• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • asṛj


    Wilson Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 97.
    asṛj n. (-sṛk) Blood.

    E. a neg. sṛj to create, kvip aff.

    Yates Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 76, col. 2.
    asṛj (k) 5. n. Blood.

    Benfey Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 65, col. 2.
    asṛj asṛj, i. e. asar-, for 1. as + an,

    which is the base of several cases, -j (vb.

    jan), n. Blood, Pañc. 21, 12. — With

    asan, cf. Lat. san + ies; with asar, Lat.

    assir, with *asan-j, Lat. sanguis.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (1st ed.)

    ☞ p. 106, col. 3.
    asṛj asṛj, k, n. (said to be fr. rt. sṛj with

    a, which may stand for ava or ā), blood; saffron;

    (k), m. a kind of religious abstraction; [cf. Lat.

    sanguis.] —Asṛk-kara, as, m. the essence of the

    body, lymph, serum, &c. —Asṛk-pa, as, m. a Rāk-

    ṣasa or imp of malicious propensities, who drinks blood.

    —Asṛk-pāta, as, m. the falling of blood; (ās), m.

    pl. drops of blood, as from a wound. —Asṛk-pāvan,

    ā, ā, a, Ved. drinking blood. —Asṛk-śrāva, as, m.

    bleeding, letting blood. —Asṛk-śrāvin, ī, iṇī, i,

    bleeding, who or what takes away blood. —Asṛg-

    dara, as, m. irregular or excessive menstruation,

    mœnorrhagia. —Asṛg-doha, as, ā, am, shedding

    blood, bleeding. —Asṛg-dharā, f. the skin. —As-

    ṛg-dhārā, f. a stream of blood; the skin. —Asṛg-

    vahā, f. a blood-vessel. —Asṛg-vimokṣaṇa, am, n.

    blood-letting, bleeding. —Asṛṅ-miśra, as, ā, am,

    mixed or covered with blood. —Asṛṅ-mukha, as, ī,

    am, Ved. whose face is bloody. —Asṛ-pāṭa, as, ī,

    m. f. (for asṛk-pāta), a stream of blood.

    Lanman’s Sanskrit Reader Vocabulary

    ☞ p. 123, col. 2.
    ásṛj [432], n. blood, 2422. [cf. Cyprian ἔαρ, ‘blood.’]

    Apte Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 214, col. 3.
    asṛj n. [na sṛjyate itararāgavat saṃsṛjyate sahajatvāt na-sṛj-kvin Tv.]

    1 Blood.

    2 The planet Mars.

    3 Saffron.

    — m. N. of the 16th of the 27 Yogas; dhanī kurūpaḥ kumatī durātmā videśagāmī rudhiraprakopaḥ . mahāpralobhī puruṣo balīyānasṛkprasūtau kila yasya jaṃtoḥ ... Śabdak.

    Comp.

    — karaḥ [asṛk śoṇitaṃ karoti kṛ-ṭa] the essence of the body; lymph, serum; (the process of rasa turning into blood &c., is thus described by Suśr.: rasādraktaṃ tato māṃsaṃ māṃsānmedaḥ prajāyate . (pb) medasosthi tato majjā majjnaḥ śukrasya saṃbhavaḥ).

    — daraḥ an irregular or excessive menstruation, mœnorrhagia.

    — dāheḥ shedding blood.

    — dharā the skin.

    — dhārā

    1 a stream of blood.

    2 the skin.

    — paḥ,

    — pāḥ ‘a blood-drinker’, a Rākṣasa.

    — pātaḥ the falling of blood. (pl.) drops of blood.

    — pāvan a. Ved. drinking blood.

    — vahā a blood-vessel; pulse.

    — vimokṣaṇaṃ blood-letting, bleeding.

    — śrā (srā) vaḥ bleeding.

    Cappeller Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 55.
    ásṛj n. blood.

    Macdonell Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 35, col. 2.
    asṛj ás-ṛj, n. blood, gore.

    Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)

    ☞ p. 121, col. 3.
    ásṛj k (once d, TS. vii) n. (m. or f. only, Hariv. 9296) blood, RV. i, 164, 4; AV. &c. [for the weak cases See asán; beside, in later language, forms like instr. ásṛjā (R. iii, 8, 4) and gen. ásṛjas (Suśr.) are found]
    ☞ p. 121, col. 3.
    saffron, L.
    ☞ p. 121, col. 3.
    ásṛj (k), m. the planet Mars;
    ☞ p. 121, col. 3.
    N. of the 16th of the astrological Yogas, also called Siddhi, L.

    Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary

    ☞ p. 80, col. 1.
    asṛj

    n. (-sṛk) Blood.

