aruṇātmaja
See also
aruṇātmajaḥ.
Wilson Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 67.
aruṇātmaja m. (
-jaḥ) A name of JAṬĀYU, a fabulous bird: said by some to be the son of ARUṆA, but more generally of GARUḌA.
E. aruṇa, and ātmaja the son.
Yates Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 52, col. 2.
aruṇā_tmaja (jaḥ) 1. m. A name of Ja-
tāyu, a fabulous bird.
Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary (2nd ed.)
☞
p. 88, col. 2.
aruṇātmaja m. ‘son of Aruṇa’, Jaṭāyu (See
aruṇa m. above),
L.
Śabdasāgara Sanskrit-English Dictionary
☞
p. 55, col. 2.
aruṇātmaja m. (-jaḥ) A name of JATAYU, a fabulous bird: said by some to
be the son of ARUNA, but more generally of GARUDA.
E. aruṇa, and
ātmaja the son.
Böhtlingk and Roth Grosses Petersburger Wörterbuch
☞
vol. 1,
p. 416.
aruṇātmaja (
a° 2,a. +
ātmaja) m. Aruṇa's
Sohn, ein Bein. des fabelhaften Vogels Jaṭāyu
TRIK. 1, 1, 103.
Böhtlingk Sanskrit-Wörterbuch in kürzerer Fassung
☞
vol. 1,
p. 107, col. 1.
*aruṇātmaja m.
Bein. des Jaṭāyu.
Vācaspatyam
☞
p. 359, col. 2.
aruṇātmaja pu0 6 ta0 . 1 jaṭāyau pakṣiṇi . 2 sūryaputre mande
3 sāvarṇṇe manau 4 karṇṇe 5 sugrīve 6 yame ca 7 aśvi-
nokumārayoḥ dvi0 va0 9 yamunayāṃ tapatyāṃ ca strī .
“trīṇyapatyāni kauravya! saṃjñāyāṃ tapatāṃvaraḥ . ādityo
janayāmāsa kanyāṃ dvau ca prajāpatī . sa ca vaivasvataḥ pūrvvaṃ śrāddha-
devaḥ prajāpatiḥ . yasaśca yamunā caiva yamajau saṃbhūvatuḥ” .
saṃjñāyāṃ dvau sutau sutā ceti trīṇyapatyāni . “dvitīyāyāṃ
tu saṃjñāyāṃ saṃjñeyamiti cintayan . ādityo janayāmāsa
putramātmasamaṃ tathā . pūrvvajasya manostāta! sadṛśo'yamiti
prabhuḥ . manurevābhavannāmrā sāvarṇṇa iti cocyate . dvitī-
yāyāṃ sutastasyāḥ sa vijñeyaḥ śanaiścaraḥ” . iti sāvarṇṇaḥ
śaniśca etau dvau sutau, saṃjñāyāḥ chāyākhyāyāṃ dvitīyāyāṃ
savarṇṇāyāṃ jātau harivaṃ0 . vaḍavārūpadhariṇyāṃ saṃjñāyāñca
aśvinīkumārau jātau yathā tatraiva . “baḍavārūpamāsthāya
vane carati śādvale . sa tathārūpamāsthāya svāṃ bhāryyāṃ śubha-
līlayā . dadarśa yogamāsthāya svāṃ bhāryyāṃ vaḍavāṃ tataḥ .
adhṛthāṃ sarvvabhūtānāṃ tapasā niyamena ca . baḍavāvapuṣā rājaṃ-
ścarantīmakutobhayām . so'śvarūpeṇa bhagavāṃstāṃ sukhaṃ sama-
bhāvayat . maithunāya viceṣṭantīṃ, parapuruṣaśaṅkayā . sā
tanniravamacchukraṃ nāsikāyāṃ vivasvataḥ . devau tasyāmajā-
yetāmaśvino bhiṣajāṃ varau . nāsatyaścaiva dasraśca smṛtau dvābaśvi-
nāviti” . tapatīśabde tadutpattiḥ karṇṇotprattiḥ
yathā “evamuktā bahuvidhaṃ sāntvapūrvvaṃ vivasvatā . sā
tu naicchadvarārohā kanyā'hamiti bhārata! .
bandhupakṣabhayādbhītā lajjayā ca yaśasvinī . tāmarkaḥ
punarevedamabravīdbharatarṣabha! . matprasādānna te rājñi! bhavi-
tā doṣa ityuta . evamuktvā sa bhagavān kuntirājasutāṃ
tadā . prakāśakarttā tapanaḥ sambabhūva tayā saha . tatra vīraḥ
samabhavat karṇaḥ śastrabhṛtāṃ varaḥ . āmuktakavacaḥ śrīmānde-
vagarbhaḥ śriyā'nvitaḥ . sahajaṃ kavacaṃ bibhrat kuṇḍalī
dyotitānanaḥ . ajāyata sutaḥ karṇaḥ sarvvalokeṣuviśrutaḥ” .
bhā0 ā0 pa0 . sugrīvotpattiḥ sugrīvaśabde dṛśyā .
Index to the Names in the Mahābhārata
☞
p. 91, col. 2.
Aruṇātmaja = Jaṭāyu (cf. Sampāti).
Mahābhārata Cultural Index
☞
p. 3, col. 2.
Aruṇātmaja m.: Son of Aruṇa, Jaṭāyu
3. 263. 1.