araṇyadharmma

araṇyadharmma pu0 araṇye ācaraṇīyo dharmaḥ . vānaprasthadharmme . sa ca
dharmaḥ “gṛhasthastu yadā paśyedbalīpalitamātmanaḥ . apatyasyaiva
cāpatyaṃ tadāraṇyaṃ samāśrayet . santyajya grāmyamāhāraṃ
sarvvañcaiva paricchadam . puttreṣu bhāryyāṃ nikṣipya vanaṃ
gacchet sahaiva vā . agnihotraṃ samādāya gṛhyañcāgnipari-
cchadam . grāmādaraṇyaṃ niḥsṛtya nivasenniyatendriyaḥ .
munyannairvvivighairmmedhyaiḥ śākamūlaphalena vā . etāneva mahā
yajñānnirvvapedvidhipūrvvakam . vasīta carmma cīraṃ vā sāyaṃ
snāyāt prage tathā . jaṭāśca bibhṛyānnityaṃ śmaśruloma-
nakhāni ca . yadbhakṣyaṃ syāttato dadyādbaliṃ bhikṣāñca
śaktitaḥ . ammūlaphalabhikṣābhirarccayedāśramāgatān . svā-
dhyāye nityayuktaḥ syāddāntomaittraḥ samāhitaḥ . dātā nitya-
manādātā sarvvabhūtānukamyakaḥ . vaitānikañca juhuyādagni-
hotraṃ yathāvidhi . darśamaskandayan parvva paurṇamāsañca
yogataḥ . ṛkṣeṣṭyāgrayaṇañcaiva cāturmmāsyāni cāharet .
uttarāyaṇañca kramaśo dakṣiṇāyanameva ca . vāsantaśāradairmme-
dhyairmunyannaiḥ svayamāhṛtaiḥ . puroḍāśāṃścarūṃścaiba vidhibanni-
rvvapet pṛthak . devatābhyastu taddhutvā vanyaṃ medhyataraṃ haviḥ .
śeṣamātmani yuñcīta lavaṇañca svayaṃkṛtam . sthalajo-
dakaśākāni puṣpamūlaphalāni ca . medhyavṛkṣodbhavānya-
dyāt snehāṃśca phalasambhavān . varjayenmadhumāṃsañca bhaumāni
kavakāni ca . bhūstṛṇaṃ śigrukañcaiva śleṣmāntakaphalāni
ca . tyajedāśvayuje māsi munyannaṃ pūrvvasañcitam .
jīrṇāni caiva vāsāṃsi śākamūlaphalāni ca . na
phālakṛṣṭamaśnīyādutsṛṣṭamapi kenacit . na grāmajā-
nyārtto'pi mūlāni ca phalāni ca . agnipakvā-
śanovā syāt kālapakvabhugeva vā . aśmakuṭṭobhavedvāpi
dantolūkhalikopi vā . sadyaḥprakṣālako vā syānmāsasa-
ñcayiko'pi vā . ṣaṇmāsanicayovā syāt samānicaya
eva vā . naktañcānnaṃ samaśnīyāddivā vāhṛtya śaktitaḥ .
caturyakālikovā syāt syādvāpyaṣṭamakālikaḥ . cāndrā-
yaṇavidhānairvā śukle kṛṣṇe ca varttayet . pakṣāntayo-
rvāpyaśnīyādyavāgūṃ kvathitāṃ sakṛt . puṣpamūlaphalairvāpi
kevalairvarttayet sadā . kālapakvaiḥ svayaṃśīrṇairvaikhāna-
samate sthitaḥ . bhūmau viparivartteta tiṣṭhedvā prapadairddinam .
sthānāsanābhyāṃ viharet savane snapayannapaḥ . grīṣme pañca-
tapāstu syādvarṣāsvabhrāvakāśikaḥ . ārdravāsāstu hemante
kramaśo varddhayaṃstapaḥ . upaspṛśaṃstriṣavaṇaṃ pitṝn devāṃśca
tarpayet . tapaścaraṃścogrataraṃ śoṣayeddehamātmanaḥ . agnīnā-
tmani vaitānān samāropya yathāvidhi . anagniraniketaḥ
syānmunirmūlaphalāśanaḥ . aprayatnaḥ sukhārtheṣu brahmacārī
dharāśayaḥ . śaraṇeṣvamamaścaiva vṛkṣamūlaniketanaḥ . tāpaseṣveva
vipreṣu yātrikaṃ bhaikṣyamācaret . gṛhamedhiṣu cānyeṣu
dvijeṣu vanavāsiṣu . grāmādāhṛtya vāśnīyādaṣṭau grāsān
vane vasan . pratigṛhya puṭenaiva pāṇinā śakalena vā .
etāścānyāśca seveta dīkṣā vipro vane vasan . vividhā
ścaupaniṣadīrātmasaṃsiddhaye śrutīḥ . ṛṣibhirbrāhmaṇaiścaiva
gṛhasthaireva sevitāḥ . vidyātapovivṛddhyarthaṃ śarīrasya ca
śuddhaye . aparājitāṃ vāsthāya vrajeddiśamajihmagaḥ . ā ni-
pātāccharīrasya yukto vāyyenilāśanaḥ . āsāṃ maharṣi-
caryyāṇāṃ tyaktvānyatamayā tanūm . vītaśokamayo vipro
brahmaloke mahīyate” manuḥ 6 a0 .