    E. a neg. sṛj to create, kvip aff.

    Apte Enlarged Practical Sanskrit-English Dictionary

    ☞ vol. 1, p. 296.
    asṛj n. [na sṛjyate itararāgavat saṃsṛjyate sahajatvāt na-sṛj- kvin Tv.] 1 Blood; bhūmyā asurasṛgātmā kva svit Rv.1.164.4. -2 The planet Mars. -3 Saffron. m. N. of the 16th of the 27 Yogas; dhanī kurūpaḥ kumatirdurātmā videśagāmī rudhiraprakopaḥ mahāpralobhī puruṣo balīyānasṛkprasūtau kila yasya jantoḥ || Śabdak. -Comp. -karaḥ [asṛk śoṇitaṃ karoti kṛ-ṭa] the essence of the body; lymph, serum; (the process of rasa turning into blood &c., is thus described by Suśr. :-- rasādraktaṃ tato māṃsaṃ māṃsānmedaḥ prajāyate | medaso- sthi tato majjā majjnaḥ śukrasya saṃbhavaḥ). -grahaḥ Mars. Bṛi. S. -daraḥ an irregular or excessive menstruation, mœnorrhagia. -dohaḥ shedding blood. -dharā the skin. -dhārā 1 a stream of blood. -2 the skin. -paḥ, -pāḥ 'a blood-drinker', a Rākṣasa. -pātaḥ the falling of blood; kṛcchrātikṛcchro'sṛkpāte Y.3.292 (pl.) drops of blood; yathā nayatyasṛkpātairmṛgasya mṛgayuḥ padam Ms.8.44. -van a. Ved. drinking blood; arāyamasṛkvānaṃ yaśca sphātiṃ jihīrṣati Av.2. 25.3. -vahā a blood-vessel; pulse. -vimokṣaṇam bloodletting, bleeding. -śrā (srā) vaḥ bleeding.

    Burnouf Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 64, col. 1.
    asṛj asṛj n. sang. Cf. asan, asāni. I. asṛñji.

    asṛpāṭa m. f. (pat) ruisseau de sang; effusion de sang.

    Circulation du sang.

    Lieu occupé par le sang qui circule.

    Stchoupak Dictionnaire Sanscrit-Français

    ☞ p. 104, col. 1.
    asṛj- (ou asṛk-, nomin. -k -g, fléchi avec asan-) nt. sang.

    asṛk-pāta- m. effusion de sang.

    °paṅka-peṣam abs. (écraser) de façon à former une boue de sang.

    asṛg-dhārā- f. flot de sang.

    Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch

    ☞ vol. 1, p. 559.
    ásṛj

    1) n. Blut AK. 2, 6, 2, 15. H. 619. 621. MED. j. 20. VOP. 3, 39. 134. 165. bhūmyā̀ asùrasṛ̂gā̀tmā kvâ svit ṚV. 1, 164, 4. asṛ̂ktè asthî rohatu AV. 4, 12, 4. nom. acc. AIT. BR. 2, 9. ŚAT. BR. 1, 9, 2, 35. 3, 8, 2, 14. 10, 1, 4, 7. 4, 1, 17. ĀŚV. GṚHY. 4, 9. NIR. 4, 19. M. 4, 167. 169. 5, 135. im comp. M. 3, 182. HIT. 21, 14. instr. asṛjā R. 3, 8, 4. gen. asṛjas SUŚR. 2, 129, 8. Vgl. asan und asra 3.

    — 2) n. Safran (wie alle Synonn. von Blut) RĀJAN. im ŚKDR.

    — 3) m. N. eines Yoga MED. j. 20. viṣkambhādisaptaviṃśatiyogāntargataṣouśayogaḥ . tatra jātaphalam . dhanī kurūpaḥ kumatirdurātmā videśagāmī rudhiraprakopaḥ . mahāpralobhī puruṣo balīyānasṛkprasūtau kila yasya jantoḥ .. KOṢṬHĪPR. im ŚKDR.

    ☞ vol. 5, p. 1081.
    asṛj

    1) acc. asṛjas in dānavāsṛjam HARIV. 9296.

    Grassmann Wörterbuch zum Rig Veda

    ☞ p. 157.
    ásṛj, n., Blut, wie asán (asra, n.), als das lebendige [von 1. as], wie ja {164,4} Blut und Athem dem Leben [ásu] zur Seite gestellt werden; ásṛj selbst ist aus *asar, gr. ἔαρ altlat. assir, assar- [Cu. 609] durch den Anhang j (ursprünglich wol ij, wie er in vaṇíj, uśíj enthalten ist) gebildet, also etwa aus *asaríj mit etymologischer Hinspielung auf sṛ́j hervorgegangen.

    -ṛg {164,4}.

    Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung

    ☞ vol. 1, p. 151, col. 2.
    ásṛj

    — 1) n.

    — a) Blut. Acc. asṛjam (st. asṛk) HARIV. 9296. ásṛd von dva TS. 7,4,9,1.

    — b) *Saffran.

    — 2) m.

    — a) der Planet Mars GAṆIT. 2,2.

    — b) *ein best. astrol. Yoga.

