• Blog
  • Sanskrit
  • About
  • arddhagarbha

    See also ardhagarbha.


    Vācaspatyam

    ☞ p. 374, col. 1.
    arddhagarbha tri0 arddhe vatsarasyārddhebhārgādau pauṣādau vābrahmāṇḍasyārdhe
    gagane vā garbhaṃ garbhasthānīyamudakaṃ yasya . sūryyaraśmibhede te
    hi mārgādau pauṣādau ca bhūmistham udakamākṛṣya garbharūpeṇa
    gagane dhārayanti iti jyotiṣaprasiddham “tāsāṃ śatāni
    catvāri raśmīnāṃ vṛṣṭisarjane ityādinā 324 pṛṣṭha
    darśitena yādavavākyenaṃ teṣāṃ madhye śatatrayeśa garbhadhāraṇa
    syoktestathātvam garbhadhāraṇakālaśca vṛ0 sa0 uktam yathā .
    “mārgaśiraḥśuklapakṣapratipatprabhṛti kṣapākare'ṣāḍhām . pūrvāṃ
    vā samupagate garbhāṇāṃ lakṣaṇaṃ jñeyam . yannakṣatramupagate garbha
    ścandre bhavet sa candravaśāt . pañcanavate dinaśate tatraiva
    prasavamāyāti . sitapakṣabhāvāḥ kṛṣṇe, śukle kṛṣṇā dyusa-
    mbhavāḥ rātrau . naktaṃprabhavāścāhani, sandhyājātāśca sandhyā-
    yām . mārgaśīrṣādyāgarbhāmandaphalāḥ pauṣaśuklajātāśca .
    pauṣasyakṛṣṇapakṣeṇa nirdiśecchrāvaṇasya sitam . māṣasitodbhavā
    garbhāḥ śrāvaṇakṛṣṇe prasūtimāyānti . mādhasya kṛṣṇapakṣeṇa
    nirdiśedbhādrapadaśuklam . phālgunaśuklasamutthā bhādrapadasyā
    site vinirdeśyāḥ . tasyaiva kṛṣṇapakṣodbhavāstu ye te'śvayukśukle .
    caitrasitapakṣajātāḥ kṛṣṇe'śvayujasya vāridā garbhāḥ .
    caitrāsitasambhūtāḥ kārttikaśukle'bhivarṣanti” iti .
    “saptārddhagarbhā bhuvanasya retaḥ” ṛ0 1, 164, 36 . “vat-
    sarasyārddhegarbhasthānīyamudakaṃ dhāramāṇāḥ” bhā0 .