asapiṇḍa
See also
asapiṃḍa.
Wilson Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 94.
asapiṇḍa mfn. (
-ṇḍaḥ-ṇḍā-ṇḍaṃ) Unconnected by obsequial offerings.
E. a neg. sapiṇḍa offering a common cake.
Yates Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 74, col. 1.
a-sapiṇḍa (ṇḍaḥ-ṇḍā-ṇḍaṃ) a. Unconnected
in funeral rites, not related.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)
☞
p. 104, col. 2.
asapiṇḍa a-sapiṇḍa, as, ā, am, unconnected
by funeral offerings.
Lanman’s Sanskrit Reader Vocabulary
☞
p. 123, col. 1.
a-sapiṇḍa, a. related more distantly than in the sixth generation,
see sapiṇḍa.
Cappeller Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 53.
asapiṇḍa a. unconnected by the funeral cake.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 119, col. 1.
a-sapiṇḍa mfn. related more distantly than a
sa-piṇḍa,
q.v.,
Mn.;
Yājñ. &c.
Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 77, col. 2.
asapiṇḍa mfn. (-ṇḍaḥ-ṇḍā-ṇḍaṃ) Unconnected by obsequial offerings.
E. a neg.
sapiṇḍa offering a common cake.
Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary
☞
vol. 1,
p. 290.
asapiṇḍa a. Not connected by offerings of rice-balls; or not connected by blood-relationship.
Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français
☞
p. 101, col. 2.
a-sapiṇḍa- a. qui ne participe pas au piṇḍa, parent éloigné.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 147, col. 1.
asapiṇḍa Adj.
so nahe verwandt , dass er nicht am Piṇḍa für die Manen theilnehmen sollte ,
GAUT. 14,20. 44.
Schmidt Nachträge zum Sanskrit-Wörterbuch
☞
p. 84, col. 2.
asapiṇḍa , lies: entfernter verwandt als ein sapiṇḍa. Auch Viṣṇus. 22, 46.
Vācaspatyam
☞
p. 541, col. 1.
asapiṇḍa puṃstrī0 na samānaḥ piṇḍaḥ dehārambhakāvayavabhedo yasya .
saptamapuruṣādyanantargatayoḥ strīpuruṣayoḥ . “asapiṇḍā
ca yā māturasagotrā ca yā pituḥ” manuḥ asapiṇḍaḥ sa-
piṇḍo vā gṛhītaścopanāyitaḥ” smṛtiḥ . sapiṇḍaśabda-
nirvacanena ca sāpiṇḍyaṃ mitākṣarākṛtā “ananyapūrvvikāṃ
kāntāmasapiṇḍāṃ yavayasīmiti” yā0 smṛtivyākhyāne
darśitam . asapiṇḍāṃ samāna ekaḥ piṇḍodeho yasyāḥ sā
sapiṇḍā na sapiṇḍā asapiṇḍā tām . sapiṇḍatā
caikaśarīrāvayavānvayena pitrā saha ekapiṇḍatā . eva
mpitāmahāhibhirapi pitṛdvāreṇa taccharīrāvayavānvayāt .
evaṃ mātṛśarīrāvayavānvayena mātrā . tathā mātāmahādibhi-
rapi mātṛdvāreṇa . tathā mātṛṣvasṛmātulādibhirapi eka
śarīrāvayabānvayāt . tathā pitṛvyapitṛṣvasrādibhirapi .
tathā patyā saha patnyā ekaśarīrārambhakatayā . evaṃ
bhrātṛbhāryyāṇāmapi parasparamekaśarīrārambhaiḥ saha eka
śarīrārambhakatvena . evaṃ yatra yatra sapiṇḍaśabdaḥ tatra tatra
sākṣāt paramparayā vā ekaśarīrāvayavānvayo veditavyaḥ .
avaśyañcaikaśarīravayavānvayena sāpiṇḍyaṃ varṇṇanīyam .
“ātmā hi jajña ātmana ityādi” śruteḥ tathā “prajā-
manu prajāyasa” iti tathā “sa evāyannirūḍhaḥ pṛthak pṛthak
pratyakṣeṇopalabhyata” ityāpastambavacanācca . tathā garbhopa-
niṣadi . “etatṣāṭkauśikaṃ śarīrantrīṇi mātṛtastrīṇi
pitṛtaḥ asthisnāyumajjānaḥ pitṝtaḥ . tvaṅmāṃsarudhirāṇi
mātṛta” iti . tatra tatrāvayavānvayapratipādanāt .
nirvvāpyapiṇḍānvayena tu sāpiṇḍye mātṛsantāne bhrātṛ-
vyādiṣu ca sāpriṇḍyaṃ na syāt . samudāyaśaktyaṅgīkāreṇa
rūḍhaparigrahe avayavaśaktistatra tatrāvagamyamānā parityaktā
syāt . “asatsvavayavārtheṣu yo'nyatrārthe prayujyate . tatrā
nanyagatitvena samudāyaḥ prasidhyati” . evampāramparyaikaśarīrā-
vayavānvayena māpiṇḍye yathā nātiprasaṅgastathā vakṣyāmaḥ” .
“asapiṇḍāmityatraikaśarīrāvayavānvayadvāreṇa sākṣāt pāra-
mparyyeṇa vā sāpiṇḍyamuktantacca sarvvasya sarvatra yathākatha-
ñcidanādau saṃsāre sambhavatītyatiprasaṅga ityata āha” .
“pañcamātsaptamādūrddhaṃ mātṛtaḥ pitṛtastathā” yā0 smṛ0 . “mātṛ-
tomātṛsantāne pañcamādūrddham . pitṛtaḥ pituḥ santāne saptamā-
dūrddhvaṃ sāpiṇḍyaṃ nivarttate iti śeṣaḥ . tataścāyaṃ sapiṇḍa-
śabdo'vayavaśaktyā sarvvatra pravarttamāno'pi nirmmathya paṅkajādi-
śabdavanniyataviṣaya eva . tathā ca pitrādayaḥ ṣaṭ sapiṇḍāḥ
putrādayaśca ṣaḍhātmā ca saptamaḥ . santānabhede'pi yataḥ santāna-
bhedaḥ, tamādāya gaṇayedyāvatsaptama iti sarvatra yoja-
nīyam . tathā ca mātaramārabhya tatpitṛpitāmahādi-
gaṇanāyāṃ pañcamapuruṣasantānavarttinī mātṛtaḥ pañcamītyupacaryate
evaṃ pitaramārabhya tatpitrādigaṇanāyāṃ saptamapuruṣasa-
ntānavarttinī pitṛtaḥ saptamīti” mitā0 . evamevāśoce'pi
sāpiṇḍyam pitṛpakṣīyaṃ jñeyaṃ adattastrīṇāṃ tu tripauruṣaṃ
sāpiṇḍyam dattānāṃ tu sagotratvābhāvānnāśaucamiti”
bhedaḥ dāyagrahaṇopayogisāpiṇḍyaṃ tu dātṛtvabhoktṛ-
tvānyatarasambandhenaikapiṇḍavattvamiti dāyabhāgānusāriṇaḥ .