    Cappeller Sanskrit Wörterbuch

    ☞ p. 37, col. 1.
    ásṛj n. Blut.

    Bopp Glossarium Sanscritum

    ☞ p. 25, col. 2.
    asṛj n. (non profundens pro non profundendum,

    a r. sṛj q. v., praef. a priv. nisi fortasse a mutilatum

    est ex ava vel ā, ita ut sanguis nominatus sit a fluendo;

    notetur lith. srawaù sanguinem emitto, quod ad rad. sru

    fluere pertinet) sanguis (lat. sanguis abjecto a initiali;

    quod ad nasalem sanguis attinet, respicias formam

    asan quâ in nonnullis casibus Thema asṛj suppleri

    potest, v. gr. 203.).

    Abhidhānaratnamālā of Halāyudha

    ☞ p. 72.
    asṛj;
    kṣatajaṃ lohitamasraṃ rudhiramasṛk śoṇitaṃ ca raktaṃ syāt .
    3.1.1.632

    Vācaspatyam

    ☞ p. 562, col. 2.
    asṛj na0 na sṛjyate itararāgavat saṃsṛjyate sahajatvāt na +
    sṛj—kvin, asyate kṣipyate itastato nāḍībhiḥ as ṛji
    vā . 1 śoṇite 2 maṅgalagrahe ca tasya raktavarṇatvāttathātvam .
    kuṅkume, 3 viṣkambhāvadhike 4 ṣoḍaśe yoge . śoṇitotpatti
    ruktā bhāva0 pra0 . “yadā rasoyakṛdyāti tatra rañjakapittataḥ .
    rāgaṃ pākañca saṃprāpya sa bhavedraktasaṃjñakaḥ . raktaṃ sarvva-
    śarīre tu jīvasyādhāra uttamaḥ . snigdhaṃ guru calai
    svādu vidagdhaṃ pittavadbhavet” . tasyottamatvañcoktaṃ tatraiva
    “jīvovasati sarvvasmin dehe tatra viśeṣataḥ” . vīryye
    rakte male tasmin kṣīṇe yāti kṣayaṃ kṣaṇāt” . vīryye rakte
    male ca śarīrārambhake vāgbhaṭoktaparimāṇayukte śuddhe
    jīvovasati na tu duṣṭe pravṛddhe raktasrāvaṇopadeśasya
    vidhānāt . pittavadbhavedamlaṃ bhavedityarthaḥ .. tasya sthānam”
    “yakṛt plīhā ca raktasya sukhyasthānaṃ tayoḥ sthitam” .
    anyatra saṃsthitavatāṃ raktānāṃ pītatā bhavet” iti bhā0 prakā0
    suśrute śoṇitotpādavivaraṇamanyathoktaṃ yathā “athātaḥ
    śoṇitavarṇṇanīyamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ . tatra pāñcabhauti-
    kasya caturvidhasya ṣaḍrasasya dvividhavīryyasyāṣṭavidhavīryyasya
    vānekaguṇasyopayuktasya āhārasya samyak pariṇatasya yastejo-
    bhūtaḥ sāraḥ paramasūkṣamaḥ sa rasaityucyate . tasya caṃ hṛdayaṃ
    sthānaṃ sa hṛdayāccaturvviṃśatiṃ dhamanīranupraviśyorddhvagā daśa
    daśa cādhogāminyaścatasra striryyaggāḥ kṛtsnaṃ śarīramahara-
    hastarpayati varddhayati dhārayati yāpayati jīvayati cādṛṣṭa-
    hetukena karmmaṇā . tasya śarīramanudhāvato'numānā-
    dgatirupalakṣayitavyā kṣayavṛddhivaikṛtaiḥ . tasmin sarvva
    śarīrāvayavadoṣadhātumalāśayānusāriṇi rase jijñāsā
    kimayaṃ saumyastaijasa iti . atrocyate sa khalu dravānusārī-
    snehanajīvanatarpaṇadhāraṇādibhirviśeṣaiḥ saumya ityavagamyate .
    sa khalvāpyo raso yakṛtplīhānau prāpya rāgamupaiti .
    bhavataścātra .. “rañjitāstejasā tvāpaḥ śarīrasthena dehinām .
    avyāpannāḥ prasannena raktamityabhidhīyate .. rasādeva striyā
    raktaṃ rajaḥsaṃjñaṃ pravarttate . tadvarṣāddvādaśādūrddhvaṃ yāti pañcā-
    śataḥ kṣayam .. ārttavaṃ śoṇitaṃ tvāgneyamagnīṣomīyatvā-
    dgarbhasya pāñcabhautikañcāpare jīvaraktamāhurācāryyāḥ ..
    “visratā dravatā rāgaḥ spandanaṃ laghutā tathā . bhūmyādīnāṃ
    guṇā hyete dṛśyante cātra śoṇite” .

    Tāntrikābhidhānakośa

    ☞ vol. 1, p. 161.