• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • asthi

    See also asthan.


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 98.
    asthi n. (-sthi) A bone.

    E. asa to throw, &c. and kthin aff.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 77, col. 2.
    asthi (sthi) 2. n. Bone.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 66, col. 1.
    asthi asthi; several cases have

    asthan as their base, n. 1. A bone,

    Bhartṛ. 2, 9. 2. A kernel, seed, Man.

    4, 78. — Cf. Lat. os, gen. ossis,

    for ostis.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 107, col. 3.
    asthi asthi, i, Ved. asthan, a, n. (said to be

    fr. rt. 2. as; perhaps fr. a-sthā for ā-sthā), a bone;

    the kernel or stone of a fruit. At end of compounds

    astha is found, e. g. an-astha, q. v. The weakest

    cases of asthi are derived from asthan, q. v.; the

    Veda has also asthāni, asthabhis, &c. [cf. Lat. os,

    ossis, assimilated fr. ostis; Gr. ὀστέον Slav. kosti,

    with k prefixed]. —Asthan-vat, ān, atī, at, Ved.

    having bones, bony. —Asthi-kṛt, t, t, t, m. f. n. mar-

    row. —Asthi-cchallita, am, n. a particular fracture

    of the bones. —Asthi-ja, as, ā, am, Ved. produced in

    the bones; (as), m. marrow; the thunderbolt; in

    the last sense a various reading for akṣa-ja. —Asthi-

    jña, as, m. marrow. —Asthi-tuṇḍa, as, ā, m. f. a

    bird (whose mouth or beak consists of bone). —As-

    thi-tejas, as, n. marrow. —Asthi-toda, as, m. pain

    in the bones. —Asthi-tvac, k, f. the periosteum.

    —Asthi-dhanvan, ā, m. a N. of Śiva. —Asthi-

    pañjara, as, m. a skeleton; lit. a cage of bones.

    —Asthi-bhakṣa, as, m. a dog (eating bones).

    —Asthi-bhaṅga, as, m. fracture of the bones; N.

    of the plant Vitis Quadrangularis. —Asthi-bhuj, k,

    m. a bone-eater, a dog. —Asthi-bhūyas, ān, asī,

    as, Ved. consisting chiefly of bones, dried up. —As-

    thi-bheda, as, m. fracturing, breaking or wounding

    a bone; a sort of bone, a bone. —Asthi-bhedaka,

    as, ā, am, a bone-breaker, who or what breaks

    bones. —Asthi-mat, ān, atī, at, having bones, verte-

    brated. —Asthi-maya, as, ī, am, bony, consisting of

    bones. —Asthi-mālā, f. a necklace of bones. —Asthi-

    mālin, ī, m. an epithet of Śiva (this deity being

    commonly represented with a necklace of skulls).

    —Asthi-yoga, as, m. the joining of a broken bone.

    —Asthi-vat, ān, atī, at, bony, osseous. —Asthi-

    vigraha, as, m. a N. of Bhṛṅgin, one of Śiva's at-

    tendants. —Asthi-śṛṅkhalā, f. or asthi-saṃhāra,

    as, ī, m. f., N. of the plant Heliotropium Indicum.

    —Asthi-śoṣa, as, m. dryness and decay of the

    bones. —Asthi-saṃhāraka, as, m. ‘bone-seizer,’

    the adjutant bird. —Asthi-sañcaya, as, m. collecting

    the bones or their ashes after burning a corpse.

    —Asthi-sandhi, is, m. a joint, an articulation;

    uniting of a broken bone. —Asthi-samarpaṇa, am,

    n. throwing the bones of a dead body into the Gan-

    ges. —Asthi-sāra, as, m. marrow. —Asthi-sthūṇa,

    as, m. the body, ‘having the bones for its pillars.’

    —Asthi-sneha, as, m. marrow. —Asthi-sraṃsa, as,

    ī, am, Ved. causing the bones to fall asunder.

    Lanman’s Sanskrit Reader Vocabulary

    ☞ p. 123, col. 2.
    ásthi, see asthán.

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 215, col. 3.
    asthi n. [asyate as-kathin Uṇ. 3. 154]

    1 A bone (changed to astha at the end of certain compounds; cf. anastha, puruṣāstha).

    2 The kernel or stone of a fruit; na kārpāsāsthi na tuṣān Ms. 4. 78. [cf. L. os; Gr. osteon; Zend. asta; Pers. astah]

    Comp.

