argalaargala, as, ā, or ī, am, m. f. n. (said to be fr. rt. arj), a wooden bolt or pin for fastening a door or the cover of a vessel; a bar; a wave or billow.
1) Riegel, ein Holzpflock zum Schliessen einer Thür oder eines Deckels m. f. AK. 2, 2, 17. m. f. n. TRIK. 3, 5, 22. f. (°lā, nach dem Sch. : m. f. n.) H. 1004. MED. l. 57. n. H. an. 3, 622. dṛḍhatoraṇārgalām (purīm) R. 1, 6, 26. svargārgalodghāṭanam (dharmam) HIT. I, 146. idaṃ gṛhaṃ bhinnamanāyatārgalaṃ viśīrṇasaṃdhiśca mahākapāṭaḥ MṚCCH. 98, 17. purārgalādīrghabhuja RAGH. 18, 3. anupoḍhārgalamapyagāram 16, 6. yakṣadevagṛhe - dṛḍhadattārgale KATHĀS. 13, 170. mokṣadvārārgalau 20, 130. datto vidūṣakeṇaiva sudīrghaḥ parighārgalaḥ VID. 218. abadhnannargalena bahiśca tām (mañjūṣām) KATHĀS. 4, 56. tasyā (mañjūṣāyāḥ) dattvārgalam 60. dattaṃ ca bahirargalam 62. Uebertr.: te laghupatanakavākyārgalayā (Fessel) nivāritāḥ PAÑCAT. 105, 5. vāryargalābhaṅga iva pravṛttaḥ RAGH. 5, 45. argalāstuti Verz. d. B. H. No. 481. fg. Vgl. anargala und sārgala .
1) Holzpflock VARĀH. BṚH. S. 43, 58. pādamūle yattoraṇaṃ tatra yā mātṛkāḥ pārśvasthitāni nikhātāni kāṣṭhāni tāsāṃ mātṛkāṇāṃ tiryakkṛtya yāni kāṣṭhāni nikṣipyante tānyargalagrahaṇenocyante Schol. übertr. so v. a. Hinderniss: vimuktakarmārgala BHĀG. P. 12, 3, 44. Zu argalāstuti am Schluss vgl. argalāstotra Verz. d. Oxf. H. 110,b, No. 174. Nach ŚKDR. heisst argala n. (der Riegel) ein dem Devīmāhātmya vorangehendes Stotra.
— 3) māṃsārgalaein zum Maule heraushängendes Stück Fleisch: sā hi māṃsārgalaṃ bhīṣma mukhātsiṃhasya khādataḥ . dantāntaravilagnaṃ yattadādatte 'lpacetanā .. MBH. 2, 1548. māṃsārgalaṃ daṃṣṭrāntaralagnasya māṃsasya bahirnirgamabhāgamullolam NĪLAK. ullola bedeutet sonst Welle wie kallola, wodurch H. an. und MED. argala erklären.
Argala. — The word which is usual later to denote the wooden pin of a door is found in the Śāṇkhāyana Āraṇyaka (ii. 16) in the compound argaleṣīke to denote the pin and bar of the door of a cow-pen. Cf.Iṣīkā.