• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • asvatantra

    See also asvatantraḥ, asvataṃtra.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 99.
    asvatantra mfn. (-ntraḥ-ntrā-ntraṃ)

    1 Docile, humble.

    2 Dependant, subject.

    E. a neg. svatantra self-willed.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 78, col. 2.
    asva-tantra (ntraḥ-ntrā-ntraṃ) a. Idem.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 108, col. 3.
    A-svatantra, as, ā, am, not self-willed, dependant,

    subject; docile, humble.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 56.
    asvatantra a. not independent.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 36, col. 1.
    asvatantra a-sva-tantra, a. not one's own
    master, dependent: -tā, f. dependence.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 123, col. 3.
    a-sva—tantra mf(ā)n. not self-willed, dependant, subject, Mn. ix, 2; Gaut.; BhP.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 82, col. 1.
    asvatantra

    mfn. (-ntraḥ-ntrā-ntraṃ)

    1. Docile, humble.

    2. Dependent, subject.

    E.
    a neg. svatantra self-willed.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 299.
    asvatantra a. 1 Dependent, subject, not one's own master; asvatantrā strī puruṣapradhānā; Vasiṣṭha. -2 Docile, humble, tractable.

    Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 65, col. 1.
    asvatantra asvatantra a. (sva, tantra) qui n'a pas de règle à soi; dépendant; obéissant, docile.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 154, col. 2.
    asvatantra Adj. (f. ā) nicht selbstständig , unfrei , abhängig GAUT. 18,1. BHĀG. P. 1,6,7. nicht Meister seiner selbst. Dazu Nom.abstr. °tā f. KĀD. 160,12.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 37, col. 2.
    asvatantra unselbständig, unfrei, abhängig.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 572, col. 2.
    asvatantra tri0 virodhe na0 ta0 . svādhīnabhinne parādhīne .
    “asvatantrā strī puruṣapradhānā iti” vasi0 . tasyā asvā-
    tantryañca tatraiva darśitam “pitā rakṣati kaumāre bharttā
    rakṣati yauvane . putraśca sthāvire bhāve na strī svātantrya-
    marhati” tathā putrādīnāmapi janmādhīnaṃ svatvamiti sthāvara
    dhanāderyatheṣṭaviniyoge pitrāderasvātantryamiti mitākṣarāyām
    vyavasthāpitaṃ yathā “tasmātpaitṛke paitāmahe ca dravye janma-
    naiva svatvam . tathāpi piturāvaśyakeṣu dharmakṛtyeṣu vācani-
    keṣu prasādadānakuṭumbabharaṇāpadvimokṣādiṣu ca sthāvaravyati-
    rikta dravyaviniyoge svātantryamiti sthitam . sthāvare tu
    svārjite pitrādiprāpte ca putrādipāratantryameva . “sthāvaraṃ
    dvipadañcaiva yadyapi svayamarjjitam . asaṃbhūya sutānsarvān na
    dānanna ca vikrayaḥ” . “ye jātāye'pyajātāśca ye ca garbhevyava-
    sthitāḥ . vṛttiñca te'bhikāṅkṣanti na dānanna ca vikrayaḥ”
    ityādi smaraṇāt . asyāpavādaḥ “eko'pi sthāvare kuryyā-
    ddānādhamanavikrayam . āpatkāle kuṭumbārthe dharmmārthe ca
    viśeṣataḥ” iti . asyārthaḥ . aprāptavyavahāreṣu dānānu-
    jñānādāvasamartheṣu vā tathāvidheṣvavibhakteṣvapi sarvvakuṭumbavyā-
    pinyāmāpadi tatpoṣaṇe cāvaśyakarttavye sthāvarasya dānā-
    dhamanavikrayamekopi samarthaḥ kuryyāditi” . yattu vacanam .
    “avibhaktā vibhaktāvā sapiṇḍāḥ sthāvare samāḥ . ekohya-
    nīśaḥ sarvvatra dānādhamanavikraye” iti . tadapyavibhakteṣu dravyasya
    madhyasthatvādekasyānīśvaratvātsarvvābhyanujñā avaśyaṃ kāryyā
    vibhakteṣu tu taduttarakālaṃ vibhaktāvibhaktasaṃśayavyudāsāya
    vyavahārasaukaryyāya ca sarvābhyanujñānaṃ na punarekasyānīśvaratvena
    ato vibhaktānāmanumativyatirekeṇāpi vyavahāraḥ sidhyatye-
    veti vyākhyeyam” mitā0 vya0 a0 .