    — kṛt, tejas, saṃbhavaḥ, sāraḥ,

    — snehaḥ marrow; Māl. 5. 18.

    — chalitaṃ a particular fracture of the bone; (pārśvayorasthihīnodgataṃ).

    — jaḥ

    1 marrow.

    2 thunderbolt.

    — tuṃḍaḥ [asthīva kaṭhinaṃ tuṃḍamasya]

    1 a kind of bird whose mouth or beak is as hard as a bone.

    2 a bird.

    — todaḥ pain in the bones.

    — tvac f. periosteum.

    — dhanvan m. N. of Śiva.

    — paṃjaraḥ ‘a cage of bones’, a skeleton.

    — prakṣepaḥ throwing the bones of the dead into the Ganges or any holy waters.

    — bhakṣaḥ, bhuk ‘an eater of bones’, a dog.

    — bhaṃgaḥ fracture of the bones.

    — bhūyas (pb) a. consisting chiefly of bones, dried up.

    — bhedaḥ

    1 fracturing or breaking a bone.

    2 a sort of bone.

    — bhedakaḥ a bone-breaker.

    — mālā

    1 a string or wreath of bones.

    2 a row of bones.

    — mālin m. N. of Śiva.

    — yuj m. [asthi yunakti] a kind of tree (hastiśuṃḍāvṛkṣa).

    — yogaḥ the joining of a broken limb.

    — vigraha a. reduced to a skeleton. (

    — haḥ) N. of bhṛṃginṃ, Śiva's attendant.

    — śṛṃkhalā,

    — saṃhāraḥ, saṃhārikā N. of the plant Heliotropium Indicum (graṃthimatīvṛkṣa).

    — śeṣa a. [asthimātraṃ śeṣo'sya] very lean, reduced to a skeleton.

    — śoṣaḥ dryness and decay of the bones.

    — saṃhārakaḥ

    1 bone-seizer.

    2 the adjutant bird.

    — saṃcayaḥ

    1 collecting the bones or their ashes after burning a corpse.

    2 a heap of bones.

    — saṃdhiḥ

    1 a joint, an articulation.

    2 uniting a broken bone.

    — samarpaṇaṃ throwing the bones of the dead body into the Ganges or holy waters.

    — sthūṇaḥ ‘having the bones for its pillars’, the body.

    — sraṃsa a. Ved. causing the bones to fall asunder.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 56.
    ásthi n. bone; poss. asthi°mant.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 35, col. 3.
    asthi ásthi, n. bone; kernel: -ka, n. bone;
    -cūrṇa, n. bone powder.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 122, col. 3.
    ásthi n. (See asthán), a bone, AV.; VS. &c.
    ☞ p. 122, col. 3.
    the kernel of a fruit, Suśr. (cf. 3. aṣṭi);
    ☞ p. 122, col. 3.
    asthi [Lat. os, ossis assimilated fr. ostis; Gk. ὀστέον]

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 81, col. 1.
    asthi

    n. (-sthi) A bone.

