatayā antaḥkaraṇāvacchinnatayā
    jīvasya vādovyavasthāpanam . vedāntimataprasiddhe caitanyasya
    antaḥ karaṇāvacchidvatayā vyavasthāpake matabhede . tathāhi teṣāṃ
    matadvaidham kecit antaḥkaraṇe prativimbitaṃ caitanyaṃ jīva
    iti pratipedire kecicca tadavacchinnaṃ caitanyaṃjīva iti .
    tatra nīrūpasya caitanyasyāntaḥkaraṇe prativimbāsambhavena prati-
    vimbasya ca mithyātvena jīvasya satyatvānupapatteḥ bandha-
    mokṣayoḥ sāmānādhikaraṇyābhāvāpatteḥ prativimbavādaṃ
    dūṣayitvā'vacchinnavādaṃ samarthayāñcakrire . tathā ca naiyāyi-
    kādīnāmekasyāpi nabhasaḥ karṇṇaśaṣkulyādibhedena upādhi-
    kṛtaṃ nānātvaṃ na vastukṛtamevamekasyāpi caitanyasyāntaḥkara-
    ṇopādhibhedenāvacchinnatayā nānātvaṃ tena “tadguṇasāra-
    tvāt” śā0 sū0 “ghaṭasaṃvṛtaākāśe nīyamāne yathā ghaṭe .
    ghaṭonīyeta nākāśastadvaṃjjīvonabhopama” ityukteśca jīvasya
    na svata ihalokaparalokagāmitvamapi tu buddhirūpāṣi-
    bhedana tathāvyavahāraḥ ato na bandhamokṣavyavasthānupapattiḥ
    yanninnupādhau ajñānādhīnā saṃsārapravṛttistasya jīvabhāvā-
    tmakatayā bandhaḥ, yatra ca tannivṛttiḥ na tatra tathā, kintu-
    mokṣaḥ . vistarastvākare .