• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • avacchedaka


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 77.
    avacchedaka mfn. (-kaḥ-kā-kaṃ)

    1 Peculiar, distinguishing, that which separates.

    2 Bounding, separating one thing from another. m. (-kaḥ)

    1 A predicate, a property.

    2 A barrier, a boundary.

    E. kan added to the last.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 60, col. 1.
    ava-cchedaka (kaḥ-kā-kaṃ) a. Cutting;
    distinguishing. m. A predicator.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 89, col. 2.
    Ava-cchedaka, as, ikā, am, separating, distin-

    guishing, particularising, determining; bounding, se-

    parating one thing from another; peculiar; (as), m.

    that which distinguishes, &c.; a predicate, character-

    istic, property; boundary, limit.

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 179, col. 2.
    avacchedaka a.

    1 Separating.

    2 Determining, deciding, pratiyogikāvacchedakāvacchinnaṃ

    3 Bounding, limiting.

    4 Pervading.

    5 Distinguishing, particularizing.

    6 Peculiar, characteristic.

    — kaḥ

    1 That which distinguishes.

    2 A predicate, characteristic property.

    3 Boundary, limit.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 98, col. 2.
    ava-cchedaka mfn. distinguishing, particularising, determining
    ☞ p. 98, col. 2.
    ava-cchedaka m. ‘that which distinguishes’, a predicate, characteristic, property, L.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 64, col. 1.
    avacchedaka

    mfn. (-kaḥ-kā-kaṃ)

    1. Peculiar, distinguishing, that which se-
    parates.

    2. Bounding, separating one thing from another.

    m. (-kaḥ)
    1. A predicate, a property.

    2. A barrier, a boundary.

    E. kan added
    to the last.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 243.
    avacchedaka a. 1 Separating. -2 Determining, deciding, pratiyogikāvacchedakāvacchinnam -3 Bounding, limiting, -4 Pervading. -5 Distinguishing, particularizing. -6 Peculiar, characteristic. -kaḥ 1 That which distinguishes. -2 A predicate, characteristic property. -3 Boundary, limit.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 472.
    avacchedaka (wie eben) adj. scheidend, unterscheidend: śakyatāva° Sch. zu SĀH. D. 13, 1. 2.
    ☞ vol. 5, p. 1057.
    avacchedaka Verz. d. Oxf. H. 242,a, No. 593. fgg. jñānāvacchedakatvācca vṛttau jñānatvopacāraḥ since it is that to which cognition, i. e., Brahma. is appropriated NĪLAK. 231. SĀH. D. 283, 11.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 121, col. 2.
    avacchedaka Adj. genau bestimmend. Davon Nom. Abstr. °tva n.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 420, col. 2.
    avacchedaka tri0 avacchinnati ava + chida—ṇvul . 1 chedake
    2 iyattākārake 3 sīmākārake 4 avadhārake 5 avyāpyavṛtti
    tānirūpake ca . avacchinnaśabde vivṛtiḥ . “pratiyogitāva-
    cchedakāvacchinnamiti” cintāmaṇiḥ . abacchedakatvaṃ ca ava-
    dake iva tadavacchedake'pi svīkriyate yathā vahnimān parvvata
    iti buddhau vahnyabhāvavān parbdhata iti niścayaḥpratibandhakaḥ tatra
    pratibandhakatāvacchedakaṃ niścayatvamiva tattadviṣayatā'pi tatrā-
    vacchedikā tathā ca bahnitvāvacchinnaprakāratānirūpitaparvvata-
    tvāvacchinnaviśeṣyatāśālijñānatvāvacchinnaṃ prati vahnitvāva-
    cchinnaprakāratānirūpitābhāvatvāvacchiviśeṣyatāsamānādhi-
    karaṇaprakāratānirūpitaparvatatvāvacchinnaviśeṣyatāśālini-
    ścayatvena pratibandhakatve niścayatvasyeva tattadviṣayatāyā api
    tatpratibandhakatāvacchedakatvaṃ tathā tādṛśajñānatvasyeva tattadviṣa-
    yatāyā api pratibadhyatāvacchedakatvam . iyāṃstubhedaḥ anulle-
    khyamānajāteḥ svarūpato'vacchedakatvaṃ na tadavacchedakatāyā ava-
    cchedakamasti tena ghaṭavadbhūtalamiti buddhau ghaṭatvaniṣṭhaprakā-
    ratāvacchedakatāyā nānyadavacchedakam tathāca yathā ghaṭaniṣṭha-
    prakāratāyā avacchedakam ghaṭatvam evaṃ ghaṭatvaniṣṭhaprakā
    ratāyānānyadavacchedakamatastasya niracchinnāvacchedakatā anu-
    llikhyamānetyukterullikhyamānajāternasvarūpato'vacchedakatvaṃ tena
    ghaṭatvavattvān deśa ityādau ghaṭatvaprakāratāyā avacche-
    dakamastīti . atrāpyayaṃviśeṣaḥ dharmmyaṃśe bhāmamānadharmmaḥ
    viśeṣyatāvacchedakaḥ prakārāṃśe bhāsamānaḥ prakāratācchedakaevaṃ
    sarvvatra . kintu pratiyogyaṃśe bhāsamānadharmmasya na pratiyo-
    gitāvacchedakatvamapi tu atiprasaṅgādyanāpādakasyaiva gharmasya
    tathātvaṃ yathā kambugrīvādimānnāsti ityādyabhāvabuddhau
    ghaṭatvasyaiva pratiyogitāvacchedakatvam “sambhavati laghau
    dharmme guro tadabhāvāt” dīdhityukteḥ śakyatāvacchedakatvaṃ
    viṣayatāvacchedakatvavat gurudhamasyāpi svīkṛtamākare .