    E. asa to throw, &c. and kthin aff.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 297.
    asthi n. [asyate as-kathin Uṇ.3.154] 1 A bone (changed to astha at the end of certain compounds; cf. anastha, puruṣāstha). -2 The kernel or stone of a fruit; jambūphalānāmatyuccanipātaviśīrṇānāmanasthiprāyāṇām Bhāg.5.16. 19; na kārpāsāsthi na tuṣān Ms.4.78. [cf. L. os; Gr. osteon; Zend. asta; Pers. astah] -Comp. -kuṇḍam N. of a hell. -kṛt, -tejas, -saṃbhavaḥ, -sāraḥ, -snehaḥ marrow; (pibanti) asthisnehasurāḥ kapālacaṣakaiḥ prītāḥ piśācāṅganāḥ Māl.5.18. -cchalitam a particular fracture of the bone; (pārśvayorasthihīnodgatam). -jaḥ 1 marrow. -2 thunderbolt. -tuṇḍaḥ [asthīva kaṭhinaṃ tuṇḍamasya] 1 a kind of bird whose mouth or beak is as hard as a bone. -2 a bird. -todaḥ pain in the bones. -tvac f. periosteum. -dhanvan m. N. of Śiva. -pañjaraḥ 'a cage of bones', a skeleton. -prakṣepaḥ throwing the bones of the dead into the Ganges or any holy waters. -bandhanam Sinew; Rām.5. -bhakṣaḥ, -bhuk 'an eater of bones', a dog. -bhaṅgaḥ fracture of the bones. -bhūyas a. consisting chiefly of bones, dried up; bhavatyasthibhūyān Av.5.18.13. -bhedaḥ 1 fracturing or breaking a bone. -2 a sort of bone. -bhedakaḥ a bone-breaker. -bhedin a. That cuts or pierces the bone; very smarting or severe; vācastīkṣṇāsthibhedinyaḥ sūtaputreṇa bhāṣitāḥ Mb.3.312.3. -mālā 1 a string or wreath of bones. -2 a row of bones. -mālin m. N. of Śiva. -yajñaḥ Bone sacrifice (part of a funeral ceremony). -yuj m. [asthi yunakti] a kind of tree (hastiśuṇḍāvṛkṣa; Mar. kāṃḍavela, hāḍasaṃdhi). -yogaḥ the joining of a broken limb. -vigraha a. reduced to a skeleton. (-haḥ) N. of bhṛṅgin Śiva's attendant. -vilayaḥ Dissolving of bones in a sacred stream. -śṛṅkhalā saṃhāraḥ, -saṃhārikā N. of the plant Heliotropium Indicum (granthimatīvṛkṣa; Mar. indravāruṇī, kavaṃḍaḻa). -śeṣa a. [asthimātraṃ śeṣo'sya] very lean, reduced to skeleton. -śoṣaḥ dryness and decay of the bones. -saṃhārakaḥ 1 bone-seizer. -2 the adjutant bird. -saṃcayaḥ collecting the bones or their ashes after burning a corpse. -2 a heap of bones. -sandhiḥ 1 a joint, an articulation. -2 uniting a broken bone. -samarpamaṇ throwing the bones of the dead body into the Ganges or holy waters. -sāraḥ The marrow. -sthūṇaḥ 'having the bones for its pillars', the body; Ms.6.76. -snehaḥ Marrow. -sraṃsa a. Ved. causing the bones to fall asunder; Av.6.14.1.

    Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 64, col. 2.
    asthi asthi n. os.

    Gr. ; lat. os, ossis.

    M§ 109.

    asthikṛt m. (kṛ) mœlle.

    asthituṇḍa m. f. (tuṇḍa bec) oiseau.

    asthidhanvan m. (dhanus) surnom de Śiva.

    asthipañjara m. (pañjara cage) squelette.

    asthibhakṣa m. (bhakṣ) et asthibhuj m. (bhuj) le mangeur d'os, le chien.

    asthimālin m. (mālā collier) surnom de Śiva.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 105, col. 1.
    asthi- (asthan- aux cas obliques) nt. os, squelette; noyau; -ka- os; -a- id. ifc.

    °ja- m. tonnerre (?).

    °dantamaya- a. fait d'os et d'ivoire.

    °pañjara- nt. squelette.

    °bandhana- nt. tendon.

    °śeṣatā- f. fait que les os seuls subsistent.

    °saṃbhava- a. consistant en os.

    °sthūṇa- a. qui a des os pour colonnes ou charpente.

    °sneha- m. moelle des os.

    asthy-anta- a. implacable (hostilité).

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 563.
    asthi s. asthan .

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 153, col. 1.
    ásthi s. asthan.

    Bopp Glossarium Sanscritum

    ☞ p. 25, col. 2.
    asthi n. (fortasse a r. sthā stare, ita ut a praepositio sit

    mutilata ex ā vel ava) os (lat. os, ossis per assimil. ex

    ostis, gr. slav. kostj Th. kosti, anteposito k.)

