arvāñc

former part is still questionable), adj., f.

vācī; n. arvāk, adv. 1. Towards, Chr.

295, 16 = Rigv. i. 92, 16. 2. Before, till,

with abl., Man. 5, 59. Within, Yājñ. 2,

173. arvāk saṃvatsarāt, Until one year

has elapsed, Man. 8, 30. 3. Near, Śāk.

d. 40 v. r.

arvāk-kālikatā- f. postériorité.

°srotas- a. dont le cours se dirige vers le bas.

arvāg-gati- f. chemin des enfers.

°bila- a. qui a l'embouchure de ce côté-ci.

1) adj. f. arvā́cī .

a) herwärts kommend, hergekehrt, zugekehrt, entgegenkommend (Gegens. parāñc): àsmàtrā gântàmupâ nò 'rvāñcā̀ somâpītaye ṚV. 1, 137, 3. arvāñcâṃ nunude vàlam 8, 14, 8. ā vò 'rvācâḥ suvìtāyà rodâsyormàhe vâvṛtyā̀mavâse 1, 168, 1. ye àrvāñcàstām̐ ù parā̂ca āhuḥ 164, 19. mā smātò 'rvāṅaiḥ AV. 5, 22, 11. indrâ cìttānî mòhayânnàrvāṅākū̂tyā cara ?3, 2, 3. ṚV. 1, 34, 12. 35, 10. 41, 8. 157, 3. 3, 41, 8. 9. u.s.w. VS. 22, 24. AV. 6, 67, 3. 17, 1, 17. parastādarvākpravṛṇīte parastāddhyarvācyaḥ prajāḥ prajāyante ŚAT. BR. 1, 4, 2, 4. arvācīśca (iṣṭakāḥ) parācīścopadadhāti tasmādime prāṇā arvāñcaśca parāñcaśca 12, 2, 3, 13. 1, 4, 1, 4. 5, 1, 10. 8, 1, 25. 3, 3, 2, 16. 11, 6, 3, 2.

— b) diesseitig (Gegens. para), vom Ufer: parārvācī tīre AK. 1, 2, 3, 8. H. 1079.

— c) unterhalb befindlich, nach unten gerichtet (Gegens. ūrdhva): sàtyenòrdhvastâpatì brahmâṇā̀rvāṅvi pâśyati . prā̀ṇenâ tìryaṅprāṇâti AV. 10, 8, 19. yasyòrdhvā divâṃ tànva1^\stapântyàrvāṅmùvarṇaîḥ patàrairvi bhā̂ti 13, 3, 16. (lokān) itaścordhvānamutaścārvācaḥ ŚAT. BR. 8, 7, 1, 13. 3, 4, 7. 9, 1, 1, 34. ye caitasmādarvāñco lokāḥ CHĀND. UP. 1, 7, 6.

— 2) arvā́k indecl. gaṇa svarādi . adv. praep.

a) herwärts (Gegenss. parāk, paras, parastāt): ye nārvāṅna pàraścarânti ṚV. 10, 71, 9. nārvāgindrâṃ pratìmānā̂ni debhuḥ 10, 89, 5. bhàyaṃ pàrastā̀dabhâyaṃ te àrvāk AV. 8, 1, 10. parā̂ktè jyotìrapâthaṃ te àrvāk 10, 1, 16. àrvāktvā̀ parèbhyo 'vîdaṃ pàro 'varêbhyaḥ VS. 5, 42. saṃ côdaya cìtramàrvāgrādhâḥ ṚV. 1, 9, 5. àrvākpàtha ûrujrayaḥ kṛṇudhvam 7, 39, 3. ùkthebhîràrvāgavâse purū̀vasū̂ àrkaiścà ni hvâyāmahe 1, 47, 10. 92, 16. 108, 4. 118, 2. 5, 43, 5. 7, 27, 3. AV. 4, 25, 6. ŚAT. BR. 1, 4, 2, 4. 5, 1, 10. 9, 1, 2, 30.

— b) diesseits, von - aus, von - an, vor oder nach (je nachdem von etwas Bevorstehendem oder Vorangegangenem die Rede geht) AK. 3, 5, 16. H. 1542. mit dem abl.: tato haitadarvākkāśayo 'gnīnnādadhate ŚAT. BR. 13, 5, 4, 19. arvāgeva madidaṃ sarvaṃ syāt 4, 5, 3, 2. 5, 4, 1, 8. 2, 5, 6. 5, 3, 7. yasmādarvāksaṃvatsaro 'hobhiḥ parivartate 14, 7, 2, 20 = BṚH. ĀR. UP. 4, 4, 16. arvāgatirātrebhyaḥ ĀŚV. ŚR. 9, 1. luśādarvāk vor Luśa d. i. in den vorhergehenden Theilen des Buches ṚV. PRĀT. 1, 31. ekonaviṃśatitriṃśadityādayaḥ śatādarvākstrīliṅgāḥ H. 872, Sch. daśāhaṃ śāvamaśaucaṃ sapiṇḍeṣu vidhīyate . arvāksaṃcayanādasthnām M. 5, 59. arvāktryabdāddharetsvāmī pareṇa nṛpatirharet 8, 30. arvāksapiṇḍīkaraṇaṃ yasya saṃvatsarādbhavet (ST.: nach) YĀJÑ. 1, 254. arvāksaṃvatsarātsvāmī hareta parato nṛpaḥ (ST.: bis nach) 2, 173. arvākcaturdaśādahno yasya no rājadaivikam . vyasanaṃ jāyate ghoram 113. MIT. in Z. d. d. m. G. 7, 540, N. 3. varṣātṣoḍaśādarvāk H. 1542, Sch. mit dem instr.: àrvāgdèvā âsya vìsarjânena ṚV. 10, 129, 6. ènā pàra ekêna dū̀ṇaśâṃ cidàrvāk AV. 5, 11, 6. bildet mit einem nom. ord. ein comp.: arvāgviṃśeṣu (dem 20sten vorangehend) varṣeṣu ŚAT. BR. 10, 2, 6, 8. arvākpañcāśeṣvahassu 11, 5, 5, 6. Gegens. paras .

— c) unterhalb: sa yāvadāditya uttarata udetā dakṣiṇato 'stametā dvistāvadūrdhvamudetārvāgastametā CHĀND. UP. 3, 10, 4.

— d) innerhalb, vor einem loc.: ete cārvāgupavanabhuvi (innerhalb oder in der Nähe) — naṣṭātaṅkaṃ hariṇaśiśavo mandamandaṃ caranti v.l. ad ŚĀK. 14.

2)

b) arvāṅniśīthātparatastvayā sārdhaṃ vadiṣyataḥ vor oder nach Mitternacht MBH. 2, 831. Z. 8 lies 2, 31 st. 1, 31.

— 1) Adj. (f. arvā́cī)

— a) hergewandt , zugekehrt , entgegenkommend.

— b) *diesseitig , vom Ufer.

— c) unterhalb befindlich , nach unten gerichtet.

— 2) arvā́k Adv. Praep.

— a) herwärts.

— b) diesseits , von — aus , von — an , vor oder nach (je nachdem von etwas Bevorstehendem oder Vorangegangenem die Rede ist). Mit Abl. oder Instr.

— c) unterhalb.

— d) in der Nähe von (Loc.).