• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • asrapā


    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 78, col. 2.
    asra-pā (pā) 1. f. A leech.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 123, col. 3.
    asra—pā f. a leech, L.
    ☞ p. 123, col. 3.
    a Ḍākinī or female imp, L.

    Vācaspatyam

    ☞ p. 571, col. 2.
    asrapā strī asraṃ pivati pā—kvip ka vā . (jom̐ka) jalau-
    kasi . tasyāḥ bhedādikaṃ suśrute darśitaṃ yathā “atha
    jalāyukā vakṣyante . jalamāsāmāyuriti jalāyukā
    jalamāsāmoka iti jalaukasaḥ . tā dvādaśa tāsāṃ
    saviṣāḥ ṣaṭ tāvatya eva nirviṣāḥ . tatra
    saviṣāḥ kṛṣṇā karbdhurā alagarddā indrāyudhā sāmudrikā
    gocandanā ceti . tāsvañjanacūṇṇavarṇṇā pṛthuśirāḥ kṛṣṇā .
    kūrmmamatsyavadāyatā chinnonnatakukṣiḥ karvvurā . romaśā
    mahāpārśvā kṛṣṇamukhyalagarddā . indrāyudhavadūrddhvarājibhi-
    ścitritā indrāyudhā . īṣadasitapītikā vicitrapuṣpākṛti
    citrā sāmudrikā . govṛṣaṇavadadhobhāge dvidhābhūtākṛti-
    raṇumukhī gocandaneti . tābhirdaṣṭe puruṣe daṃśe śvayathurati-
    mātraṃ kaṇḍūrmūrcchā jvarodāhaśchardirmadaḥ sadanamiti
    liṅgāni bhavanti . tatra mahāgadaḥ pānālepananasyakarmmā
    diṣūpayojyaḥ . indrāyudhādaṣṭamasādhyamityetāḥ saviṣāḥ
    sacikitsitā vyākhyātāḥ .. atha nirviṣāḥ . kapilā
    piṅgalā śaṅkumukhī mūṣikā puṇḍarīkamukhī sāvarikā ceti .
    tatra manaḥśilārañjitābhyāmiva pārśvābhyāṃ pṛṣṭhe snigdhamudga-
    varṇṇā kapilā, kiñcidraktā vṛttakāyā piṅgāśugā ca ṣiṅgalā .
    yakṛdvarṇṇā śīghrapāyinī dīrghatīkṣṇamukhī śaṅkhamukhī . mūṣikākṛti
    varṇṇāniṣṭagandhā ca mūṣikā . mudgavarṇṇā puṇḍarīkatulyavaktrā
    puṇḍarīkamukhī . snigdhā padmapatravarṇṇāṣṭādaśāṅgulapramāṇā
    sāvarikā sā ca paśvarthe . ityetā aviṣā vyākhyātāḥ ..
    tāsāṃ yavanapāṇḍyasahyapītanādīni kṣetrāṇi . teṣu
    mahāśarīrā balavatyaḥ śīṣapāyinyo mahāśanā nirviṣāśca
    viśeṣeṇa bhavanti .. tatra saviṣamatsyakīṭadardduramūtrapurīṣa
    kothajātāḥ kaluṣeṣvambhaḥsu ca saviṣāḥ .. padmotpalanalina-
    kumudasaugandhikakuvalayapuṇḍarīkaśaivālakothajātā vimaleṣva
    mbhaḥsu ca nirviṣāḥ .. bhavati cātra .. kṣetreṣu vicarantyetāḥ
    salileṣu sugandhiṣu . na ca saṅkīrṇṇacāriṇyo na ca paṅke-
    śayāḥ sukhāḥ . tāsāṃ pragrahaṇamārdra carmmaṇānyairvvā prayo-
    gairgṛhṇīyāt . athaitā nave mahati ghaṭe sarastaḍāgo
    dakapaṅkamāvāpya nidadhyāt . makṣyārthe cāsāmupaharecchaivalaṃ
    vallūramaudakāṃśca kandāṃścūrṇṇīkṛtya, śayyārthaṃ tṛṇamaudakāni ca
    patrāṇi, dvyahāttryahāccānyajjalaṃ bhakṣyaṃ ca dadyāt sapta
    rātrātsaptarācca ghaṭamanyaṃ saṃkrāmayet . bhavati cātra .
    sthūlamadhyāḥ parikliṣṭāḥ pṛthvyo mandaviceṣṭitāḥ . agrā-
    hiṇyo'lpapāyinyaḥ saviṣāścana pūjitāḥ” . adhikasa-
    sṛgvimokṣaṇaśabde 561 pṛṣṭhe dṛśyam .

    Śabdakalpadruma

    ☞ vol. 1, p. 157.
    asrapā , strī, (asraṃ raktaṃ pivati yā . asra + pā +
    ḍa + ṭāp .) jalaukāḥ . iti hemacandraḥ ..