• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • avaṣṭambhaḥ

    See also avaṣṭambha, avaṣṭaṃbhaḥ.


    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 257.
    avaṣṭambhaḥ [stambh-ghañ, sasya ṣatvam] 1 Leaning, resting upon. -2 Support, prop; meroścaturdiśamavaṣṭambhagiraya upaklṛptāḥ Bhāg.5.16.11. pakṣābhyāmīṣatkṛtāvaṣṭambhaḥ K.34,44,186, 231,248; khaḍgalatāvaṣṭambhaniścalaḥ Māl.3; (hence) having recourse to, plucking up or summoning (as courage); tatkathamahaṃ dhairyāvaṣṭambhaṃ karomi Pt.1; so pauruṣa˚, dhīratva˚ Māl.2; sahajasattva˚ K.286. -3 Haughtiness, pride, dignity, majestic greatness; sāvaṣṭambhākṛtinā K.179 dignified, noble, see sāvaṣṭambha. -4 A post, pillar. -5 Gold. -6 Commencement, beginning. -7 Stopping, standing still, staying. -8 Courage, steadiness K.156,157; resolute determination; īdṛśo'syāvaṣṭambhaḥ Ratn.4; avinayakopito'- vaṣṭambhaṃ kṛtvā K.261 plucking up courage; palāyanamavaṣṭambho vā Pt.4 holding out (as opposed to palāyanam). -9 Obstruction, impediment. -10 Paralysis; stupefaction K.141. -11 Excellence. cf. avaṣṭambhaḥ suvarṇe ca stambha- prārambhayorapi | Nm.

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 129.
    avaṣṭambhaḥ , puṃ, (ava + ṣṭambha rodhe iti + ghañ .
    ṣatvañca .) svarṇaṃ .
    (“raghoravaṣṭambhamayena patriṇā
    hṛdi kṣato gotrabhidapyamarṣaṇaḥ” .
    iti raghuvaṃśe .) stambhaḥ . prārambhaḥ . iti medinī ..
    sauṣṭhavaṃ . iti halāyudhaḥ .. (avalambanaṃ . bodhanam .
    niṣpandatā .)