    Abhidhānaratnamālā of Halāyudha

    ☞ p. 72.
    asthi;
    asthīni dhātukīkasakulyāni bhavanti tulyāni .. 632 ..
    3.1.1.632

    Vācaspatyam

    ☞ p. 568, col. 1.
    asthi na0 asyate asa + kthin . māṃsābhyantarasthe (hāḍa) iti
    khyāte dhātubhede . asthisvarūpādyuktaṃ bhāvaprakā0 .
    “medoyatsvāgninā pakvaṃ vāyunā cātiśoṣitam . tadasthisaṃjñāṃ
    labhate sa sāraḥ sarvavigrahe . abhyantaragataiḥ sārairyathā-
    tiṣṭhanti bhūruhāḥ . asthisāraistathā dehādhriyante dehināṃ
    dhruvam . tasmācciravinaṣṭeṣutvaṅamāṃseṣu śarīriṇām . asthīni
    na vinaśyanti sārā etāni sarvathā” . athāsthnāṃ saṃkhyā-
    māha . “śalyatantre'sthikhaṇḍānāṃ śatatrayamudāhṛtam .
    tānyevātra nigadyante teṣāṃ sthānāni yāni ca . saviṃśati-
    śatantva sthnāṃ śākhāsu kathitaṃ budhaiḥ . pārśvayoḥ śroṇiphalake-
    vakṣaḥpṛṣṭhodareṣu ca! jānīyādbhiṣageteṣu śataṃ saptadaśottaram
    grīvāyāmūrddhvagāṃ vidyādasthnāṃ ṣaṣṭiṃ trisaṃyutām” . tatra
    śākhāgatānyāha . “ekaikasyāṃ pādāṅgulyāṃ trīṇi trīṇi
    tāni pañcadaśa pādatale pañcāsthiśalākāstadādhārabhūta-
    mekamasthi . evaṃ ṣaṭ kūrce dve 2 gulphe dve 2 pārṣṇāvekaikaṃ
    2 jaṅghayordve 2 jānunyekakaikam 2 evaṃ triṃśadeka-
    smin sakthini bhavanti . etenetarasakthi bāhū ca
    vyākhyātau . atha pārśvādigatānyāha . “pārśvayo
    ṣaṭtriṃśat 36 ṣaṭtriṃśat 36 . śiśne bhage vā ekaṃ
    1 nitambayorekaikaṃ 2 trike ekam 1 vakṣasyaṣṭau 8 pṛṣṭhe-
    triṃśat akṣakasaṃjñe dve 2” yogāt 117 . atha grīvordhva-
    gatānyāha . grīvāyāṃ nava 9 kaṇṭanāḍyāṃ catvāri 4 hanvo-
    rekaikaṃ 2 danteṣu dvātriṃśat 32 nāsāyāṃ trīṇi 3 tālu-
    nyekaṃ 1 gaṇḍayorekaikaṃ 2 karṇayorekaikaṃ 2 śaṅghayorekaikaṃ
    2 śirasi ṣaṭ . etānyasthīni pañcavidhāni bhavanti tāni
    yathā “taruṇāni kapālāni rucakāni bhavanti ca . vala-
    yānyapi tāni syurnalakāni ca kāni cit . akṣikoṣaśruti
    ghrāṇagrīvāsu taruṇāni hi . śiraḥśaṅkhakapoleṣu tālvaṃ-
    saprothajādiṣu . kapālāni bhavantyeṣu, danteṣu rucakāni ca .
    prāyaḥ pārśvayuge pṛṣṭhe vakṣojaṭharapāyuṣu . pādayorbalayāni
    syurnalakāni bruve'dhunā . hastapādāṅgulitale kūrcce ca maṇi-
    bandhayoḥ . bāhujaṅghādvaye cāpi jānīyānnalakāni tu” .
    athaiṣāṃ prayojanamāha “māṃsānyantrāṇi baddhāni śirābhiḥ
    snāyubhistathā . asthīnyālambanaṃ kṛtvā na dīryyante patanti
    na” suśrute . yājña0 tu “prādhānyāt anyāthāsaṃkhyā'bhihitā
    yathā . “sthālaiḥ saha catuḥṣaṣṭirdantā vai viṃśatirnakhāḥ . pāṇi-
    pādaśalākāśca tāsāṃ sthānacatuṣṭayam . ṣaṣṭyaṅgulīnāṃ dve
    pārṣṇyorgulpheṣu ca catuṣṭayam . catvāryyaṃratnikāsthīni jaṅghayo-
    stāvadeva tu . dve dve jānukapoloraphalakāṃsasamudbhave . akṣa-
    tālūṣake śroṇophalake ca vinirddiśet . bhagāsthyekaṃ tathā
    pṛṣṭhe catvāriṃśacca pañca ca . grīvā pañcadaśāsthiḥ syājja-
    trvekaikaṃ tathā hanuḥ . tanmūle dve lalāṭākṣigaṇḍe nāsā
    dhanāsthikā . pārśvakāḥ sthālakaiḥ sārddhamarvudaiśca dvisaptatiḥ .
    dvau śaṅkhakau kapālāni catvāri śirasastathā . uraḥsaptadaśā-
    sthīni puruṣasyāsthisaṃgrahaḥ” “asthibhirasthīni māṃsairmā-
    sāni tvacā tvacam” iti śrutiḥ “malamūtrapurīṣāsthi nirgataṃ
    hyaśuci smṛtam” manuḥ alpārthe kan . asthikaṃ tatrārthe .

