• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • ata

    See also atta.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 15.
    ata r. 1st cl. (atati) To go, to move or approach progressively and continually. With an indicatory i. ati (aṃtati) To bind.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 13, col. 1.
    ata

    r. 1st cl. (atati) To go, to move or approach progressively and
    continually. With an indicatory i. ati (aṃtati) To bind.

    Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch

    ☞ p. 13, col. 3.
    °ata wandernd = herumfliegend [von Pfeilen gesagt], H 43, 224 in °āśāta. °

    Vācaspatyam

    ☞ p. 97, col. 2.
    ata bandhane idit bhvā0 para0 saka0 seṭ . antati . āntīt
    “samantati kapota iva gatadhimiti” vedaḥ .
    ☞ p. 97, col. 2.
    ata bandhane bhvādi0 para0 saka0 seṭ . atati . ātīt .
    ☞ p. 97, col. 2.
    ata prāpaṇe, sātatye, gatau ca bhvādi0 para0 saka0 seṭ .
    atati . ātīt . kta atitaḥ . in (padātiḥ)
    “atithirabhyatati gṛhān prati” iti vedaḥ .

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 25.
    ata , i bandhane (iditvāt num bhvādiṃ seṭ paraṃ)
    iti kavikalpadrumaḥ .. atīti bandhe . śeṣo dīrghā-
    dirityanyaḥ . ataeva antyate īntyate . svamate tu
    antyate intyate . chando'nurodhādubhayatra ikāraḥ ..
    iti durgādāsaḥ ..
    ☞ vol. 1, p. 25.
    ata ī bandhane . iti kavikalpadrumaḥ ..
    ☞ vol. 1, p. 25.
    ata sātatyagate . iti kavikalpadrumaḥ .. sātatyagataṃ
    nairantaryyeṇa bhramaṇaṃ prāpaṇañca . atati vāyuḥ .
    atati sūryyo gaganaṃ prāpnotītyarthaḥ . iti durgā-
    dāsaḥ .

    Kṛdantarūpamālā

    ☞ p. 17.
    (19) “ata sātatyagamane” (I-bhvādiḥ-38-saka. se. para.)

    ‘bandhane'ntati, sātatyagamane'tati, cintayet .’ (ślo. 94) iti devaḥ .

    sātatyagamanam = santatagamanam .

    ātakaḥ-tikā, ātakaḥ-tikā, atitiṣakaḥ-ṣikā;

    atitā-trī, ātayitā-trī, atitiṣitā-trī; (a) atan-ntī, ātayan-ntī, atitiṣan-ntī;

    atiṣyan-ntī-tī, ātayiṣyan-tī-ntī, atitiṣiṣyan-ntī-tī;

    ātayamānaḥ, ātayiṣyamāṇaḥ;

    at-atau-ataḥ, mārgāt; (ā) atitam-taḥ-tavān, ātitaḥ, atitiṣitam-taḥ-tavān;

    ataḥ A, padātiḥ 1, mārgātaḥ, ātaḥ, atitiṣuḥ, ātitayiṣuḥ;

    atitavyam, ātayitavyam, atitiṣitavyam;

    atanīyam, ātanīyam, atitiṣaṇīyam;

    ātyam, ātyam, atitiṣyam;

    īṣadataḥ, durataḥ, svataḥ; īṣadātaḥ, durātaḥ, svātaḥ;

    atyamānaḥ, ātyamānaḥ, atitiṣyamāṇaḥ;

    ātaḥ, ātaḥ, atitiṣaḥ;

    atitum, ātayitum, atitiṣitum;

    attiḥ, ātanā, atitiṣā, ātitayiṣā;

    atanam, ātanam, atitiṣaṇam;

    atitvā, ātayitvā, atitiṣitvā;

    samatya, samātya, samatitiṣya;

    ātam 2, atitvā 2, ātam 2, ātayitvā 2, atitiṣam 2; atitiṣitvā 2; 2 atithiḥ, ātmā 3 ..

    [Footnote](a). ‘grāmaṃ grāmāya vā atan-’ ityatra ‘gatyarthakarmaṇi—’ (2-3-12.) ityanena

    dvitīyācaturthyau bhavataḥ .

    [Footnote](ā). ‘atito grāmam, atito grāmaḥ, atitaṃ devadattena, idameṣāmatitam .’

    ityādau ‘gatyarthākarmaka—’ (3-4-72) iti, ‘kto'dhikaraṇe ca dhrauvyagati—’

    (3-4-76) iti ca krameṇa kartṛ-karma-bhāva-adhikaraṇeṣu ktaḥ pratyayaḥ .

    [Footnote]A. ‘abhiyā'tāvaraṃ tuṅgaṃ bhūbhṛtaṃ ruciraṃ

    puraḥ . karkaśaṃ prasthitaṃ dhāma sasattvaṃ

    puṣkarekṣaṇam .’ bha. kā. 10-21.

    atasyāvaraḥ . pacādyac

    [Footnote]1. ‘pādasya padājyāti—’ (6-3-52)

    iti padbhāvaḥ . auṇādika iṇū pratyayaḥ .

    [Footnote]2. daśapādyuṇādivṛttau 1-44. ithin

    pratyayaḥ .

    [Footnote]3. maniṇ pratyayaḥ 6-81. da-u.