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 155.
    asthi , klī, (asyate kṣipyate yat . as + kthin .)
    śarīrasthasaptadhātvantargatadhātuviśeṣaḥ . hāḍa iti
    bhāṣā . tatsaṅkhyādi śārīraśabde draṣṭavyaṃ .. tat-
    paryyāyaḥ . kīkasaṃ 2 kulyaṃ 3 medojaṃ 4 . itya-
    marādayaḥ .. (asthisvarūpādyuktaṃ bhāvaprakāśe .
    “medo yat svāgninā pakvaṃ vāyunā cātiśoṣitaṃ .
    tadasthisaṃjñāṃ labhate sa sāraḥ sarbbavigrahe ..
    abhyantaragataiḥ sārairyathā tiṣṭhanti bhūruhāḥ .
    asthisāraistathā dehā dhriyante dehināṃ dhruvaṃ ..
    tasmācciravinaṣṭeṣu tvaṅmāṃseṣu śarīriṇām .
    asthīni na vinaśyanti sārā etāni sarvvathā” ..
    “medaso'sthi tato majjā majjataḥ śukrasambhavaḥ” ..
    iti suśrutaḥ ..
    trīṇi saṣaṣṭhānyasthiśatāni vedavādino bhāṣante .
    śalyataśreṣu trīṇyevaśatāni . teṣāṃ saviṃśamasthi-
    śataṃ śākhāsu . saptadaśottaraṃ śataṃ sroṇi pārśva-
    pṛṣṭhodarorassu . grīvāṃ pratyūrddhaṃ triṣaṣṭiḥ . eva-
    masthnāṃ trīṇi śatāni pūryyante ..
    ekaikasyāntu pādāṅgulyāṃ trīṇi trīṇi tāni pañca-
    daśa . talakūṣṭhagulphasaṃśritāni daśa . pārṣṇyāmekaṃ .
    jaṅghāyāṃ dve . jānunyekaṃ . ekamūrāviti . triṃśadeva-
    mekasmin sakthīni bhavanti . etenetara sakthi-
    bāhū ca vyākhyātau .. śroṇyāṃ pañca teṣāṃ gudabhaga
    nitambeṣu catvāri . trikasaṃśritamekaṃ . pārśve
    ṣaṭtriṃśadevamekasmin dvitīye'pyevaṃ . pṛṣṭhe triṃ-
    śat . aṣṭāvurasi . dve akṣakasaṃjñe . grīvāyāṃ
    navakaṃ . kaṇṭhanāḍyāṃ catvāri . dve hanvoḥ . dantā
    dvātriṃśat . nāsāyāṃ trīṇi . ekaṃ tāluni . gaṇḍa-
    karṇaśaṅkheṣvekaikaṃ . ṣaṭ śirasi .. etāni pañca-
    bidhāni bhavanti . tadyathā .
    kapāla-rucaka-taruṇa-balaya-nalakasaṃjñāni . teṣāṃ
    jānunitambāṃsagaṇḍatāluśaṅkhaśirassu kapālāni .
    daśanāstu rucakāni . ghrāṇakarṇagrībākṣikoṣeṣu
    taruṇāni . pāṇipādapārśvapṛṣṭhodarorassu bala-
    yāni . śeṣāṇi nalakasaṃjñāni ..
    “māṃsānyatranibandhāni sirābhiḥ snāyubhistathā .
    asthīnyālambanaṃ kṛtvā naśīryyante patanti vā” ..
    iti ca suśrutaḥ ..) vījaṃ . iti rāyamukuṭaḥ vaidya-
    kaśca .. ām̐ṭī iti bhāṣā .